Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 101:15

Διότι οικειοποιείται, όπως προείπα, όλα τα του λαού. «Διότι οι δούλοι σου ευαρεστήθηκαν με τους λίθους της, και θα σπλαχνιστούν το χώμα της». Ως λίθους μεν εννοεί εκείνους που πίστεψαν στον Χριστό μετά την ανάσταση και έγιναν άγιοι λίθοι, σύμφωνα με τον λόγο του Ζαχαρία· ως δούλους δε εννοεί τους αγίους αποστόλους, μέσω των οποίων σώθηκαν όσοι πίστεψαν στον Χριστό.

Λέει δε ότι οι λαοί που αποτελούν το «χώμα», αυτοί που ζουν ακόμη πιο χοϊκά και μέχρι σήμερα παραμένουν άπιστοι, είναι και αυτοί άξιοι οικτιρμών. Διότι το υπόλειμμα διατηρείται για την έσχατη ημέρα· επειδή θα σωθούν και αυτοί διά του προφήτη Ηλία.

Και θα φοβηθούν τα έθνη το όνομα του Κυρίου. Εύλογα, παράλληλα με την ευδοκία για τους λίθους του παλαιού λαού, επισυνάπτει την κλήση των εθνών. Και όλοι οι βασιλείς της γης τη δόξα σου. Αναφέρει «οι βασιλείς» αντί για «οι βασιλείες». Διότι δεν υπάρχει βασιλεία ούτε έθνος το οποίο να μην προσκυνά τη δόξα του Κυρίου.

Ποιος είναι, λοιπόν, ο πολυεύκτατος και τριπόθητος καιρός, κατά τον οποίο λέγεται ότι θα εκπληρωθούν όσα έχουν εξαγγελθεί από τη Σιών; Ο καιρός της αναστάσεώς σου, Κύριε. Διότι, επειδή ήλθες για να σηκώσεις την αμαρτία του κόσμου· και δεν έπρεπε ένας τόσο μέγας να έλθει και να πάθει για χάρη λίγων αμαρτωλών· όταν έφτασε ο χρόνος, για τον οποίο έχει ειπωθεί ότι: «Όλοι αμάρτησαν και στερούνται τη δόξα του Θεού», τότε γεύθηκες τον θάνατο υπέρ του καθενός. «Διότι οι δούλοι σου έδειξαν ευαρέσκεια στους λίθους της, και θα σπλαχνιστούν το χώμα της. Και θα φοβηθούν τα έθνη το όνομά σου, Κύριε, και όλοι οι βασιλείς τη δόξα σου». Δικαιολογημένα, εξάλλου, ανάμεσα στην ευαρέσκεια για τους λίθους του παλαιού λαού, συνδέει την κλήση των εθνών, και παρουσιάζει σαφέστερα ότι θα αποκτήσουν κάποτε τον σωτήριο φόβο και θα επιδείξουν θεοσέβεια.

«Οι ημέρες». Διότι, λέει ο άνθρωπος, ενώ πλάστηκα αιώνιος, έγινα πρόσκαιρος και οι ημέρες μου χάθηκαν σαν τη σκιά. «Και εγώ». Διότι, αφού αποστάτησα από τον Θεό και δεν τρέφομαι πλέον με το έλεος του Θεού, ξεράθηκα σαν το χορτάρι. «Εσύ όμως, Κύριε». Ως αληθινός και αψευδής Θεός μένεις εις τον αιώνα, ενώ ο άνθρωπος είναι πρόσκαιρος ως θνητός. «Και το μνημόσυνο». Διότι τα έργα του Θεού μένουν σε όλες τις γενεές του αιώνος. Εννοεί δε την ενανθρώπηση του Χριστού, τον σταυρό και την ανάσταση. «Εσύ, αφού αναστηθείς». Διότι μετά την ανάσταση του Κυρίου από τους νεκρούς, η Εκκλησία φανερώθηκε, έχοντας λυτρωθεί από τα είδωλα. «Ότι είναι καιρός». Διότι έφτασε ο καιρός της επιφανείας του Χριστού και ήλθε η νέα δόξα της Εκκλησίας. «Ότι ευαρεστήθηκαν». Οι απόστολοι· διότι αυτοί είναι οι κάτοικοι της Σιών. Και ονομάζει «λίθους» τα μυστήρια που τελέστηκαν σε αυτήν, ως στερεά, αμετάβλητα και ακατάλυτα πλέον. «Και το χώμα». Διότι ούτε το παραμικρό στοιχείο της Εκκλησίας δεν παραβλέφθηκε, αλλά αγιάστηκε. «Και θα φοβηθούν». Διότι, όταν έφτασε η είδηση της παρουσίας του Χριστού στα έθνη, κυριεύθηκαν από φόβο, γι' αυτό και έσπευσαν προς μετάνοια. «Και όλοι». Οι άρχοντες των εθνών και οι κρατούντες της επίγειας πολιτείας· στην πραγματικότητα, αυτοί είναι οι δαίμονες. «Ότι θα οικοδομήσει». Την Εκκλησία· διότι αυτή είχε καταπέσει εξαιτίας της πλάνης των ειδώλων, αλλά ανορθώθηκε με την παρουσία του Χριστού.

Πάλι το λέω: μέσα από την αιχμαλωσία έγιναν καλύτεροι. Έκτοτε, αυτοί που προηγουμένως δυσανασχετούσαν, και αφενός εγκατέλειπαν τον ναό και την ακρόαση των θείων λογίων, αφετέρου παραδίδονταν σε όρη, σε φαράγγια και σε λόφους, επιδεικνύοντας πολλή ασέβεια, τώρα στήριξαν την επιθυμία τους σε εκείνη τη λατρεία, και αναθερμαίνονται με την ίδια της την υπόσχεση, και ανορθώνονται, και στέκονται σταθεροί, και αγάλλονται στη διάνοιά τους. Διότι, επειδή βρέθηκαν σε κατάσταση πείνας και δίψας, όχι πείνας για άρτο ούτε δίψας για νερό, αλλά δίψας για να ακούσουν τον λόγο του Κυρίου, έχοντας παιδευτεί με αυτή την τιμωρία, αναζητούν με μεγαλύτερη επιθυμία εκείνα από τα οποία προηγουμένως είχαν εκπέσει. Έτσι, αγκάλιαζαν ακόμη και αυτό το ίδιο το έδαφος, λέγοντας: «Ευαρεστήθηκαν οι δούλοι σου στους λίθους της, και το χώμα της θα σπλαχνιστούν»· και πάλι: «Πότε θα έρθω και θα εμφανιστώ στο πρόσωπο του Θεού;»· και πάλι: «Θα σε θυμηθώ από τη γη του Ιορδάνη και του Ερμών, από το μικρό όρος»· και πάλι: «Αυτά θυμήθηκα, και ξεχείλισε μέσα μου η ψυχή μου». Τι θυμήθηκες, πες μου; «Ότι θα διαβώ μέσα από τόπο θαυμαστής σκηνής έως τον οίκο του Θεού». Δηλαδή ότι: Συμμετείχα στις χορείες, στις πανηγύρεις, σε εκείνη τη λατρεία. «Στέκονταν τα πόδια μας στις αυλές σου, Ιερουσαλήμ». Κάποιος άλλος λέει: «Ευφράνθηκα όταν μου είπαν: Ήρθαμε στον οίκο του Κυρίου. Στάθηκαν τα πόδια μας στις αυλές σου, Ιερουσαλήμ». Είδες το μέγεθος της αγαλλιάσεως;

Υπαινίσσεται δε διαμέσου αυτών το τέλος της τιμωρίας που είχε περιοριστεί στα εβδομήντα έτη. Έτσι και ο θαυμάσιος Δανιήλ, αφού υπολόγισε τον χρόνο της αιχμαλωσίας, προσφέρει την ικεσία, όπως και ο Ζαχαρίας που είπε: «Κύριε παντοκράτωρ, μέχρι πότε δεν θα ελεήσεις την Ιερουσαλήμ;». Με αυτά συμφωνούν και τα λόγια της πνευματικής μελωδίας: «Διότι είναι καιρός να την σπλαγχνιστείς, διότι έφτασε ο καιρός». Νομίζω δε ότι με αυτά προφητεύεται η επιφάνεια στους ανθρώπους του Θεού Λόγου, του ίδιου του Κυρίου και Σωτήρος μας Ιησού Χριστού, η οποία επρόκειτο να γίνει η αιτία της ανοικοδόμησης της Σιών. Φτάνοντας δε στο σημείο αυτό, μην υποθέσεις ότι εννοώ την επίγεια πόλη, ούτε να νομίζεις ότι υποδηλώνεται η επίγεια Ιερουσαλήμ, αλλά η ανανέωση του πολιτεύματος της ευσέβειας. Διότι αυτός είναι ο καιρός, για τον οποίο ο ίδιος λέει μέσω του Ησαΐα: «Σε καιρό δεκτό σε εισάκουσα». Και ο Παύλος γράφει ότι αυτός ο καιρός έχει εκπληρωθεί με την έλευση του Σωτήρος, λέγοντας: «Ιδού τώρα καιρός ευπρόσδεκτος». «Διότι οι δούλοι σου αγάπησαν τους λίθους της, και θα σπλαγχνιστούν το χώμα της». «Λίθοι άγιοι κυλίονται πάνω στη γη», έχει ειπωθεί κάπου στους προφήτες. Αλλά και ο Πέτρος λέει: «Και όλοι εσείς, ως λίθοι ζωντανοί, οικοδομείσθε ως πνευματικός οίκος για άγιο ιεράτευμα».

Με αυτόν τον τρόπο ονομάζει αυτούς που παραλαμβάνονται για την οικοδόμηση της Εκκλησίας του Θεού. Διότι, μέσω της συμφυΐας και της αρμονίας μεταξύ τους, με το να φρονούν τα ίδια και να λέγουν τα ίδια, και να πορεύονται με τον ίδιο νου και την ίδια γνώμη, συγκροτούν έναν οίκο για τον Θεό. Σε αυτούς λοιπόν τους λίθους ευδόκησαν οι δούλοι σου, δηλαδή οι προφήτες. Διότι αυτοί, προορώντας με το θείο Πνεύμα τη νέα Σιών που επρόκειτο να οικοδομηθεί σε ολόκληρη την οικουμένη, επιδοκίμασαν τους λίθους που θα συγκεντρώνονταν από όλα τα έθνη για την οικοδόμηση, βρίσκοντας σε αυτούς ευαρέσκεια. Θα μπορούσε δε κανείς να πει ότι ο χους της νοητής για εμάς Σιών είναι εκείνοι που ζουν με πιο χοϊκό τρόπο, αλλά συγκαταλέγονται στους λίθους της οικοδομής· γι' αυτό και θεωρεί άξιους να τύχουν οίκτου εκείνους από το έθνος των Ιουδαίων που ακόμη και τώρα προσποιούνται ότι λατρεύουν τον Θεό με πιο χοϊκό τρόπο, και εξαιτίας αυτού ονομάζονται χους. Λέει ότι είναι άξιοι οίκτου και ελέους. Γι' αυτό προφητεύεται ότι οι δούλοι του Θεού αυτούς μεν θα τους σπλαχνιστούν, ενώ τους λίθους της νέας οικοδομής θα τους επιδοκιμάσουν. Ή ονομάζει λίθους αυτούς που πίστεψαν στον Χριστό μετά την ανάσταση, και δούλους τους αγίους αποστόλους, μέσω των οποίων σώθηκαν αυτοί που πίστεψαν στον Κύριό μας Ιησού Χριστό. «Και θα φοβηθούν τα έθνη το όνομα του Κυρίου, και όλοι οι βασιλείς της γης τη δόξα σου». Αιτία αυτών είναι το κήρυγμα που διαδόθηκε από τη Σιών σε ολόκληρη την οικουμένη.