Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 8:1

Και εδώ καταρχάς πρέπει να παρατηρηθεί ότι ονομάζεται «σοφία» απολύτως· διότι λέγει «εγώ [η σοφία] κατοίκησα μαζί με τη βουλή» και δεν έχει ειπωθεί «σοφία του Θεού». Αλλά όπως ακριβώς στον Ευαγγελιστή το «εν αρχή ην ο Λόγος» γράφτηκε απολύτως, και πάλι «ο Λόγος ην προς τον Θεόν», και δεν ειπώθηκε «ο Λόγος του Θεού», για να μην νομίσει κανείς ότι αυτός αναφέρεται ως κάτι το σχετικό, ούτε ως συμβεβηκός στον Θεό, αλλά ως ενυπόστατος και ζωντανός (για αυτό και προσθέτει «και Θεός ην ο Λόγος», χωρίς να πει «και του Θεού ην ο Λόγος»), έτσι συμβαίνει και στην περίπτωση της σοφίας· διότι ένα και το αυτό ήταν ο Θεός Λόγος και η Σοφία. Γι' αυτό ονομάζεται απολύτως στις Παροιμίες, τόσο στα ρητά που προπαρατέθηκαν, όσο μάλιστα και σε εκείνα όπου λέγεται με αυτόν τον τρόπο: «μακάριος ο άνθρωπος που βρήκε σοφία» και «ο Θεός με τη σοφία θεμελίωσε τη γη» και «πες ότι η σοφία είναι αδελφή σου» και «εσύ κήρυξε τη σοφία, ώστε να σε ακολουθήσει η φρόνηση» και «διότι η σοφία είναι ανώτερη από πολύτιμους λίθους» και «η σοφία έχτισε οίκο για τον εαυτό της, και τον στήριξε σε επτά στύλους» και όσα άλλα παρόμοια με αυτά αναφέρονται στο ίδιο βιβλίο. Στα χωρία αυτά πουθενά δεν ονομάστηκε «σοφία του Θεού», αλλά απροσδιόριστα «η σοφία», για να μην νομίσουμε ότι αυτή είναι κάποιο συμβεβηκός στον Θεό, όπως ακριβώς η επιστήμη στον επιστήμονα άνθρωπο, αλλά ότι είναι ενυπόστατη και ζωντανή σοφία, η οποία είναι η ίδια με τον Υιό του Θεού.

Κεφάλαιο Η΄. «Υιέ, εσύ κήρυξε τη σοφία», κ.τ.λ. [Κώδ. φ. 38 α.] Επιθύμησε, λέγει, τη σοφία, και η έξη του νου θα σε υπακούσει· το δε «επί των άκρων», σημαίνει είτε ότι είναι φανερά αυτά που λέγει, είτε ότι καθιστά τους ανθρώπους υψηλούς. Και ο τέλειος, γνωρίζοντας ότι η σοφία εποίησε τα πάντα, βλέπει και το ύψος της, καθώς και την ταπείνωση ή την πρόσβαση στα μονοπάτια της. Ενώ ο νεόφυτος, γνωρίζοντας μόνο το ύψος της, οφείλει να τον προσκαλέσει για να τη δει, ώστε εύκολα να υπακούσει στη φωνή της· μόνο βάδισε προς αυτήν. Το δε «παρά τις πύλες των δυναστών», σημαίνει είτε ότι η ίδια αναδεικνύει δυνάστες, είτε ότι εκείνοι έχουν κυρίως την ανάγκη της, είτε ότι αυτή παρευρίσκεται στους εισαγωγικούς λόγους των διδασκάλων. Διότι, όταν βρεθεί κανείς στα πρόθυρά της, την ακούει να υμνείται. Λέγεται δε ότι υμνείται, άλλοτε μεν στις εξόδους, άλλοτε δε στις εισόδους, από εκείνους που εξέρχονται από την κακία και εισέρχονται στην αρετή. Έπειτα, την παρουσιάζει να συνομιλεί, γεγονός που είναι αρκετό για να προσελκύσει: «Εσάς, ω άνθρωποι, παρακαλώ· και απευθύνω τη φωνή μου στους υιούς των ανθρώπων». Αν και το κέρδος είναι δικό σας, λέγει, παρ' όλα αυτά εγώ σας παρακαλώ. Σημαίνουν δε το ίδιο ο «άνθρωπος» και οι «υιοί των ανθρώπων»· ή μάλλον, «άνθρωποι» μεν είναι οι τέλειοι, οι οποίοι αξιώνονται παράκλησης· «υιοί δε των ανθρώπων» είναι οι κατώτεροι, οι οποίοι προς το παρόν αξιώνονται απλώς να ακούσουν τη φωνή.

Εκείνος που έρχεται σε επαφή με παντρεμένη γυναίκα δεν θα μείνει ατιμώρητος. Σχετικά με το: Δεν είναι παράξενο εάν συλληφθεί κάποιος να κλέβει· διότι κλέβει για να χορτάσει την πεινασμένη ψυχή του· ο μοιχός όμως, εξαιτίας της έλλειψης λογικής, καταστρέφει την ίδια του την ψυχή. Σχετικά με το: Τίμα τον Θεό, και θα αποκτήσεις δύναμη, και φύλαγε τις εντολές μου, και γράψε τες στο πλάτος της καρδιάς σου, για να σε προφυλάξουν από ξένη γυναίκα και πόρνη. Σχετικά με το να κηρύξεις τη σοφία, ότι δηλαδή βρίσκεται στις κορυφές των υψωμάτων, ότι είναι πολυτιμότερη από το ασήμι και γνησιότερη από το δοκιμασμένο χρυσάφι, και ότι: Ο φόβος του Κυρίου μισεί την αδικία. Σχετικά με το: Ο Κύριος με έκτισε ως αρχή των οδών του για τα έργα του.

Ο Παύλος λέει, δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Αν λοιπόν είμαστε μέλη του Χριστού σε ένα σώμα και υπό μία κεφαλή, δεν οφείλουμε να χαιρόμαστε όλα τα μέλη; Αλλά μη μακαρίσεις άνθρωπο, λέει, πριν από τον θάνατό του. Αυτό λέω κι εγώ, έχοντας την ίδια άποψη με αυτόν που το είπε, εφόσον δεν βλέπω ακόμη τη βεβαιότητα του τέλους και τη φθορά να έχει νικηθεί από το πνεύμα, και μέχρι να βλέπω την ύλη να είναι από μόνη της ασταθής και να μην έχει ακόμη συμπορευθεί προς τη γη καθοδηγούμενη από το πνεύμα. Όταν όμως δω το ποθούμενο τέλος των ιερών αγώνων και τον άνθρωπο του Θεού, τον τέλειο άνδρα, να έχει προχωρήσει προς την ενότητα των άνω δυνάμεων, αφήνοντας στους μεταγενέστερους τη μνήμη των ιερών ιδρώτων του, αμέσως και εγώ με ευλάβεια ελευθερώνω τη γλώσσα μου και τον μακαρίζω, λέγοντας ότι μακάριος είναι ο άνθρωπος που θα τελευτήσει εν σοφία, λέει, και που θα διαλεχθεί με τη σύνεσή του, και κηρύττω δικαιοσύνη στην εκκλησία, και δεν θα κρύψω το έλεός σου και την αλήθεια από τη σύναξη πολλών πιστών, όπως ακριβώς προστάζει το πνεύμα σου, εσύ, λέει, κήρυξε τη σοφία, ώστε η φρόνηση να σε υπακούσει.