Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 4:20

Επειδή, λοιπόν, μεταφέραμε τις διαφορές των ηλικιών στον εσωτερικό άνθρωπο, είναι επόμενο να μεταφέρουμε και τα ονόματα των αισθήσεων στις δυνάμεις της ψυχής. Ώστε, όταν λέγει: «Στα δικά μου λόγια στρέψε το αυτί σου», πρέπει να γνωρίζουμε ότι επιζητεί το ευήκοο της ψυχής, όπως λέγει ο Κύριος: «Εκείνος που έχει αυτιά για να ακούει, ας ακούει»· και το: «Σοφός λόγος σε ευήκοο αυτί». Μέσα από αυτά, λοιπόν, και τα παρόμοια, δίδει στο νέο παιδί υγιή την αίσθηση της ακοής.

Θα μπορούσε κανείς να πει αβίαστα, και χωρίς κανέναν αλληγορικό τρόπο, ότι ο Υιός του Θεού επαληθεύει αυτά τα λόγια, επειδή προϋπήρχε και από τη γη, και υπήρχε και προϋπήρχε προτού προέλθουν οι σωματικές πηγές των υδάτων και πριν από τις αισθητές αβύσσους και προτού συσταθεί το σχήμα της γης με τις εξάρσεις των ορέων και των βουνών· διότι «τα πάντα δι' αυτού έγιναν, και χωρίς αυτόν δεν έγινε ούτε ένα». Εάν δε ρωτούσε κάποιος, γιατί δεν δίδασκε ότι ο ίδιος υπήρχε πριν από τους ουρανούς, ούτε πριν από τα επουράνια ή από τις επέκεινα θείες και υπερκόσμιες δυνάμεις και πνεύματα, θα του δοθεί η απάντηση ότι ο Λόγος δεν τα μνημόνευσε προς το παρόν αυτά, επειδή μέσω των Παροιμιών παρέδιδε μια παιδαγωγία στους νήπιους κατά την ψυχή. Πράγμα το οποίο γίνεται φανερό από το ότι άλλοτε λέγεται: «Άκουε, υιέ, την παιδεία του πατέρα σου, και μην απορρίψεις τους θεσμούς της μητέρας σου», και άλλοτε: «Υιέ, πρόσεχε τους νόμους μου, και στα δικά μου λόγια στρέψε το αυτί σου», και πάλι: «Υιέ, μην καταφρονείς την παιδεία του Κυρίου, και μην αποθαρρύνεσαι όταν ελέγχεσαι από αυτόν», και: «Υιέ, εάν γίνεις καλός για τον εαυτό σου, θα είσαι καλός και για τους πλησίον· εάν όμως αποβείς κακός, μόνος σου θα αντλήσεις τα κακά». Θα μπορούσε δε κάποιος από μόνος του να σταχυολογήσει μύρια όμοια με αυτά από το βιβλίο των Παροιμιών, μέσα από τα οποία φαίνεται ότι ο Λόγος απευθύνεται και συνομιλεί με εκείνους που είναι νήπιοι κατά την ψυχή.

Περί του να μην περιφρονεί κανείς την παιδαγωγία του Κυρίου· διότι, όποιον αγαπά ο Κύριος, τον παιδαγωγεί. Και, μακάριος ο άνθρωπος που θα βρει τη σοφία. Περί του να μην παρασύρεσαι, αλλά να τηρείς την ορθή βουλή και τη σύνεση, ώστε να υπάρξει ίαση στη σάρκα σου. Περί του να μην αποφεύγεις να ευεργετείς τον ενδεή, όταν το χέρι σου έχει τη δύναμη να βοηθήσει. Και, μην απεργάζεσαι κακά εναντίον του φίλου σου, διότι κάθε παράνομος είναι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου. Διότι, ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους, ενώ στους ταπεινούς δίνει χάρη. Και περί του να ακούει κανείς την παιδαγωγία του πατέρα. Περί του, Υιέ, πρόσεχε τα λόγια μου και με κάθε επαγρύπνηση φύλαγε την καρδιά σου, και ο Κύριος θα κάνει ευθείες τις πορείες σου. Περί του να μη δίνεις προσοχή σε φαύλη γυναίκα· διότι, δεν βαδίζει στους δρόμους της ζωής, κράτησε μακριά από αυτήν την συναναστροφή σου.