Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 4:9

ΙΗʹ. Τι άλλο; Ασκείς την παρθενία; Σφραγίσου με την κάθαρση· κάνε την σύντροφο και συνοδοιπόρο του βίου σου· αυτή ας ρυθμίζει για σένα και τη ζωή και τον λόγο, κάθε μέλος, κάθε κίνηση, κάθε αίσθηση. Τίμησέ την, για να σε στολίσει, για να χαρίσει στην κεφαλή σου στεφάνι χαρίτων, και να σε προστατεύσει με στεφάνι τρυφής. Έχεις δεθεί με τον γάμο; Συνδέσου και με τη σφραγίδα· βάλε την να κατοικεί μαζί σου ως φύλακα της σωφροσύνης σου· από πόσους ευνούχους και από πόσους θυρωρούς νομίζεις ότι είναι πιο ασφαλής; Δεν έχεις ακόμη συζευχθεί σαρκικά; Μη φοβηθείς την τελείωση. Καθαρός είσαι, και μετά τον γάμο· δική μου η ευθύνη, εγώ είμαι ο συναρμοστής αυτού, εγώ ο νυμφοστόλος. Διότι δεν σημαίνει ότι, επειδή η παρθενία είναι πιο τιμημένη, ο γάμος συγκαταλέγεται στα ατιμωτικά. Θα μιμηθώ τον Χριστό, τον αγνό νυμφαγωγό και νυμφίο, ο οποίος και θαυματουργεί σε γάμο και τιμά τη συζυγία με την παρουσία Του. Μόνο ο γάμος να είναι καθαρός, και αμόλυντος από ρυπαρούς πόθους. Ένα πράγμα μόνο ζητώ: λάβε από το δώρο την ασφάλεια, και δώσε στο δώρο την αγνεία στον κατάλληλο καιρό, για όσο διαρκεί η προθεσμία της προσευχής, που είναι πιο τιμημένη από κάθε άλλη ασχολία, και αυτό ας γίνεται με κοινή ομολογία και συναίνεση. Διότι δεν νομοθετούμε, αλλά προτρέπουμε, και επιθυμούμε να λάβουμε κάτι από τα δικά σου προς όφελός σου, καθώς και για χάρη της κοινής σας ασφάλειας. Για να το πω εν συντομία, δεν υπάρχει κανένας βίος, κανένα επιτήδευμα, για το οποίο αυτό να μην είναι πιο επωφελές.

Ύστερα από αυτά αρχίζει να νυμφοστολίζει τον νέο για μια τέτοια συνοίκηση, παρακινώντας τον ήδη να βλέπει προς τον θεϊκό νυμφώνα. Διότι λέγει: «Μην την εγκαταλείψεις, και αυτή θα σε κρατήσει· αγάπησέ την, και θα σε φυλάξει· περιχαράκωσέ την, και θα σε υψώσει· τίμησέ την, για να σε περιβάλει, για να δώσει στην κεφαλή σου στεφάνι χαρίτων και να σε υπερασπίσει με στεφάνι τρυφής». Αφού λοιπόν με αυτά τα στεφάνια, τα ήδη γαμήλια, τον καταστόλισε σαν νυμφίο, τον προτρέπει να είναι αχώριστος από αυτήν, λέγοντας: «Όταν περπατάς, πάρε την μαζί σου και ας είναι μαζί σου· και όταν κοιμάσαι, ας σε φυλάει, ώστε, όταν ξυπνάς, να συνομιλεί μαζί σου».

Διότι το ίδιο πράγμα εδώ μεν ονομάζεται κοίλωμα πέτρας, σε άλλα δε σημεία τρυφή του παραδείσου και αιώνια σκηνή και κατοικία παρά τω Πατρί και κόλπος του πατριάρχη και χώρα των ζώντων και ύδωρ αναπαύσεως και η άνω Ιερουσαλήμ και βασιλεία των ουρανών και βραβείο της κλήσεως και στέφανος χαρίτων και στέφανος τρυφής και στέφανος κάλλους και πύργος ισχύος και επιτραπέζια ευφροσύνη και συνεδρία του Θεού και θρόνος κρίσεως και τόπος ονομαστός και απόκρυφη σκηνή.

Αυτός ο στέφανος πλέκεται και από έλεος, όπως ακριβώς αναφέρει ο ίδιος ο Δαβίδ σε άλλο σημείο: «Αυτόν που σε στεφανώνει με έλεος και οικτιρμούς». Πλέκεται και από δικαιοσύνη, όπως λέει ο Παύλος: «Στο εξής με περιμένει ο στέφανος της δικαιοσύνης». Υπάρχει και στέφανος χάριτος, όπως λέει κάποιος άλλος: «Με στέφανο χαρίτων θα σε υπερασπιστεί». Υπάρχει όμως και στέφανος δόξας, όπως λέει ο Ησαΐας: «Θα υπάρξει ο στέφανος της ελπίδας, ο οποίος έχει πλεχθεί από δόξα». Διότι όλα αυτά τα περικλείει ο στέφανος: φιλανθρωπία, δικαιοσύνη, χάρη, δόξα, ευπρέπεια.

Ο ενάρετος έχει λίγες ανάγκες, αποτελώντας το μεθόριο μεταξύ αθάνατης και θνητής φύσης, έχοντας από τη μία ανάγκες εξαιτίας του θνητού σώματος, και από την άλλη έχοντας ελάχιστες ανάγκες εξαιτίας της ψυχής που επιθυμεί την αθανασία. ΤΙΤΛΟΣ ΙΑʹ. — Περί των μαθητευομένων· και ότι πρέπει αυτοί να προσέρχονται στη μάθηση επιμελώς και προθύμως, και να μην αποφεύγουν τον κόπο της διδασκαλίας, αλλά να ρωτούν και να μαθαίνουν από εκείνους που γνωρίζουν. «Ρώτησε τον πατέρα σου, και θα σου αναγγείλει, τους πρεσβυτέρους σου, και θα σου πουν.» «Υιέ μου, ας μη σε κυριεύσει κακή βουλή, η οποία εγκαταλείπει τη διδασκαλία των νεανικών χρόνων.» «Στον ανόητο που θα ρωτήσει για τη σοφία, αυτό θα του καταλογιστεί ως σοφία.» «Λάβετε παιδεία, και όχι ασήμι, και γνώση παρά δοκιμασμένο χρυσάφι.» «Απόκτησε σοφία, απόκτησε σύνεση· μην ξεχνάς, για να δώσει στο κεφάλι σου στεφάνι χαρίτων.» «Ποθήστε, και θα παιδαγωγηθείτε.» «Υιέ μου, δώσε την καρδιά σου στην παιδεία.» «Τέκνο μου, στα νιάτα σου επίλεξε την παιδεία, και όπως αυτός που οργώνει και σπέρνει πλησίασέ την, και περίμενε τον καλό καρπό της. Διότι κατά την καλλιέργειά της λίγο θα κοπιάσεις, και γρήγορα θα γευτείς τα γεννήματά της. Πόσο τραχιά είναι η σοφία για τον απαίδευτο, και ο άμυαλος δεν θα παραμείνει σε αυτήν. Ιχνηλάτησέ την, και θα σου γίνει γνωστή, και αφού την κατακτήσεις, μην την αφήσεις. Διότι στο τέλος θα βρεις την ανάπαυση που προσφέρει, και θα μετατραπεί για σένα σε χαρά.»

«Διότι είναι προτιμότερο να εμπορεύεται κανείς αυτήν, παρά θησαυρούς από χρυσό και ασήμι. Είναι δε πολυτιμότερη από τους πολυτελείς λίθους· κανένα πονηρό δεν μπορεί να της αντισταθεί· και κανένα πολύτιμο πράγμα δεν είναι αντάξιό της.» «Τα γεννήματα της φρονήσεως είναι προτιμότερα από το ασήμι.» «Οι οδοί της είναι οδοί καλές, και όλα τα μονοπάτια της βρίσκονται μέσα στην ειρήνη. Είναι δέντρο ζωής για όλους όσοι την κρατούν γερά.» «Απόκτησε σοφία, απόκτησε σύνεση· μην την ξεχάσεις, για να δώσει στο κεφάλι σου στεφάνι χαρίτων.» «Λάβετε την παιδεία και όχι το ασήμι, και τη γνώση περισσότερο από το δοκιμασμένο χρυσάφι. Διότι η σοφία είναι ανώτερη από τους πολυτελείς λίθους· και κανένα πολύτιμο πράγμα δεν είναι αντάξιό της.» «Γιε μου, εάν γίνεις σοφός για τον εαυτό σου, θα είσαι και για τον πλησίον σου.» «Περπατώ σε οδούς δικαιοσύνης και κινούμαι ανάμεσα σε δρόμους δικαιοσύνης, λέει η Σοφία.» «Ο συνετός άνδρας είναι θρόνος της επίγνωσης.» «Με τη σοφία οικοδομείται ο οίκος, και με τη σύνεση ανορθώνεται.» «Όταν ο άνθρωπος αγαπά τη σοφία, ευφραίνεται ο πατέρας.» «Είναι προτιμότερος ένας νέος φτωχός και σοφός, παρά ένας βασιλιάς ηλικιωμένος και άφρονας.» «Πορεύσου προς τη λάμψη της σοφίας, απέναντι από το φως της.» «Ποιος ανέβηκε στον ουρανό και την πήρε, και την κατέβασε από τα σύννεφα; Ποιος πέρασε πέρα από τη θάλασσα και τη βρήκε; Δεν υπάρχει κανείς που να γνωρίζει την οδό της, ούτε κανείς που να αναλογίζεται το μονοπάτι της· αλλά Εκείνος που γνωρίζει τα πάντα, τη γνωρίζει· την ανακάλυψε με τη σύνεσή Του.» «