Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 6:25

Εύλογα λοιπόν έλεγε ο Σοφός: κάθε κακία είναι μικρή μπροστά στην κακία της γυναίκας. Εσύ όμως, εάν θέλεις να ξεφύγεις από ένα τέτοιο πάθος και θηρίο, άκου τον Παροιμιαστή που λέει: τα μάτια σου ας βλέπουν ευθεία, και τα βλέφαρά σου ας κατευθύνονται δίκαια· και να μην σε νικήσει η επιθυμία του κάλλους, ούτε να παγιδευτείς από τα μάτια σου, ούτε να συναρπαστείς από τα βλέφαρά της· διότι η γυναίκα θηρεύει την πολύτιμη ψυχή του ανδρός.

Ας μη σε νικήσει η επιθυμία για την ομορφιά, ούτε να παγιδευτείς με τα μάτια σου, ούτε να συναρπαστείς από τα βλέφαρά της. Διότι η τιμή της πόρνης ισοδυναμεί με ένα κομμάτι ψωμί, ενώ η γυναίκα κυνηγά πολύτιμες ψυχές ανδρών. Μπορεί να δέσει κάποιος φωτιά στον κόρφο του και τα ρούχα του να μην καούν; Ή μπορεί να περπατήσει κάποιος πάνω σε αναμμένα κάρβουνα και τα πόδια του να μην καούν; Έτσι και αυτός που σχετίζεται με παντρεμένη γυναίκα δεν θα μείνει ατιμώρητος, όπως και καθένας που την αγγίζει. Δεν είναι παράξενο εάν συλληφθεί κάποιος να κλέβει· διότι κλέβει για να χορτάσει την πεινασμένη ψυχή του. Αν όμως συλληφθεί, θα αποζημιώσει στο επταπλάσιο, και δίνοντας όλα του τα υπάρχοντα θα γλιτώσει τον εαυτό του. Ο μοιχός, όμως, λόγω έλλειψης σύνεσης, προκαλεί την απώλεια της δικής του ψυχής· διότι θα υποστεί οδύνες και ατιμώσεις, και το όνειδός του δεν θα εξαλειφθεί ποτέ στον αιώνα. Διότι γεμάτος ζήλια ο θυμός του συζύγου της δεν θα δείξει έλεος την ημέρα της κρίσεως. Δεν θα ανταλλάξει την έχθρα με κανένα λύτρο, ούτε θα συμβιβαστεί με πολλά δώρα. Γιε μου, φύλαγε τα λόγια μου και κρύψε τις εντολές μου μέσα σου. Γιε μου, τίμα τον Κύριο, και θα αποκτήσεις δύναμη· εκτός δε από αυτόν μη φοβάσαι κανέναν άλλον. Φύλαξε τις εντολές μου, και θα ζήσεις· και τα λόγια μου φύλαγέ τα σαν τις κόρες των ματιών σου. Πέρασέ τα στα δάχτυλά σου, και γράψε τα πάνω στο πλάτος της καρδιάς σου.

ΣΤ΄. Έχετε πλέον τον λόγο περί των Εγκαινίων. Αλλά να ανακαινίζεσθε, και, αφού απορρίψετε τον παλαιό άνθρωπο, να πολιτεύεσθε με καινότητα ζωής, επιβάλλοντας χαλινό σε όλα εκείνα από τα οποία προέρχεται ο θάνατος, διαπαιδαγωγώντας όλα τα μέλη σας, μισώντας ή εξεμώντας κάθε πονηρή βρώση του δέντρου, και ενθυμούμενοι τα παλαιά μόνο για αυτόν τον λόγο, ώστε να τα αποφεύγουμε. Ωραίος ήταν στην όψη και καλός στη γεύση ο καρπός που με θανάτωσε· ας αποφεύγουμε τις ωραίες όψεις και ας προσηλώνουμε το βλέμμα στον εαυτό μας. Ας μην σε νικήσει η επιθυμία της ομορφιάς, ούτε να παρασυρθείς από τα μάτια σου, αν είναι δυνατόν ούτε καν με ένα φευγαλέο βλέμμα, έχοντας στον νου σου την Εύα, το γλυκό δόλωμα, το ελκυστικό δηλητήριο. Διότι, πώς θα σώσει εύκολα η ξένη αυτόν που κατέστρεψε η δική του; Ας μη γλυκαθεί ο φάρυγγάς σου, από τον οποίο παρασύρεται προς τα κάτω καθετί που του προσφέρεται· και το οποίο, πριν ληφθεί εκτιμάται, αλλά αφού ληφθεί, απαξιώνεται. Μήπως σε εκθήλυνε η όσφρηση; Να αποφεύγεις τις ευωδίες. Μήπως μαλθακοποιήθηκες από την αφή;

Φυλάξου από την παγίδα, για να μην παγιδευτείς από τα ίδια σου τα μάτια, και, εάν παγιδεύτηκες, ανάνηψε. Μην επιβεβαιώσεις αυτό που φημολογείται, ότι δηλαδή σου έκλεψαν τον νου με μάγια, διότι η ακολασία είναι δεινή στην επινόηση κακών. Διότι είναι οδυνηρό το να διασκορπίσεις και να καταλύσεις σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα έναν οίκο τόσο μεγάλο και συγκροτημένο με τόσους κόπους, και μάλιστα στις αρχές της ζωής, όταν ο καθένας θεμελιώνει για τον εαυτό του είτε την καλή είτε την κακή φήμη.

Εάν μια νέα παρθένος είναι αρραβωνιασμένη με κάποιον άνδρα, και την βρει ένας άλλος άνδρας μέσα στην πόλη και κοιμηθεί μαζί της, θα τους βγάλετε και τους δύο στην πύλη εκείνης της πόλης και θα τους λιθοβολήσετε, και θα πεθάνουν· η μεν νέα, επειδή δεν έβαλε τις φωνές ενώ βρισκόταν στην πόλη, ο δε άνδρας, επειδή ταπείνωσε τη γυναίκα του πλησίον του. Εάν όμως ο άνδρας βρει την αρραβωνιασμένη νέα στην ύπαιθρο και, αφού τη βιάσει, κοιμηθεί μαζί της, θα θανατώσετε μόνο τον άνδρα που κοιμήθηκε μαζί της, ενώ στη νέα δεν θα κάνετε απολύτως τίποτα. Δεν υπάρχει στη νέα αμάρτημα άξιο θανάτου, διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος επιτεθεί στον πλησίον του και του αφαιρέσει τη ζωή, έτσι είναι και αυτό το πράγμα· διότι την βρήκε στο χωράφι· η νέα φώναξε, αλλά δεν υπήρχε κανείς να τη βοηθήσει. «Ο οφθαλμός του μοιχού παραφυλάει το σκοτάδι, λέγοντας: Δεν θα με προσέξει κανένα μάτι.» «Είναι ακατάσχετος θυμός οργής το να μιάνει κανείς τη γυναίκα ενός άνδρα. Διότι είναι φωτιά που κατακαίει από παντού· και όπου εισέλθει, φέρνει καταστροφή από τις ρίζες.» «Δεν είναι αγνές οι ευχές που προέρχονται από μίσθωμα πόρνης.» «Ας μην σε νικήσει η επιθυμία της ομορφιάς, ούτε να παγιδευτείς από τα ίδια σου τα μάτια, ούτε να συναρπαστείς από τα βλέφαρα της πορνείας. Ο μοιχός, από έλλειψη φρενών, προξενεί την απώλεια της ίδιας του της ψυχής· υπομένει οδύνες και ατιμώσεις· το όνειδός του δεν πρόκειται να εξαλειφθεί εις τον αιώνα.»

Διότι ορθά είπε «μέσα από τις θυρίδες»· επειδή, όπως ακριβώς τα βάρβαρα έθνη εισέρχονται από τις θυρίδες της πόλης και την καταλαμβάνουν και την αφανίζουν ή ρίχνουν βέλη και τραυματίζουν πολλούς, ή μάλλον και τους σκοτώνουν, έτσι και μέσα από τις θυρίδες των αισθήσεών μας οι βάρβαροι δαίμονες εκτοξεύουν τα βέλη τους και τραυματίζουν τις ψυχές μας και τις θανατώνουν. Διότι τα βέλη του πονηρού εισδύουν στην καρδιά άλλοτε από την όραση, άλλοτε από την ακοή, άλλοτε από την όσφρηση, άλλοτε από τη γεύση και άλλοτε από την αφή· και έτσι, άλλοτε κάποιος πληγώνεται «από την επιθυμία της ομορφιάς», άλλοτε από την ακοή, και πότε από την όσφρηση και τη γεύση, και πότε από την αφή του χεριού, με το να αγγίξει κάτι με κακό σκοπό ή να αρπάξει τα ξένα ή να χτυπήσει ανελέητα. Και ενώ ο αγαθός και φιλάνθρωπος Θεός έπλασε τον άνθρωπο κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσίν Του και του χάρισε το αυτεξούσιο και του έδωσε αυτές τις αισθήσεις, ώστε μέσω αυτών να αντιλαμβανόμαστε τα δημιουργήματά Του και από εκεί να αναγόμαστε προς Αυτόν και να αισθανόμαστε την ασύλληπτη δύναμή Του, εμείς, έχοντας λάβει το αυτεξούσιο, Τον παροργίζουμε με άτοπες σκέψεις και πράξεις. Γι' αυτό και ο Σωτήρας λέει: «Εκείνος που κοιτάζει γυναίκα για να την επιθυμήσει, ήδη έχει διαπράξει μοιχεία μαζί της μέσα στην καρδιά του».

Πρόσεξε την ακρίβεια του λόγου και διέκρινε το νόημά του· διότι δεν είπε ότι όποιος απλώς δει μια γυναίκα, την έχει ήδη μοιχεύσει, αλλά όποιος κοιτάξει με επιθυμία, με εμπάθεια και περιέργεια, την έχει ήδη μοιχεύσει μέσα στην καρδιά του· όχι με τη σάρκα, αλλά με την καρδιά προς το παρόν, και έπειτα κατ' αυτόν τον τρόπο και με τη σάρκα· διότι αυτό φανερώνει η συγκατάθεση της περιέργειας των ματιών. Αυτό συμβουλεύει και ο σοφότατος Σολομών λέγοντας: «Ας μη σε νικήσει η επιθυμία της ομορφιάς, ούτε να αιχμαλωτιστείς από τα μάτια σου, ούτε να σε συναρπάσει με τα βλέφαρά της». «Ας μη σε νικήσει», λέει, «η επιθυμία της ομορφιάς»· αντιπαρατάξου απέναντι στην επιθυμία όπως ο στρατιώτης στον αντίπαλο· να μη νικηθείς και χάσεις το στεφάνι και μαζί με αυτό τη ζωή. «Να μην αιχμαλωτιστείς» σαν το ζώο, και μάλιστα πιο άθλια από εκείνο, διότι εκείνο βέβαια είναι άλογο και στερημένο από διάκριση, και παρά τη θέλησή του πέφτει στις παγίδες των κυνηγών, και αφού πιαστεί γίνεται χρήσιμο, και δεν ανασταίνεται από τους νεκρούς, ούτε εισέρχεται σε κρίση και κόλαση· εσύ όμως, που είσαι λογικός και προσδοκάς ανάσταση και πρόκειται να δώσεις λόγο για τις πράξεις σου, αιχμαλωτίζεσαι από τα ίδια σου τα μάτια και συναρπάζεσαι από τα βλέφαρά της. «Ας μη σε νικήσει η επιθυμία της ομορφιάς, γιε μου, ούτε να αιχμαλωτιστείς από τα μάτια σου, ούτε να σε συναρπάσει με τα βλέφαρά της· διότι η γυναίκα αιχμαλωτίζει ψυχές τίμιων ανδρών».

Διότι ο πονηρός εξαπολύει βέλη στην καρδιά, άλλοτε μεν μέσω της οράσεως, από το να κοιτάξει κάποιος πονηρά και να πληγωθεί από την «επιθυμία του κάλλους», άλλοτε δε μέσω της οσφρήσεως, από το να μυρίσει κάτι εμπαθώς, άλλοτε πάλι μέσω της ακοής, από το να ακούει κανείς βλαβερά πράγματα, άλλοτε από τη γεύση, εξαιτίας της πολυφαγίας και της τρυφηλής ζωής, και άλλοτε μέσω της αφής, από το να αγγίξει κάτι με κακό σκοπό ή από το να κλέψει και να πλεονεκτήσει και να αρπάξει τα ξένα ή από το να χτυπήσει άδικα και ανελέητα.