Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 4:15

Αλλά βλέπει, βέβαια, και πάλι αυτός που αγαπά τα ευσεβή δόγματα της Εκκλησίας, πόσα άτοπα θα ακολουθήσουν τις φλυαρίες εκείνων. Ας απομακρυνθεί, λοιπόν, από αυτούς και ας τους αποφύγει, σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί. Και ας κάνει ευθείες τις πορείες του, και ας κατευθύνει σωστά τους δρόμους του, και ας ατενίζει το απλό κάλλος της αλήθειας, πιστεύοντας ότι ο Θεός και Πατέρας είναι ζωή κατά φύση, και παρόμοια πάλι ότι ζωή είναι και ο Υιός που έχει γεννηθεί από Αυτόν. Διότι, όπως λέγεται ότι είναι φως εκ φωτός, έτσι είναι και ζωή εκ ζωής. Και όπως ακριβώς ο Θεός και Πατέρας φωτίζει όσα έχουν ανάγκη από φως μέσω του Υιού ως δικού Του φωτός, και καθιστά σοφά όσα είναι δεκτικά σοφίας μέσω της δικής Του σοφίας, και ενδυναμώνει όσα χρειάζονται δύναμη πάλι μέσω της δικής Του δύναμης, έτσι και ζωοποιεί όλα όσα έχουν ανάγκη από τη ζωή που προέρχεται από Αυτόν, μέσω της δικής Του ζωής που εκπορεύεται από Αυτόν, δηλαδή του Υιού. Όταν, λοιπόν, λέει: «Ζω διά τον Πατέρα», μην νομίσεις ότι ομολογεί πως ζει επειδή λαμβάνει τη ζωή από τον Πατέρα, αλλά επειδή γεννήθηκε από ζώντα Πατέρα, γι' αυτό και διαβεβαίωσε ότι ζει. Διότι δεν ήταν δυνατόν να μη ζει αυτός που προέρχεται από ζώντα Πατέρα. Και όπως αν κάποιος από εμάς έλεγε: «Είμαι λογικός άνθρωπος εξαιτίας του πατέρα μου, διότι γεννήθηκα τέκνο λογικού ανθρώπου», έτσι θα κατανοήσεις και στην περίπτωση του ίδιου του Μονογενούς: «Ζω», λέει, «διά τον Πατέρα».

Περί των ανυποτάκτων, και περί της αναστάσεως και του φόβου του Θεού και της μελλούσης κρίσεως. Παραίνεση λθ'. Αγαπητέ, εάν έλθει κάποιος αδελφός και σε παρακαλέσει, λέγοντας: Έλα μαζί μας· γίνε κοινωνός αίματος στο σχέδιό μας· ας σχηματίσουμε φατρία με ομόνοια, και όσους αντιλέγουν ας τους κατατροπώσουμε· ας αντισταθούμε στους πρεσβυτέρους και ας μην σεβαστούμε τα γηρατειά· ας δείρουμε τους οικονόμους, ας χλευάσουμε τον φιλήσυχο, ας εμπαίξουμε τους ευλαβείς· ας υποτάξουμε τους πάντες σε εμάς· έτσι θα γίνουμε ονομαστοί. Όταν μας ελέγχουν, ας μην σωπαίνουμε· ας κραυγάσουμε ομόφωνα, για να μην φανεί το ψέμα μας. Όταν μας νουθετούν, ας διατηρήσουμε την αλαζονεία μας· και όταν μας παρακαλούν, ας υπερηφανευθούμε. Ας γίνει η ισχύς μας ο νόμος της δικαιοσύνης, διότι το ασθενές αποδεικνύεται άχρηστο. Εσύ, λοιπόν, να μην συμπορευθείς στον δρόμο μαζί τους. Απομακρύνσου από αυτούς και άλλαξε πορεία· διότι δεν πρόκειται να κοιμηθούν, εάν δεν πράξουν το κακό.

Εφόσον έχουμε ακόμη καιρό, ας προσφέρουμε σε Αυτόν καλό καρπό μετάνοιας. Ας μην χάσουμε τον κατάλληλο καιρό για μετάνοια, ούτε να παρασυρθούμε από τις φαντασιώσεις αυτού του κόσμου, ούτε να συναναστραφούμε με ανθρώπους που επιτελούν τα έργα τους χωρίς φόβο Θεού, ούτε να μιμηθούμε τα έργα εκείνων που καταφρονούν τη δική τους σωτηρία· σύμφωνα με το λόγιο του Αποστόλου: «οι κακές συναναστροφές φθείρουν τα χρηστά ήθη». Και σε άλλο σημείο λέει: «Κράτησε την παιδεία μου, μην την αφήσεις, αλλά φύλαξέ την για τη ζωή σου. Μην πορευτείς σε οδούς ασεβών, ούτε να ακολουθήσεις τις οδούς των παρανόμων. Σε όποιον τόπο και αν στρατοπεδεύσουν, μην πας εκεί, αλλά απόκλινε από αυτούς και προσπέρασε. Διότι δεν πρόκειται να κοιμηθούν, εάν δεν κάνουν κακό· τους αφαιρείται ο ύπνος και δεν κοιμούνται. Επειδή αυτοί τρέφονται με σίτο ασέβειας και μεθούν με κρασί παρανομίας».

Ιππολύτου. «Ασεβείς» μεν είναι οι ετερόδοξοι, «παράνομοι» δε οι παραβάτες του νόμου, των οποίων «τις οδούς», δηλαδή τις πράξεις, λέει «να μην ακολουθήσεις». «Τις οδούς», λέει, των ετεροδόξων «να μην ακολουθήσεις» ή εκείνων που παραβαίνουν τον νόμο. Το «να μην ακολουθήσεις», λοιπόν, σημαίνει να μην επιθυμήσεις τα διανοήματά τους· απομακρύνσου λοιπόν από αυτούς, χαλιναγωγώντας τις παράλογες ορμές. Ή «ασεβείς» εννοεί τους πονηρούς λογισμούς, που σκοτώνουν ψυχές· ο στρατός τους αποβλέπει στον φόνο της ψυχής.

Των οποίων «τους δρόμους», δηλαδή τις πράξεις, λέει «μην ακολουθήσεις». «Στους δρόμους», λέει, των ετεροδόξων «μην πορευθείς» ή αυτών που παραβαίνουν τον νόμο. Το «μην πορευθείς», λοιπόν, σημαίνει να μην ενστερνιστείς τα διανοήματά τους. «Απόφυγέ τους», επομένως, χαλιναγωγώντας τις άλογες ορμές. Ή αποκαλεί «ασεβείς» τους πονηρούς λογισμούς που θανατώνουν τις ψυχές.

Και όπως ακριβώς της πικρής ρίζας και τα κλαδιά και τα φύλλα και τα άνθη και ο καρπός είναι πικρά, έτσι και του πονηρού ανθρώπου το βάδισμα και το βλέμμα και η εμφάνιση και τα χέρια είναι πονηρά. Διότι για τα πόδια, είναι όπως όταν λέει η Σοφία: «Απομακρύνσου από αυτούς και προσπέρασε· διότι τα πόδια τους τρέχουν προς την πονηρία».

Απομακρύνσου από αυτούς και άλλαξε πορεία. Διότι δεν πρόκειται να κοιμηθούν, εάν δεν κάνουν κάποιο κακό. Σε δρόμους ασεβών μην εισέλθεις, ούτε να αναζητήσεις δρόμους παρανόμων.» «Αγκάθια και παγίδες βρίσκονται στους στραβούς δρόμους· όποιος όμως προφυλάσσει την ψυχή του, θα μείνει μακριά από αυτά.» «Γιε μου, μην ζηλέψεις τους κακούς ανθρώπους, ούτε να επιθυμήσεις να είσαι μαζί τους. Διότι ψέματα μηχανεύεται η καρδιά τους, και βάσανα λαλούν τα χείλη τους.» «Μην γίνεσαι σύντροφος με άνθρωπο θυμώδη· και μην συναναστρέφεσαι με οργίλο φίλο, μήπως και μάθεις τους τρόπους του και βάλεις θηλιά στην ψυχή σου.» «Απομακρυνθείτε, βγείτε από εκεί, και μην αγγίζετε τίποτα ακάθαρτο. Βγείτε από ανάμεσά τους, διαχωριστείτε εσείς που φέρετε τα σκεύη του Κυρίου.» «Απέχε από το άδικο, και δεν θα φοβηθείς, και τρόμος δεν θα σε πλησιάσει.» «Εκείνος που αγγίζει πίσσα θα μολυνθεί, και εκείνος που συναναστρέφεται με υπερήφανο θα του μοιάσει.» «Σας παρακαλώ, αδελφοί, να προσέχετε εκείνους που προκαλούν τις διχοστασίες και τα σκάνδαλα, αντίθετα προς τη διδασκαλία που εσείς διδαχθήκατε, και να απομακρύνεστε από αυτούς.»