Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 4:14

Και στο δεύτερο βιβλίο των Νόμων προσθέτει: «Παιδεία, λοιπόν, ονομάζω την αρετή που εμφανίζεται πρώτα στα παιδιά· δηλαδή, εάν η ηδονή και η αγάπη και η λύπη και το μίσος αναπτύσσονται ορθά στις ψυχές όσων δεν είναι ακόμη ικανοί να κατανοήσουν τη λογική, και, όταν αποκτήσουν τη λογική, συμφωνήσουν μαζί της ότι έχουν εθιστεί ορθά από τις κατάλληλες συνήθειες, αυτή ακριβώς η συμφωνία στο σύνολό της αποτελεί την αρετή. Όσο για εκείνο το μέρος της που έχει διαπαιδαγωγηθεί ορθά σχετικά με τις ηδονές και τις λύπες, ώστε να μισούν όσα πρέπει να μισούν, ευθύς εξαρχής μέχρι τέλους, και να αγαπούν όσα πρέπει να αγαπούν, αν αυτό ακριβώς το αποχωρίσεις με τη λογική και το ονομάσεις παιδεία, κατά τη γνώμη μου θα το έχεις ονομάσει ορθά». Αυτά λέει ο Πλάτων. Προλαβαίνοντάς τον όμως ο Δαβίδ στους ψαλμούς, διδάσκοντας να μισούμε όσα πρέπει να μισούμε και να αγαπάμε όσα πρέπει να αγαπάμε, λέει τα εξής: «Ελάτε, παιδιά, ακούστε με, τον φόβο του Κυρίου θα σας διδάξω. Ποιος είναι ο άνθρωπος που θέλει τη ζωή, που επιθυμεί να δει αγαθές ημέρες; Συγκράτησε τη γλώσσα σου από το κακό και τα χείλη σου από το να λαλήσουν δόλο. Απομακρύνσου από το κακό και πράξε το αγαθό· ζήτησε την ειρήνη και επιδίωξέ την». Και ο Σολομών παρομοίως: «Ακούστε», λέει, «παιδιά, την παιδεία του πατέρα. Διότι σας προσφέρω αγαθό δώρο· μην ξεχνάτε τους νόμους μου»· και πάλι: «Απόκτησε σοφία, απόκτησε σύνεση, μην ξεχνάς»· και: «Πες ότι η σοφία είναι αδελφή σου, και κάνε τη φρόνηση οικεία σου»· και: «Σε οδούς ασεβών μην εισέλθεις και μην ποθήσεις τις οδούς των παρανόμων».

Ιππολύτου. «Ασεβείς» μεν είναι οι ετερόδοξοι, «παράνομοι» δε οι παραβάτες του νόμου, των οποίων «τις οδούς», δηλαδή τις πράξεις, λέει «να μην ακολουθήσεις». «Τις οδούς», λέει, των ετεροδόξων «να μην ακολουθήσεις» ή εκείνων που παραβαίνουν τον νόμο. Το «να μην ακολουθήσεις», λοιπόν, σημαίνει να μην επιθυμήσεις τα διανοήματά τους· απομακρύνσου λοιπόν από αυτούς, χαλιναγωγώντας τις παράλογες ορμές. Ή «ασεβείς» εννοεί τους πονηρούς λογισμούς, που σκοτώνουν ψυχές· ο στρατός τους αποβλέπει στον φόνο της ψυχής.

Των οποίων «τους δρόμους», δηλαδή τις πράξεις, λέει «μην ακολουθήσεις». «Στους δρόμους», λέει, των ετεροδόξων «μην πορευθείς» ή αυτών που παραβαίνουν τον νόμο. Το «μην πορευθείς», λοιπόν, σημαίνει να μην ενστερνιστείς τα διανοήματά τους. «Απόφυγέ τους», επομένως, χαλιναγωγώντας τις άλογες ορμές. Ή αποκαλεί «ασεβείς» τους πονηρούς λογισμούς που θανατώνουν τις ψυχές.

Τις θύρες των σοφών να επισκέπτεσαι συχνά, των πλουσίων όμως όχι. ΤΙΤΛΟΣ ΙΖ΄. — Περί της συναναστροφής με κακούς ανθρώπους· και ότι πρέπει να αποφεύγουμε τις συναναστροφές με τους μοχθηρούς, καθώς προξενούν καταστροφή. «Σηκώθηκε ο Μωυσής και πήγε προς τον Δαθάν και τον Αβειρώμ, και πορεύτηκαν μαζί του όλοι οι πρεσβύτεροι του Ισραήλ· και μίλησε προς τη συναγωγή λέγοντας: Αποχωριστείτε από τις σκηνές αυτών των σκληρών ανθρώπων, και μην αγγίζετε τίποτα από όσα τους ανήκουν. Και απομακρύνθηκαν από τη συναγωγή του Κορέ, και του Δαθάν, και του Αβειρώμ.» «Να εξαφανίσετε τον πονηρό από ανάμεσά σας.» «Να εξολοθρεύσετε αυτά τα έθνη από μπροστά σας, και δεν θα γίνουν για σας παγίδα, ούτε σκάνδαλα, ούτε καρφιά στις φτέρνες σας, ούτε βέλη στα μάτια σας.» «Είπε ο Σαούλ προς τον Κιναίο: Φύγε, και απομακρύνσου από το μέσο του Αμαληκίτη, για να μην σε αφανίσω μαζί του. Και απομακρύνθηκε ο Κιναίος, και πάταξε ο Σαούλ τον Αμαλήκ.» «Το να απέχει κανείς από τα κακά, είναι επιστήμη.» «Μακάριος ο άνθρωπος που δεν πορεύτηκε σύμφωνα με τη βουλή των ασεβών.» «Δεν κάθισα μαζί με συνέδριο ματαιότητας.» «Σκέπασέ με από τη συσπείρωση εκείνων που πράττουν το κακό.» «Όσοι αγαπάτε τον Κύριο, να μισείτε τα πονηρά.» «Γιε μου, ας μην σε πλανήσουν ασεβείς άνθρωποι, ούτε να πορευτείς στον ίδιο δρόμο μαζί τους. Απομάκρυνε το πόδι σου από τα μονοπάτια τους. Διότι τα πόδια τους τρέχουν προς την κακία.» «Μην ζηλέψεις τους δρόμους των παρανόμων· σε όποιον τόπο κι αν στρατοπεδεύσουν, μην πας εκεί.»

Απομακρύνσου από αυτούς και άλλαξε πορεία. Διότι δεν πρόκειται να κοιμηθούν, εάν δεν κάνουν κάποιο κακό. Σε δρόμους ασεβών μην εισέλθεις, ούτε να αναζητήσεις δρόμους παρανόμων.» «Αγκάθια και παγίδες βρίσκονται στους στραβούς δρόμους· όποιος όμως προφυλάσσει την ψυχή του, θα μείνει μακριά από αυτά.» «Γιε μου, μην ζηλέψεις τους κακούς ανθρώπους, ούτε να επιθυμήσεις να είσαι μαζί τους. Διότι ψέματα μηχανεύεται η καρδιά τους, και βάσανα λαλούν τα χείλη τους.» «Μην γίνεσαι σύντροφος με άνθρωπο θυμώδη· και μην συναναστρέφεσαι με οργίλο φίλο, μήπως και μάθεις τους τρόπους του και βάλεις θηλιά στην ψυχή σου.» «Απομακρυνθείτε, βγείτε από εκεί, και μην αγγίζετε τίποτα ακάθαρτο. Βγείτε από ανάμεσά τους, διαχωριστείτε εσείς που φέρετε τα σκεύη του Κυρίου.» «Απέχε από το άδικο, και δεν θα φοβηθείς, και τρόμος δεν θα σε πλησιάσει.» «Εκείνος που αγγίζει πίσσα θα μολυνθεί, και εκείνος που συναναστρέφεται με υπερήφανο θα του μοιάσει.» «Σας παρακαλώ, αδελφοί, να προσέχετε εκείνους που προκαλούν τις διχοστασίες και τα σκάνδαλα, αντίθετα προς τη διδασκαλία που εσείς διδαχθήκατε, και να απομακρύνεστε από αυτούς.»