Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 5:18

Είναι άδηλο ποιο από τα δύο κινδυνεύει, αυτό που κόβει ή αυτό που κόβεται. «Η πηγή του νερού», λέει, «ας είναι αποκλειστικά δική σου, και κανένας ξένος ας μην τη μοιραστεί μαζί σου· και, ένα πουλάρι των χαρίτων σου και ένα ελάφι της αγάπης σου ας σε συντροφεύει». Εσύ, λοιπόν, μη γίνεσαι ξένος ποταμός, ούτε να επιδιώκεις να αρέσεις σε άλλες περισσότερο, παρά στη δική σου γυναίκα.

Ανέφερε τώρα η Γραφή αμπελώνα, φραγμό, υπολήνιο· δεν άφησε τον ακροατή ελεύθερο να προσαρμόσει τα λεγόμενα σε όποια πράγματα ή πρόσωπα επιθυμούσε, αλλά, προχωρώντας, η ίδια ερμήνευσε τον εαυτό της, λέγοντας: «Διότι ο αμπελώνας του Κυρίου Σαβαώθ είναι ο οίκος του Ισραήλ». Επίσης, και ο Ιεζεκιήλ πάλι, όταν κάνει λόγο για έναν μεγάλο αετό με μεγάλες φτερούγες που μπαίνει στον Λίβανο και κόβει την κορυφή του κέδρου, ούτε εκείνος αφήνει την ερμηνεία της αλληγορίας να επαφίεται στην κρίση των ακροατών, αλλά λέγει και ο ίδιος ποιον εννοεί ως αετό και ποιον ως κέδρο. Και αυτός (ο προφήτης), προχωρώντας πάλι, φέρνει έναν ορμητικό ποταμό εναντίον της Ιουδαίας, και, για να μην επιτρέπεται στον ακροατή, κατά τη δική του κρίση, να προσαρμόσει τα λεγόμενα σε όποιο πρόσωπο θέλει, κατονόμασε και τον βασιλιά αυτόν, τον οποίο αποκάλεσε ποταμό. Και παντού στη Γραφή αυτός είναι ο κανόνας: όταν χρησιμοποιεί αλληγορίες, να παραθέτει και την ερμηνεία της αλληγορίας, έτσι ώστε η αχαλίνωτη επιθυμία εκείνων που θέλουν να αλληγορούν να μην πλανάται και να μην παρασύρεται παντού επιπόλαια και στην τύχη. Και γιατί απορείς, αν αυτό το κάνουν οι προφήτες; Και ο συγγραφέας των Παροιμιών το ίδιο πράττει. Διότι, αφού είπε: «Έλαφος φιλίας και πώλος χαρίτων ας συναναστρέφεται μαζί σου· και η πηγή του ύδατος ας είναι μόνο για σένα», ερμήνευσε για ποιον λόγο τα έλεγε αυτά, ότι δηλαδή μιλούσε για τη νόμιμη και ελεύθερη σύζυγο, αποτρέποντας τον καθένα από το να σχετιστεί με πόρνη και ξένη γυναίκα.

δ΄. «Και ο Κύριος εις τον αιώνα μένει». Άλλος μεταφραστής αναφέρει: «Θα καθίσει». Διότι το ρήμα «κάθομαι» σε πολλά χωρία χρησιμοποιείται για να δηλώσει τη μονιμότητα της ουσίας· όπως ακριβώς το φανερώνει και ο Ιερεμίας λέγοντας: «Εσύ που κάθεσαι εις τον αιώνα». Και το εβραϊκό κείμενο εδώ αναφέρει «Ιησήβ». Διαρκώς το αναφέρει αυτό ο προφήτης σε αντιδιαστολή προς την καταστροφή των ανθρώπων, αποδεικνύοντας το ατελεύτητο της ουσίας Του, και ότι το μεν ανθρώπινο γένος είναι εφήμερο. Η δε δική Του ουσία και μεγαλοσύνη είναι ατελεύτητη. Και το κάνει αυτό για να επισείσει τον φόβο, ώστε και από τις δύο πλευρές να Τον τρέμουν, και εξαιτίας του μεγέθους της δόξας Του, και εξαιτίας της ατέλειας της δικής τους ουσίας, και ως Εκείνον που παραμένει αιώνια, και ως Εκείνον που τιμωρεί πάντοτε με εξαιρετική αυστηρότητα. Εάν πάλι πρέπει να αναφέρουμε κάτι και σύμφωνα με την αναγωγική ερμηνεία, δεν πρέπει να το παραλείψουμε. Διότι κάποια χωρία επιδέχονται πνευματική θεωρία· άλλα πάλι πρέπει να τα κατανοούμε ακριβώς έτσι όπως διατυπώνονται· όπως το «Εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην»· άλλα όμως πρέπει να τα εννοούμε πέρα από την κατά γράμμα σημασία των λέξεων· όπως το: «Ελαφίνα φιλίας και πώλος των χαρίτων σου ας συναναστρέφεται μαζί σου». Και πάλι: «Ας ανήκουν σε σένα μόνο, και κανένας ξένος ας μην τα συμμεριστεί μαζί σου. Η πηγή του νερού σου ας είναι μόνο για σένα». Διότι αυτό, εάν περιοριστείς στο κατά γράμμα κείμενο, και δεν ξεφύγεις από τη λέξη για να αναζητήσεις το βαθύτερο νόημα, αποτελεί δείγμα μεγάλης απανθρωπίας, το να μη μεταδίδεις σε κάποιον ούτε νερό· αλλά εδώ ο λόγος αφορά τη σύζυγο, ώστε να την απολαμβάνει ο άνδρας με σωφροσύνη, ονομάζοντάς την πηγή και ελαφίνα, εξαιτίας της καθαρότητας της γαμήλιας συνεύρεσης.

Σχετικά με το: «Πίνε νερό από τα δικά σου αγγεία» και «Η πηγή του νερού σου ας είναι για σένα ευχάριστη». Διότι, ζώντας σύμφωνα με τη σοφία αυτής, θα μακροημερεύσεις. Πήγαινε στο μυρμήγκι, ω οκνηρέ νέε, και γίνε σοφότερος, διότι συγκεντρώνει πολλή τροφή κατά τον θερισμό. Σχετικά με εκείνον που πηγαίνει στη μέλισσα: «Και μάθε πόσο εργατική είναι». Σχετικά με το: «Έως πότε, οκνηρέ, θα ξαπλώνεις; Λίγο κοιμάσαι, λίγο κάθεσαι. Γι’ αυτό έρχεται ξαφνικά η καταστροφή σου». Σχετικά με την τήρηση των νόμων του πατέρα: «Διότι οι εντολές είναι λύχνος και φως και οδός ζωής». Σχετικά με το: «Μπορεί να βάλει κάποιος φωτιά στον κόρφο του, και τα ενδύματά του να μην κατακαούν; Ή θα περπατήσει πάνω σε αναμμένα κάρβουνα, και δεν θα κατακάψει αυτός τα πόδια του;»

Θυσία στον Θεό είναι η αγαθή προαίρεση. ΤΙΤΛΟΣ Ιʹ. — Περί παρθενίας, σωφροσύνης και σεμνού γάμου. «Είπε ο Αδάμ: Αυτό είναι τώρα οστό από τα οστά μου και σάρκα από τη σάρκα μου. Αυτή θα ονομαστεί γυναίκα, επειδή λήφθηκε από τον άνδρα της. Γι' αυτόν τον λόγο θα εγκαταλείψει ο άνθρωπος τον πατέρα του και τη μητέρα του, και θα προσκολληθεί στη γυναίκα του· και θα γίνουν οι δύο μία σάρκα.» «Αν η καρδιά μου παρασύρθηκε από γυναίκα άλλου άνδρα, και αν παραμόνευσα στις θύρες του σπιτιού της, τότε ας αρέσει και η δική μου γυναίκα σε άλλον.» «Από τον Κύριο αρμόζεται η γυναίκα στον άνδρα» «Να ευφραίνεσαι μαζί με τη γυναίκα της νεότητάς σου.»

Ναι βέβαια, ας αναζητήσουν τώρα πού βρίσκεται η κεκλεισμένη πύλη του Ιεζεκιήλ. Και γενικά, όποιος ακούει τα λόγια της Γραφής ακριβώς όπως λέγονται, χωρίς να μπορεί να διακρίνει κάποιο υψηλότερο νόημα, πρόκειται να πέσει σε πολλά αδιέξοδα και βάραθρα, είτε τύχει να είναι Ιουδαίος είτε οποιοσδήποτε άλλος, και δεν θα δώσει σε κανέναν ούτε πόσιμο νερό, επειδή δήθεν τηρεί το «η δική σου πηγή του νερού ας είναι μόνο για σένα» και ας μην έχει κανείς άλλος μερίδιο από αυτήν.