Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 7:23

Προσέφερες στην πατρίδα κρατήρα δυσφημίας· πράγματι, έκανες πράξη το ρητό των Παροιμιών: «Σαν το ελάφι που τοξεύθηκε στο συκώτι». Αλλά τι γίνεται τώρα; Δεν έχει πέσει ο πύργος της ισχύος, αδελφέ, δεν έχασαν τη δύναμή τους τα φάρμακα της επιστροφής, δεν αποκλείστηκε η πόλη του καταφυγίου. Μην παραμείνεις στο βάθος των κακών, μην παραδώσεις τον εαυτό σου στον Ανθρωποκτόνο.

Κατέλυσες, στο μέτρο που εξαρτιόταν από εσένα, το καύχημα του Χριστού, ο Οποίος έλεγε: «Θαρσείτε, εγώ έχω νικήσει τον κόσμο και τον άρχοντά του». Κέρασες στην πατρίδα κρατήρα δυσφημίας. Πράγματι, έκανες πράξη τα λόγια των Παροιμιών: «Σαν το ελάφι που τοξεύθηκε στο συκώτι». Αλλά τώρα τι; Δεν έχει καταρρεύσει ο πύργος της ισχύος, αδελφέ, δεν έχουν αλλοιωθεί τα φάρμακα της επιστροφής, δεν έχει αποκλειστεί η πόλη του καταφυγίου.

Διότι, έχοντας συλλάβει μέσα στα στήθη του σαν κάποια σκοτεινή νύχτα ένα σμήνος ανόσιων διαλογισμών, καταλήγει στον πυθμένα του άδη και στην καταστροφή, και σύμφωνα με τα λόγια των Παροιμιών, σπεύδει σαν ελάφι «χτυπημένο στο συκώτι από βέλος», ή σαν σκύλος που οδηγείται στα δεσμά, «χωρίς να γνωρίζει ότι διακυβεύεται η ζωή του». Και μου φαίνεται ότι δεν είπε μάταια ο θεσπέσιος Ευαγγελιστής, ότι αφού πήρε το κομμάτι του άρτου, βγήκε αμέσως έξω. Διότι είναι φοβερός ο σατανάς στο να προστάζει αυτούς που έχουν πιαστεί έστω και μία φορά και έχουν υποταχθεί σε αυτόν, να εκτελούν αμέσως τα πονηρά έργα, και χωρίς καμία αναβολή να κατεργάζονται αυτό που του αρέσει, αναγκάζοντάς τους ακόμη και παρά τη θέλησή τους. Φοβάται ίσως, όντας πάντα κακοήθης και δριμύς στην κακουργία, μήπως κάποια μετάνοια που θα παρεισφρήσει κατά τις αναβολές, κάνει τον άνθρωπο να αλλάξει γνώμη επιλέγοντας το αγαθό, και όπως ακριβώς διώχνει μια μέθη, να αποβάλει από τον νου του την ηδονή της αμαρτίας, ελκύοντας έτσι έξω από την παγίδα του αυτόν που είχε ήδη καταληφθεί. Γι' αυτήν την αιτία, νομίζω, ο αλιτήριος πιέζει αυτούς που έχουν υποταχθεί σε αυτόν, να βιάζονται να πράξουν και μάλιστα πολύ γρήγορα αυτό που του είναι αρεστό.

Αφού πήρε στο χέρι του πουγκί με αργύρια, θα επιστρέψει στον οίκο του μετά από πολλές ημέρες. Τον αποπλάνησε με τα πολλά της λόγια, και με τις παγίδες των χειλέων της τον παρέσυρε. Εκείνος δε την ακολούθησε ξελογιασμένος, όπως το βόδι οδηγείται στη σφαγή, και όπως ο σκύλος στα δεσμά του ή όπως το ελάφι που έχει πληγεί από βέλος στο συκώτι. Σπεύδει όπως το πτηνό στην παγίδα, χωρίς να γνωρίζει ότι κινδυνεύει η ζωή του. Τώρα λοιπόν, γιε μου, άκουσέ με και πρόσεξε τα λόγια του στόματός μου. Ας μην παρεκκλίνει η καρδιά σου στις οδούς της, και μην πλανηθείς στα μονοπάτια της. Διότι πολλούς τραυμάτισε και κατέβαλε, και είναι αναρίθμητοι εκείνοι τους οποίους έχει φονεύσει.

Εκείνος δε την ακολούθησε παρασυρμένος, και όπως το βόδι οδηγείται στη σφαγή, και όπως ο σκύλος στα δεσμά, ή όπως το ελάφι που έχει πληγεί στο συκώτι, σπεύδει σαν το πτηνό στην παγίδα, αγνοώντας ότι διακυβεύεται η ψυχή του. «Πολλούς καταρράκωσε αφού τους πλήγωσε, και είναι αναρίθμητοι εκείνοι που έχει φονεύσει. Οδοί του άδη είναι το σπίτι της, που κατεβάζουν στα ταμεία του θανάτου.» «Όπως το σκουλαρίκι στο ρύγχος του χοίρου, έτσι είναι η ομορφιά σε γυναίκα κακόμυαλη.» «Γυναίκα άφρων και θρασεία, που δεν γνωρίζει ντροπή, καταλήγει να στερείται το ψωμί. Κάθισε στις θύρες του σπιτιού της, σε κάθισμα φανερά στις πλατείες, προσκαλώντας τους περαστικούς και όσους πορεύονται ευθεία στους δρόμους τους: Όποιος από εσάς είναι εντελώς άφρων, ας πλησιάσει προς εμένα· και σε όποιον στερείται φρονήσεως, του απευθύνει την προτροπή, λέγοντας: Γευθείτε με ευχαρίστηση κρυφό ψωμί, και πιείτε γλυκό κλεμμένο νερό. Αυτός όμως αγνοεί ότι οι γηγενείς χάνονται κοντά της, και ότι συναντά την παγίδα του άδη.» «Όπως το σκουλήκι στο ξύλο, έτσι καταστρέφει τον άνδρα η κακοποιός γυναίκα.» «Εκείνος που διατηρεί μοιχαλίδα, είναι άφρων και ασεβής.» «Είναι προτιμότερο να κατοικεί κανείς στην έρημο, παρά με γυναίκα εριστική, κακόγλωσση και οξύθυμη.» «Όπως οι σταγόνες της βροχής βγάζουν τον άνθρωπο έξω από το σπίτι του σε χειμωνιάτικη μέρα, με τον ίδιο τρόπο και η λοιδορούσα γυναίκα διώχνει τον άνδρα από το ίδιο του το σπίτι.» «Προφυλάξου από τη σύζυγό σου, από το να της εμπιστευθείς οτιδήποτε.» «Μην παραδώσεις την ψυχή σου σε γυναίκα, μη συναντάς γυναίκα που πορνεύει. Με γυναίκα που τραγουδά μη συναναστρέφεσαι συνεχώς.

Αλλ' ωστόσο, εκείνος που προστρέχει σε συμπόσια και είναι κοιλιόδουλος, επιδιώκοντας διαρκώς την ικανοποίηση του λαιμού του, φαίνεται πως συντάσσεται με τον βοοφάγο Ηρακλή και παρίσταται δίπλα του κυριολεκτικά με δεμένα τα χέρια. Αυτός πάλι που τρέφει ακατάπαστο θυμό εναντίον του πλησίον του, έχει στραφεί προς τον Άρη, τον αλλοπρόσαλλο και φιλέριδα θεό. Ο δε ασελγής και διεφθαρμένος, που αποβλακώνεται με τις συναναστροφές των εταιρών, ο οποίος οδηγείται σαν το βόδι στη σφαγή και σαν τον σκύλο στα δεσμά και σπεύδει σαν το πουλί στην παγίδα, μη γνωρίζοντας διόλου ότι διακυβεύεται η ίδια του η ψυχή, χωρίς να το καταλάβει τιμά την Αφροδίτη και καθίσταται συμμέτοχος στα όργιά της, έχοντας προσκολληθεί σε όσα είναι αρεστά σε αυτό το δαιμόνιο. Και το κυριότερο, αυτοί οι άνθρωποι, ιδρύοντας τις στήλες των παθών μέσα στην ψυχή τους και περιφέροντάς τες διαρκώς στον νου τους, αναστηλώνουν με άλλον τρόπο ολόιδια είδωλα των θεών που προστατεύουν αυτά τα πάθη. Μια τέτοια εικόνα θεωρώ πως κατασκεύασε ως άγαλμα και ο Ναβουχοδονόσορας και την έστησε στους Ασσυρίους για προσκύνηση, η οποία από τη μια προσφερόταν προς λατρεία σε όσους ζούσαν έκλυτο βίο, στους λάτρεις των παθών και τους λαίμαργους, αλλά από την άλλη αποτελούσε περίγελο για τους νηστευτές παίδες του Θεού.

Άλλοτε πάλι, θέλοντας να μας φανερώσει ότι αυτή η κακή διάθεση, και αυτή η κακή συνήθεια που αφήνει η αμαρτία στην καρδιά, αυξάνεται διαρκώς λίγο λίγο, ανάλογα με το μέτρο των αμαρτιών που προσθέτει, και θέτει πάντοτε τη σωτηρία της ψυχής σε μεγαλύτερο κίνδυνο, μας λέει μέσω του Παροιμιαστή ότι ο αμαρτωλός ακολουθεί τις απαγορευμένες ηδονές σαν το βόδι, δηλαδή αργά και με καθυστέρηση, και με αντίσταση και εναντίωση: «Όπως το βόδι οδηγείται στη σφαγή». Έπειτα μας λέει ότι αποζητά τις αμαρτίες σαν το ελάφι, δηλαδή πηδώντας και επιθυμώντας τες: «Ή όπως το ελάφι που έχει πληγεί από βέλος στο συκώτι»· και τέλος προσθέτει ότι ο αμαρτωλός πηγαίνει πετώντας σαν το όρνιο, για να κυνηγήσει την αμαρτία: «Σπεύδει δε σαν το όρνιο στην παγίδα, μη γνωρίζοντας ότι διακυβεύεται η ίδια του η ψυχή».