Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 8:5

2 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

νοήσατε, ἄκακοι, πανουργίαν, οἱ δὲ ἀπαίδευτοι ἔνθεσθε καρδίαν.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–2 από 2

Γρηγόριος ὁ Νύσσης Ἀνατροπὴ τῆς Εὐνομίου ἐξομολογήσεως
ἡμεῖς τοίνυν οἱ μηκέτι δουλεύοντες τοῖς μὴ φύσει οὖσι θεοῖς ἐπέγνωμεν τὸν φύσει ὄντα θεόν, ᾧ πᾶν γόνυ κάμπτει ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων. ᾧ οὐκ ἂν ἐδουλεύσαμεν, εἰ μὴ ἐπιστεύσαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ ζῶν τε καὶ ἀληθινὸς θεός, ᾧ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογεῖται, ὅτι κύριος Ἰησοῦς εἰς δόξαν θεοῦ πατρός. 〈Θεόν〉, φησίν, 〈ἕνα ἀνάρχως ἀϊδίως ἀτελευτήτως μόνον〉. πάλιν Νοήσατε ἄκακοι πανουργίαν, φησὶν ὁ Σολομών, μή ποτε εἰς ἄρνησιν τῆς τοῦ μονογενοῦς θεότητος ἀπατηθέντες ἐκπέσητε. ἀτελεύτητόν ἐστι τὸ θανάτου καὶ φθορᾶς ἀνεπίδεκτον, ὡσαύτως δὲ καὶ ἀΐδιον τὸ μὴ πρόσκαιρον λέγεται. ὃ τοίνυν μήτε ἀΐδιόν ἐστι μήτε ἀτελεύτητον, τοῦτο πάντως ἐν τῇ φθαρτῇ τε καὶ ἐπικήρῳ θεωρεῖται φύσει. οὐκοῦν ὁ τὸ ἀτελεύτητον τῷ ἑνὶ καὶ μόνῳ προσμαρτυρῶν θεῷ, μὴ συμπεριλαμβάνων δὲ τὸν υἱὸν τῇ τοῦ ἀτελευτήτου καὶ ἀϊδίου σημασίᾳ, φθαρτὸν αὐτὸν εἶναι καὶ πρόσκαιρον διὰ τοῦ τοιούτου λόγου κατασκευάζει τὸν τῷ ἀϊδίῳ καὶ ἀτελευτήτῳ ἀντιδιαστελλόμενον. ἡμεῖς δὲ κἂν ἀκούσωμεν ὅτι μόνος ὁ θεὸς ἔχει τὴν ἀθανασίαν, τὸν υἱὸν διὰ τῆς ἀθανασίας νοοῦμεν (ἀθανασία γάρ ἐστιν ἡ ζωή, ἥτις ἐστὶν ὁ κύριος ὁ εἰπὼν ὅτι Ἐγώ εἰμι ἡ ζωή)· κἂν λέγηται φῶς οἰκεῖν ἀπρόσιτον, πάλιν τὸ ἀληθινὸν φῶς, ὅπερ ἐστὶ τῷ ψεύδει ἀπρόσιτον, τὸν μονογενῆ νοεῖσθαι οὐκ ἀμφιβάλλομεν, ἐν ᾧ τὸν πατέρα εἶναι παρ᾽ αὐτῆς τῆς ἀληθείας ἐμάθομεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εμείς, λοιπόν, που δεν είμαστε πλέον δούλοι σε εκείνους που δεν είναι εκ φύσεως θεοί, γνωρίσαμε τον εκ φύσεως όντα Θεό, ενώπιον του οποίου κάμπτει κάθε γόνυ επουρανίων, επιγείων και καταχθονίων. Τον οποίο δεν θα υπηρετούσαμε, εάν δεν είχαμε πιστέψει ότι αυτός είναι ο ζωντανός και αληθινός Θεός, για τον οποίο κάθε γλώσσα ομολογεί ότι Κύριος είναι ο Ιησούς, εις δόξαν του Θεού Πατρός. «Θεό», λέγει, «έναν, ανάρχως, αϊδίως, ατελευτήτως μόνο». Πάλι, «νοήσατε άκακοι πανουργίαν» (κατανοήστε, οι άκακοι, την πανουργία), λέγει ο Σολομών, μήπως τυχόν εξαπατηθείτε και εκπέσετε στην άρνηση της θεότητας του Μονογενούς. Ατελεύτητο είναι αυτό που δεν επιδέχεται θάνατο και φθορά, και ομοίως, αΐδιο ονομάζεται αυτό που δεν είναι πρόσκαιρο. Επομένως, εκείνο που δεν είναι ούτε αΐδιο ούτε ατελεύτητο, αυτό εξάπαντος θεωρείται ότι ανήκει στη φθαρτή και επίκηρη φύση. Συνεπώς, εκείνος που αποδίδει το ατελεύτητο στον ένα και μόνο Θεό, αλλά δεν συμπεριλαμβάνει τον Υιό στην έννοια του ατελεύτητου και του αΐδιου, μέσω ενός τέτοιου συλλογισμού τον παρουσιάζει ως φθαρτό και πρόσκαιρο, ως αντιδιαστελλόμενο προς το αΐδιο και το ατελεύτητο. Εμείς όμως, ακόμη και αν ακούσουμε ότι μόνο ο Θεός έχει την αθανασία, νοούμε τον Υιό μέσω της αθανασίας (διότι αθανασία είναι η ζωή, η οποία είναι ο Κύριος, που είπε: «Εγώ είμαι η ζωή»)· και αν λέγεται ότι κατοικεί σε φως απρόσιτο, πάλι δεν αμφιβάλλουμε ότι ως το αληθινό φως, το οποίο είναι απρόσιτο στο ψεύδος, νοείται ο Μονογενής, μέσα στον οποίο διδαχθήκαμε από την ίδια την Αλήθεια ότι βρίσκεται ο Πατέρας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Πρὸς Εὐνόμιον ἀντιρρητικός
εἰ οὖν ἐν τῇ μορφῇ τοῦ θεοῦ ἐστι, καὶ ἐν τῷ πατρὶ ὢν ἐσφράγισται τῇ πατρῴᾳ δόξῃ, καθώς φησιν ἡ τοῦ εὐαγγελίου φωνὴ ἡ λέγουσα Τοῦτον ὁ πατὴρ ἐσφράγισεν ὁ θεός, διὸ καὶ ὁ ἑωρακὼς τὸν υἱὸν ὁρᾷ τὸν πατέρα, ἡ τῆς ἀγαθότητος εἰκὼν καὶ τὸ τῆς δόξης ἀπαύγασμα καὶ πάντα ὅσα τοιαῦτα τὸ μὴ ἀναρμόστως ἔχειν τοῦ υἱοῦ τὴν οὐσίαν πρὸς τὸν πατέρα μαρτύρεται, ἄρα προδήλως τὸ τῆς βλασφημίας τῶν ἀντικειμένων ἀσύστατον διὰ τῶν εἰρημένων ἐλέγχεται. εἰ γὰρ τὰ παρηλλαγμένα οὐ συναρμόζεται, ὁ δὲ σφραγισθεὶς ὑπὸ τοῦ πατρὸς καὶ ἐν ἑαυτῷ δεικνὺς τὸν πατέρα καὶ ἐν τῷ πατρὶ ὢν καὶ ἐν ἑαυτῷ ἔχων ἐκεῖνον διὰ πάντων δείκνυσι τὸ συμφυὲς καὶ εὐάρμοστον, ἄρα διὰ τούτων ἡ ἀτοπία τῶν ἐναντίων κατὰ κράτος ἐλέγχεται. ὡς γὰρ ἐδείχθη τὸ παρηλλαγμένον ἀνάρμοστον, οὕτω τὸ ἔμπαλιν ἀναντιρρήτως ὁμολογεῖται τὸ εὐάρμοστον ἀπαράλλακτον πάντως. ὡς γὰρ τὸ παρηλλαγμένον οὐχ ἁρμόζεται, οὕτω τὸ ἁρμοζόμενον οὐ παρήλλακται· ὁ δὲ λέγων τῆς ἀγαθῆς τοῦ πατρὸς οὐσίας τὴν τοῦ μονογενοῦς παραλλάττειν φύσιν, ἐν αὐτῷ τῷ ἀγαθῷ τὴν παραλλαγὴν πάντως βλέπει. τὸ δὲ τοῦ ἀγαθοῦ παρηλλαγμένον τί ἐστι, Νοήσατε οἱ ἄκακοι τὴν πανουργίαν, ἡ παροιμία φησίν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν λοιπόν βρίσκεται στη μορφή του Θεού και, όντας μέσα στον Πατέρα, έχει σφραγιστεί με την πατρική δόξα, καθώς λέει η φωνή του Ευαγγελίου: «Αυτόν σφράγισε ο Πατέρας, ο Θεός», γι' αυτό και όποιος έχει δει τον Υιό βλέπει τον Πατέρα· εφόσον η εικόνα της αγαθότητας, το απαύγασμα της δόξας και όλα τα παρόμοια μαρτυρούν ότι η ουσία του Υιού δεν είναι αταίριαστη προς τον Πατέρα, άρα προφανώς με τα όσα ειπώθηκαν αποδεικνύεται το ασύστατο της βλασφημίας των αντιπάλων. Διότι, εάν τα διαφορετικά δεν εναρμονίζονται μεταξύ τους, εκείνος όμως που σφραγίστηκε από τον Πατέρα και δείχνει τον Πατέρα μέσα του, και βρίσκεται μέσα στον Πατέρα και έχει Εκείνον μέσα του, αποδεικνύει με κάθε τρόπο το συμφυές και το εναρμονισμένο, άρα μέσα από αυτά ελέγχεται κατά κράτος ο παραλογισμός των εναντίων. Διότι, όπως αποδείχθηκε ότι το παραλλαγμένο είναι ανάρμοστο, έτσι και αντίστροφα ομολογείται αναντίρρητα ότι το εναρμονισμένο είναι εξάπαντος απαράλλακτο. Όπως δηλαδή αυτό που έχει παραλλαγεί δεν εναρμονίζεται, έτσι και αυτό που εναρμονίζεται δεν έχει παραλλαγεί. Εκείνος δε που λέει ότι η φύση του Μονογενούς παραλλάσσει από την αγαθή ουσία του Πατέρα, βλέπει οπωσδήποτε αυτή την παραλλαγή ως προς το ίδιο το αγαθό. Και τι είναι αυτό που παραλλάσσει από το αγαθό; «Κατανοήστε, οι άκακοι, την πανουργία», λέει η Παροιμία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες