Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 5:20

Επομένως, εάν κάποιος αποκτήσει το δικό του σκεύος, όπως το ονομάζει ο θείος Απόστολος, ο νόμος της φύσης επιτρέπει τη δίκαιη χρήση του. Εάν όμως κάποιος στραφεί έξω από το δικό του, οπωσδήποτε θα βρεθεί σε κάτι ξένο· διότι ξένο για τον καθένα είναι καθετί που δεν είναι δικό του, έστω και αν δεν έχει αναγνωρισμένο κύριο. Συνεπώς, για όσους εξετάζουν το ζήτημα με μεγαλύτερη ακρίβεια, αποδείχθηκε ότι και η πορνεία δεν απέχει πολύ από το αμάρτημα της μοιχείας, καθώς λέει και η θεία Γραφή: «Μην συναναστρέφεσαι πολύ με ξένη»· πλην όμως, επειδή υπήρξε κάποια συγκατάβαση από τους Πατέρες προς τους ασθενέστερους, το αμάρτημα αυτό διαχωρίστηκε με τούτη τη γενική διαίρεση: ώστε αφενός να είναι και να ονομάζεται πορνεία η εκπλήρωση της επιθυμίας που γίνεται από κάποιους χωρίς να αδικείται άλλος, αφετέρου δε μοιχεία η επιβουλή και η αδικία εις βάρος του ξένου. Σε αυτή την κατηγορία συγκαταλέγονται η κτηνοβασία και η παιδεραστία· διότι και αυτά αποτελούν μοιχεία κατά της φύσεως. Διότι η αδικία στρέφεται προς το ξένο και το παρά φύσιν.

«Διότι γεμάτος ζήλια είναι ο θυμός του συζύγου της· δεν θα δείξει κανένα έλεος την ημέρα της κρίσεως· δεν θα ανταλλάξει την έχθρα του με κανένα λύτρο, ούτε πρόκειται να κατευναστεί με πολλά δώρα». «Μην προσκολλάσαι πολύ σε ξένη γυναίκα, ούτε να σφίγγεσαι σε αγκαλιές που δεν είναι δικές σου». «Όποιος συναναστρέφεται πόρνες, θα χάσει τον πλούτο του». «Μπορεί κάποιος να δέσει φωτιά στον κόρφο του και να μην κατακάψει τα ρούχα του; Ή μπορεί κάποιος να περπατήσει πάνω σε αναμμένα κάρβουνα και να μην κατακάψει τα πόδια του; Έτσι και αυτός που έρχεται σε επαφή με παντρεμένη γυναίκα δεν θα μείνει ατιμώρητος». «Από ξένο νερό απέχε, και από ξένη πηγή μην πιεις, για να ζήσεις πολύ καιρό και να σου προστεθούν έτη ζωής». «Τα παιδιά των μοιχών δεν θα προκόψουν, και το σπέρμα από παράνομη κλίνη θα αφανιστεί». «Το πολυάριθμο πλήθος των ασεβών δεν θα χρησιμεύσει σε τίποτα, και από νόθα μοσχεύματα δεν θα απλώσει ρίζα σε βάθος, ούτε θα στερεώσει ασφαλή βάση. Τα παιδιά που γεννιούνται από παράνομες συνευρέσεις, είναι μάρτυρες της πονηρίας εναντίον των γονέων τους κατά την εξέτασή τους στην κρίση». «Η θερμή ψυχή είναι σαν τη φλεγόμενη φωτιά, δεν θα σβήσει μέχρι να καταναλωθεί· το ίδιο συμβαίνει και με τον πόρνο άνθρωπο στο σώμα της σάρκας του». «Όπου δεν υπάρχει γυναίκα, ο άνθρωπος θα στενάζει περιπλανώμενος». «Στον πόρνο άνθρωπο κάθε ψωμί είναι γλυκό· δεν πρόκειται να σταματήσει, έως ότου πεθάνει. Ο άνθρωπος που παραβαίνει το χρέος του απομακρυνόμενος από την κλίνη του, λέει μέσα στην ψυχή του: Ποιος με βλέπει; Το σκοτάδι είναι γύρω μου, οι τοίχοι με κρύβουν και κανείς δεν με βλέπει· τι να φοβηθώ;»

ΚΑΝΟΝΑΣ Δ΄ Αναφορικά με τα αμαρτήματα που γίνονται εξαιτίας της επιθυμίας και της ηδονής, η διαίρεση είναι η εξής: το ένα ονομάζεται μοιχεία και το άλλο πορνεία. Σε κάποιους, βέβαια, από τους πιο αυστηρούς φάνηκε σωστό να θεωρούν και το παράπτωμα της πορνείας ως μοιχεία· διότι μία είναι η νόμιμη συζυγία, και της γυναίκας προς τον άνδρα, και του άνδρα προς τη γυναίκα. Επομένως, καθετί που δεν είναι νόμιμο, είναι οπωσδήποτε παράνομο, και όποιος δεν έχει το δικό του, προφανώς έχει το ξένο. Διότι στον άνδρα έχει δοθεί από τον Θεό μία βοηθός, και στη γυναίκα έχει προσαρμοστεί μία κεφαλή. «Άρα, εάν κάποιος αποκτήσει το δικό του σκεύος, όπως το ονομάζει ο θείος Παύλος, ο νόμος της φύσης συγχωρεί τη δίκαιη χρήση του· εάν όμως κάποιος στραφεί έξω από το δικό του, οπωσδήποτε θα βρεθεί σε κάτι ξένο, και ξένο για τον καθένα είναι καθετί που δεν είναι δικό του, ακόμη και αν δεν έχει κάποιον αναγνωρισμένο κύριο». Επομένως, έχει αποδειχθεί σε όσους εξετάζουν τα πράγματα με πιο αυστηρή λογική ότι και η πορνεία δεν απέχει πολύ από το παράπτωμα της μοιχείας, καθώς και η θεία Γραφή λέει: «μην έχεις πολλές συναναστροφές με ξένη γυναίκα». Πλην όμως, επειδή από τους Πατέρες υπήρξε κάποια συγκατάβαση προς τους πιο αδύναμους, το παράπτωμα διακρίθηκε με αυτή τη γενική διαίρεση, ώστε να ονομάζεται πορνεία η εκπλήρωση της επιθυμίας κάποιου που γίνεται χωρίς να αδικείται κάποιος άλλος, ενώ μοιχεία, η επιβουλή και η αδικία σε βάρος του ξένου.

Ερμηνεία. Περί των επιτιμίων για τα αμαρτήματα του επιθυμητικού μέρους ορίζει ο Άγιος σε αυτόν τον Κανόνα, και πρώτα περί της πορνείας, λέγοντας ότι οι πιο ακριβείς και διακριτικοί υποστηρίζουν πως και η πορνεία λογίζεται ως μοιχεία, με την εξής απόδειξη. Διότι, αν η μοιχεία είναι αμαρτία με ξένη γυναίκα, σύμφωνα με αυτή τη λογική και η πορνεία, εφόσον γίνεται με ξένη γυναίκα, λογίζεται ως μοιχεία. Διότι μία είναι η νόμιμη συζυγία και μίξη γυναίκας με άνδρα, και άνδρα με γυναίκα, η οποία γίνεται με το δικό του σώμα. Κάθε άλλη μίξη, εκτός από αυτήν, είναι παράνομη και, κατά συνέπεια, δεν γίνεται με το δικό του σώμα, αλλά με ξένο, επειδή από την αρχή ο Θεός έδωσε μία γυναίκα στον άνδρα και έναν άνδρα στη γυναίκα. Και επομένως, αν κάποιος έχει δικό του σκεύος (όπως λέει ο Παύλος), δηλαδή γυναίκα, του είναι επιτρεπτό να σμίγει με αυτό. Εάν όμως, πέρα από το δικό του, σμίξει με άλλο, βεβαίως σμίγει με ξένο σώμα, έστω και αν αυτό δεν έχει ορισμένο και φανερό κύριο. Αφού λοιπόν όλα αυτά ισχύουν και για την πορνεία, κατά συνέπεια η πορνεία, σύμφωνα με αυτή την απόδειξη, δεν απέχει πολύ από τη μοιχεία, και μάλιστα όπως λέει ο Σολομών, «μην είσαι πολύς προς αλλότρια»· δηλαδή, μην παραδίδεσαι σε ξένη γυναίκα, δηλαδή σε πόρνη.