Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 6:26

Ας μη σε νικήσει η επιθυμία για την ομορφιά, ούτε να παγιδευτείς με τα μάτια σου, ούτε να συναρπαστείς από τα βλέφαρά της. Διότι η τιμή της πόρνης ισοδυναμεί με ένα κομμάτι ψωμί, ενώ η γυναίκα κυνηγά πολύτιμες ψυχές ανδρών. Μπορεί να δέσει κάποιος φωτιά στον κόρφο του και τα ρούχα του να μην καούν; Ή μπορεί να περπατήσει κάποιος πάνω σε αναμμένα κάρβουνα και τα πόδια του να μην καούν; Έτσι και αυτός που σχετίζεται με παντρεμένη γυναίκα δεν θα μείνει ατιμώρητος, όπως και καθένας που την αγγίζει. Δεν είναι παράξενο εάν συλληφθεί κάποιος να κλέβει· διότι κλέβει για να χορτάσει την πεινασμένη ψυχή του. Αν όμως συλληφθεί, θα αποζημιώσει στο επταπλάσιο, και δίνοντας όλα του τα υπάρχοντα θα γλιτώσει τον εαυτό του. Ο μοιχός, όμως, λόγω έλλειψης σύνεσης, προκαλεί την απώλεια της δικής του ψυχής· διότι θα υποστεί οδύνες και ατιμώσεις, και το όνειδός του δεν θα εξαλειφθεί ποτέ στον αιώνα. Διότι γεμάτος ζήλια ο θυμός του συζύγου της δεν θα δείξει έλεος την ημέρα της κρίσεως. Δεν θα ανταλλάξει την έχθρα με κανένα λύτρο, ούτε θα συμβιβαστεί με πολλά δώρα. Γιε μου, φύλαγε τα λόγια μου και κρύψε τις εντολές μου μέσα σου. Γιε μου, τίμα τον Κύριο, και θα αποκτήσεις δύναμη· εκτός δε από αυτόν μη φοβάσαι κανέναν άλλον. Φύλαξε τις εντολές μου, και θα ζήσεις· και τα λόγια μου φύλαγέ τα σαν τις κόρες των ματιών σου. Πέρασέ τα στα δάχτυλά σου, και γράψε τα πάνω στο πλάτος της καρδιάς σου.

Αυτές δε πάλι «ανανεώνουν το κέρασμα στην Τύχη και ετοιμάζουν το τραπέζι στον δαίμονα» και όχι στον Θεό, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, και τρέφονται με τροφές ασέβειας, όπως λέει ο θείος λόγος: «και οι γυναίκες ζυμώνουν ζυμάρι, και οι γιοι μαζεύουν ξύλα για να φτιάξουν πλακούντες για τη στρατιά του ουρανού». Ας αποστομωθούν από τον Ιερεμία τέτοιες γυναίκες, και ας μην αναστατώνουν την οικουμένη. Ας μη λένε: «Τιμούμε τη βασίλισσα του ουρανού». Διότι η Ταφνάς γνωρίζει να τις τιμωρεί, γνωρίζουν οι τόποι των Μαγδούλων να υποδέχονται τα σώματά τους στη σήψη. Μην πείθεσαι, Ισραήλ, σε γυναίκα· ξέφυγε από τη συμβουλή κακής γυναίκας. «Διότι η γυναίκα κυνηγά πολύτιμες ψυχές ανδρών». «Επειδή τα πόδια αυτής οδηγούν αυτούς που συναναστρέφονται μαζί της μετά τον θάνατο στον Άδη». «Μην προσέχεις φαύλη γυναίκα· διότι μέλι στάζει από τα χείλη πόρνης γυναίκας, η οποία προσωρινά γλυκαίνει τον φάρυγγά σου, αργότερα όμως θα το βρεις πιο πικρό από χολή και πιο ακονισμένο από δίκοπο μαχαίρι». Μην πείθεσαι σε αυτήν τη φαύλη γυναίκα. Διότι κάθε αίρεση είναι φαύλη γυναίκα, και πολύ περισσότερο η ίδια η αίρεση των γυναικών και αυτού που απάτησε την πρώτη γυναίκα. Ας τιμάται η μητέρα μας η Εύα, ως πλασμένη από τον Θεό, αλλά ας μην εισακούεται, για να μην πείσει τα τέκνα της να φάνε από το ξύλο και να παραβούν την εντολή. Ας μετανοήσει και η ίδια από την κενοφωνία, ας επιστρέψει ντροπιασμένη και ντυμένη με φύλλα συκιάς.

Θ΄. Ο θείος Σολομών, βεβαίως, στην παιδαγωγική του σοφία, αναφέρομαι στις Παροιμίες, επαινεί και την οικουρία της γυναίκας και την αγάπη προς τον σύζυγό της, και αντιπαραθέτει προς εκείνην που περιπλανάται έξω, την ακράτητη και άτιμη, η οποία θηρεύει ψυχές τιμίων με πορνικά σχήματα και ονόματα, εκείνην που αναστρέφεται καλώς εντός της οικίας και επιδεικνύει ανδρεία στα γυναικεία έργα, η οποία στηρίζει πάντοτε τα χέρια της στο αδράχτι και κατασκευάζει διπλούς μανδύες για τον άνδρα της· που αγοράζει στον κατάλληλο καιρό αγρό και προμηθεύει άφθονα με τροφή τους οικέτες, που δεξιώνεται τους φίλους με πλήρες τραπέζι, και όλα τα άλλα για τα οποία εκείνος ύμνησε τη σώφρονα και φιλόπονη γυναίκα.

Του Ιππολύτου. Δεν συγκρίνει τον άρτο με τη σαρκική μίξη, αλλά το αργύριο που καταβάλλεται για τη μίξη με την αξία ενός άρτου. Και δεν είπε «γυναίκας», αλλά «πόρνης»· διότι δεν την αποκάλεσε έτσι με βάση τη φύση της, αλλά με βάση την κακία της. Η κακία όμως δεν έχει καμία αξία, αλλά προκαλεί κατά κάποιον τρόπο οδύνη στους ηττημένους, όταν αυτός που έχει νικήσει είναι ευκαταφρόνητος. Ή ότι τόσο μεγάλη είναι η ηδονή της κακίας,

Του Ιππολύτου. Όση και ενός άρτου. Μια γυναίκα δε... Ντρέψου, λέει, που μια γυναίκα σε νικά και που σε μια πόρνη χωρίς καμία αξία προδίδεις το πολυτιμότερο που έχεις, την ψυχή σου.

Βασιλείου. Δεν παραβάλλει τον άρτο με τη μίξη, αλλά το ασήμι που καταβάλλεται για τη μίξη με την τιμή του ενός άρτου.

Του Χρυσοστόμου. Διότι η τιμή της πόρνης, αναλογίσου τι είναι, πώς είναι εντελώς ανάξια λόγου· διότι και αυτό προκαλεί κάποια οδύνη στους ατιμασμένους, όταν αυτός που τους νίκησε είναι ευκαταφρόνητος. Τιμή

Και επειδή γνωρίζει ότι υπάρχουν πολλά που προκαλούν ερεθισμό και παροξυσμό, τους επιβάλλει ασφαλή και άρρηκτο τον δεσμό της φιλίας, φροντίζοντας να είναι γι’ αυτούς αδιάρρηκτος. Ιππολύτου: Δεν συγκρίνει τον άρτο με τη μίξη, αλλά το ασήμι που καταβάλλεται για τη μίξη με την τιμή ενός άρτου.

Δεν είπε όμως «γυναίκας», αλλά «πόρνης»· διότι δεν την ονόμασε έτσι από τη φύση της, αλλά από την κακία της. Η κακία βέβαια δεν έχει καμία αξία, αλλά προκαλεί κάπως οδύνη στους ηττημένους, όταν αυτός που τους έχει νικήσει είναι ευκαταφρόνητος. Ή ότι τόση είναι η ηδονή της κακίας, όση και ενός άρτου.

«Ντρέψου λοιπόν», λέει, «που μια γυναίκα σε νικά και που προδίδεις σε μια ολότελα ανάξια πόρνη ό,τι πολυτιμότερο έχεις, την ψυχή σου». Του Μεγάλου Βασιλείου: Δεν συγκρίνει τον άρτο με τη σαρκική μίξη, αλλά τα χρήματα που καταβάλλονται για τη μίξη με την αξία ενός άρτου. Του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου: «Διότι η τιμή μιας πόρνης»· αναλογίσου ποια είναι αυτή, πόσο ανάξια λόγου είναι. Διότι φέρνει κάποια πρόσθετη οδύνη στους ατιμασμένους το να είναι ευκαταφρόνητος εκείνος που τους νίκησε. Γι' αυτό δεν είπε «τιμή γυναίκας», αλλά «πόρνης», ονομάζοντάς την όχι από τη φύση της, αλλά από την κακία της· και η κακία είναι ανάξια λόγου.

Για να σε προφυλάξει από παντρεμένη γυναίκα και από τη διαβολή ξένης γλώσσας. [κώδ. φ. 33. β.] Παρατήρησε πώς αυτός κάνει εκτενή λόγο περί σωφροσύνης· διότι η επιθυμία είναι σκοτάδι. Με τη φράση δε «από διαβολή», εννοεί όχι μόνο από τη μοιχεία, αλλά και από την υποψία· διότι συμβαίνει πολλές φορές να είναι κανείς καθαρός από την αμαρτία, αλλά να μην έχει απαλλαγεί από την υποψία· όμως η εντολή κατορθώνει και αυτό. «Παντρεμένη γυναίκα» θα μπορούσε να είναι και η διδασκαλία των ετεροδόξων, καθώς και ο συκοφαντικός τους λόγος, από την οποία προτρέπει να φυλαγόμαστε. —Ας μην σε συναρπάσουν τα θέλγητρα της επιτηδευμένης φράσης. Η τιμή της πόρνης είναι όση και ενός άρτου.

Και είπε η Δαλιδά: «Οι αλλόφυλοι έρχονται εναντίον σου, Σαμψών», και εκείνος ξύπνησε από τον ύπνο του και είπε: «Θα βγω όπως και τις προηγούμενες φορές και θα τιναχτώ για να ελευθερωθώ»· και ο ίδιος δεν γνώριζε ότι ο Κύριος είχε απομακρυνθεί από αυτόν. Και τον συνέλαβαν οι αλλόφυλοι, του έβγαλαν τα μάτια και τον κατέβασαν στη Γάζα. Και τον έδεσαν με χάλκινα δεσμά, και άλεθε στον οίκο της φυλακής». «Συνέβη κατά την εποχή των γηρατειών του Σολομώντα, η καρδιά του να μην είναι ολοκληρωτικά στραμμένη στον Κύριο, όπως η καρδιά του Δαβίδ, του πατέρα του. Και οι ξένες γυναίκες εξέτρεψαν την καρδιά του πίσω από τους θεούς τους. Τότε έχτισε ο Σολομών υψηλό βωμό στον Χαμώς, το είδωλο του Μωάβ, και στον βασιλιά των υιών Αμμών, και στην Αστάρτη, το βδέλυγμα των Σιδωνίων· και το ίδιο έκανε για όλες τις ξένες γυναίκες του· και πρόσφεραν θυμίαμα και θυσίαζαν στα είδωλά τους.» «Μην δίνεις προσοχή σε φαύλη γυναίκα. Διότι στάζει μέλι από τα χείλη της πόρνης γυναίκας, η οποία προσωρινά λιπαίνει τον φάρυγγά σου, αργότερα όμως θα το βρεις πιο πικρό από χολή, και πιο ακονισμένο από δίκοπο μαχαίρι.» «Η γυναίκα παγιδεύει τις πολύτιμες ψυχές των ανδρών. —Θρόνος ατιμίας είναι η γυναίκα που μισεί τα δίκαια.» «Γιε μου, φύλαξε τις εντολές μου και θα ζήσεις, ώστε να σε προφυλάξουν από την ξένη και πονηρή γυναίκα.»

Πρόσεξε την ακρίβεια του λόγου και διέκρινε το νόημά του· διότι δεν είπε ότι όποιος απλώς δει μια γυναίκα, την έχει ήδη μοιχεύσει, αλλά όποιος κοιτάξει με επιθυμία, με εμπάθεια και περιέργεια, την έχει ήδη μοιχεύσει μέσα στην καρδιά του· όχι με τη σάρκα, αλλά με την καρδιά προς το παρόν, και έπειτα κατ' αυτόν τον τρόπο και με τη σάρκα· διότι αυτό φανερώνει η συγκατάθεση της περιέργειας των ματιών. Αυτό συμβουλεύει και ο σοφότατος Σολομών λέγοντας: «Ας μη σε νικήσει η επιθυμία της ομορφιάς, ούτε να αιχμαλωτιστείς από τα μάτια σου, ούτε να σε συναρπάσει με τα βλέφαρά της». «Ας μη σε νικήσει», λέει, «η επιθυμία της ομορφιάς»· αντιπαρατάξου απέναντι στην επιθυμία όπως ο στρατιώτης στον αντίπαλο· να μη νικηθείς και χάσεις το στεφάνι και μαζί με αυτό τη ζωή. «Να μην αιχμαλωτιστείς» σαν το ζώο, και μάλιστα πιο άθλια από εκείνο, διότι εκείνο βέβαια είναι άλογο και στερημένο από διάκριση, και παρά τη θέλησή του πέφτει στις παγίδες των κυνηγών, και αφού πιαστεί γίνεται χρήσιμο, και δεν ανασταίνεται από τους νεκρούς, ούτε εισέρχεται σε κρίση και κόλαση· εσύ όμως, που είσαι λογικός και προσδοκάς ανάσταση και πρόκειται να δώσεις λόγο για τις πράξεις σου, αιχμαλωτίζεσαι από τα ίδια σου τα μάτια και συναρπάζεσαι από τα βλέφαρά της. «Ας μη σε νικήσει η επιθυμία της ομορφιάς, γιε μου, ούτε να αιχμαλωτιστείς από τα μάτια σου, ούτε να σε συναρπάσει με τα βλέφαρά της· διότι η γυναίκα αιχμαλωτίζει ψυχές τίμιων ανδρών».

Και ο ιερέας Αβιμέλεχ έδωσε στον Δαβίδ τους άρτους της προθέσεως, διότι εκεί δεν υπήρχε άλλος άρτος. Και πάλι ο Δαβίδ στους Ψαλμούς λέει: «και ο άρτος στηρίζει την καρδιά του ανθρώπου». Και: «άρτο αγγέλων έφαγε ο άνθρωπος». Και: «θα μας θρέψεις με άρτο δακρύων». Και ο Σολομών στις Παροιμίες: «η τιμή της πόρνης είναι όση και ενός άρτου». Και: «εκείνος που εργάζεται τη δική του γη θα χορτάσει από άρτους».