Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 9:17

Γευθείτε με ευχαρίστηση κρυφούς άρτους. [Cod. f. 46 b.] Και ποια ευχαρίστηση υπάρχει στα κλεμμένα, στα οποία ενυπάρχει φόβος, κίνδυνος, προσδοκία θανάτου; Και μολονότι φαίνεται ευχάριστο, δεν είναι ευχάριστο· κατά το: «Γλυκός τους φάνηκε ο άρτος του ψεύδους», και μετά από αυτό: «Θα γεμίσει το στόμα τους με χαλίκια». Αλλά αποπήδησε. [Cod. f. 47 a.] Δεν είπε «αναχώρησε», αλλά «αποπήδησε».

Εκείνος δε την ακολούθησε παρασυρμένος, και όπως το βόδι οδηγείται στη σφαγή, και όπως ο σκύλος στα δεσμά, ή όπως το ελάφι που έχει πληγεί στο συκώτι, σπεύδει σαν το πτηνό στην παγίδα, αγνοώντας ότι διακυβεύεται η ψυχή του. «Πολλούς καταρράκωσε αφού τους πλήγωσε, και είναι αναρίθμητοι εκείνοι που έχει φονεύσει. Οδοί του άδη είναι το σπίτι της, που κατεβάζουν στα ταμεία του θανάτου.» «Όπως το σκουλαρίκι στο ρύγχος του χοίρου, έτσι είναι η ομορφιά σε γυναίκα κακόμυαλη.» «Γυναίκα άφρων και θρασεία, που δεν γνωρίζει ντροπή, καταλήγει να στερείται το ψωμί. Κάθισε στις θύρες του σπιτιού της, σε κάθισμα φανερά στις πλατείες, προσκαλώντας τους περαστικούς και όσους πορεύονται ευθεία στους δρόμους τους: Όποιος από εσάς είναι εντελώς άφρων, ας πλησιάσει προς εμένα· και σε όποιον στερείται φρονήσεως, του απευθύνει την προτροπή, λέγοντας: Γευθείτε με ευχαρίστηση κρυφό ψωμί, και πιείτε γλυκό κλεμμένο νερό. Αυτός όμως αγνοεί ότι οι γηγενείς χάνονται κοντά της, και ότι συναντά την παγίδα του άδη.» «Όπως το σκουλήκι στο ξύλο, έτσι καταστρέφει τον άνδρα η κακοποιός γυναίκα.» «Εκείνος που διατηρεί μοιχαλίδα, είναι άφρων και ασεβής.» «Είναι προτιμότερο να κατοικεί κανείς στην έρημο, παρά με γυναίκα εριστική, κακόγλωσση και οξύθυμη.» «Όπως οι σταγόνες της βροχής βγάζουν τον άνθρωπο έξω από το σπίτι του σε χειμωνιάτικη μέρα, με τον ίδιο τρόπο και η λοιδορούσα γυναίκα διώχνει τον άνδρα από το ίδιο του το σπίτι.» «Προφυλάξου από τη σύζυγό σου, από το να της εμπιστευθείς οτιδήποτε.» «Μην παραδώσεις την ψυχή σου σε γυναίκα, μη συναντάς γυναίκα που πορνεύει. Με γυναίκα που τραγουδά μη συναναστρέφεσαι συνεχώς.

Ο χρόνος όμως, όντας καινοτόμος και ακατάπαυστος παραγωγός των ανόμοιων, τους διαχώρισε και τους δύο από την προηγούμενη ενότητα και ομοψυχία, μη αφήνοντας τη συζυγική τους ένωση ανόθευτη μέχρι τις τελευταίες τους αναπνοές, πράγμα που για τους συνετούς συζύγους κρίνεται ως το πλήρωμα της ανθρώπινης ευδαιμονίας. Επομένως, εκείνος μεν κατηγορούσε τη γυναίκα για τον κνησμό της ψωραλέας ακολασίας, εκείνη δε προσήπτε στον άνδρα την ακραία μέθη από τα χαράματα, το ότι δεν έπινε νερό από τα δικά του αγγεία και το ότι χόρταινε με κρυφούς άρτους. Και καθώς η διχόνοια προχωρούσε έτσι συνεχώς προς το χειρότερο, ο Στέφανος σκέπτεται και εκτελεί ένα βαρβαρότατο έργο: διότι, είτε προφασιζόμενος είτε λέγοντας την αλήθεια ότι η Ευδοκία συνελήφθη να μοιχεύεται, την απογυμνώνει από κάθε γυναικείο ένδυμα, αφήνοντάς της μόνο τον τελευταίο και λεπτότατο χιτώνα, και αυτόν μάλιστα κομμένο κυκλικά έτσι ώστε μόλις να καλύπτει τα άσχημα μέρη του σώματός της, και την αποπέμπει με αυτόν τον ατιμωτικό τρόπο, για να πάει όπου επιθυμούσε.

Αν όμως, σαν μνησίκακη καμήλα, ανοίξεις πάλι το στόμα σου για να ξεράσεις ή σαν σκύλος αρχίσεις να καταπίνεις αυτά που πολλές φορές έχεις ξεράσει, μάθε ότι δεν πρόκειται ούτε να καμφθούμε από τις συκοφαντίες και να γίνουμε μέρος της παρασυναγωγής σου, την οποία συγκροτείς ως άλλη συμμορία σαν τον Αχιτόφελ, ξεσηκώνοντας εναντίον του πράου και ειρηνικού χριστού Δαβίδ νεαρούς με απλοϊκό μυαλό, ούτε κοινό πουγκί θα αποκτήσουμε, ούτε κρυφούς άρτους θα αγγίξουμε, ούτε θα υποχωρήσουμε μπροστά στην αντίρρηση, και μάλιστα απέναντι στο καλό πόνημα που δημοσίευσες, μην αντιμετωπίζοντάς σε πια ως έναν ήπιο διαφωνούντα, αλλά ερχόμενοι σε απευθείας σύγκρουση και εξοπλιζόμενοι όπως απέναντι σε ένα θηρίο, το οποίο δέχεται με τη θέλησή του το σίδερο στα στήθη του. Διότι θα ήμασταν ανόητοι, αν, ενώ εσύ εγείρεσαι ως άδικος μάρτυρας και μας εγκαλείς για πράγματα που δεν γνωρίζουμε, εμείς αποσιωπήσουμε αυτά που γνωρίζουμε. Τότε ακριβώς θα πάθεις ό,τι και οι ονοσκελείς Έμπουσες. Διότι λένε πως αυτές, όταν τις κολακεύουν και τις υποδέχονται με μειλίχια λόγια, κακοποιούν τους περαστικούς με φαντάσματα στον δρόμο, όταν όμως τις περιλούζουν με ύβρεις και τις απειλούν με γυμνά ξίφη, φεύγουν τρέχοντας. Ακούς, πάντως, και τον Σοφοκλή που γνωμοδοτεί και λέει τα εξής: «το βόδι με τα μεγάλα πλευρά, από ένα μικρό ωστόσο μαστίγιο καθοδηγείται ίσια στον δρόμο».