Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 101:16

Και θα φοβηθούν τα έθνη το όνομα του Κυρίου. Εύλογα, παράλληλα με την ευδοκία για τους λίθους του παλαιού λαού, επισυνάπτει την κλήση των εθνών. Και όλοι οι βασιλείς της γης τη δόξα σου. Αναφέρει «οι βασιλείς» αντί για «οι βασιλείες». Διότι δεν υπάρχει βασιλεία ούτε έθνος το οποίο να μην προσκυνά τη δόξα του Κυρίου.

Στο Ψαλτήριο. Και θα φοβηθούν τα έθνη το όνομά σου, Κύριε, και όλοι οι βασιλείς της γης τη δόξα σου. Στον Ιεζεκιήλ. Και με ανέλαβε το Πνεύμα του Κυρίου, και άκουσα πίσω μου φωνή μεγάλου σεισμού που έλεγε: Ευλογημένη η δόξα του Κυρίου από τον τόπο της.

«Οι ημέρες». Διότι, λέει ο άνθρωπος, ενώ πλάστηκα αιώνιος, έγινα πρόσκαιρος και οι ημέρες μου χάθηκαν σαν τη σκιά. «Και εγώ». Διότι, αφού αποστάτησα από τον Θεό και δεν τρέφομαι πλέον με το έλεος του Θεού, ξεράθηκα σαν το χορτάρι. «Εσύ όμως, Κύριε». Ως αληθινός και αψευδής Θεός μένεις εις τον αιώνα, ενώ ο άνθρωπος είναι πρόσκαιρος ως θνητός. «Και το μνημόσυνο». Διότι τα έργα του Θεού μένουν σε όλες τις γενεές του αιώνος. Εννοεί δε την ενανθρώπηση του Χριστού, τον σταυρό και την ανάσταση. «Εσύ, αφού αναστηθείς». Διότι μετά την ανάσταση του Κυρίου από τους νεκρούς, η Εκκλησία φανερώθηκε, έχοντας λυτρωθεί από τα είδωλα. «Ότι είναι καιρός». Διότι έφτασε ο καιρός της επιφανείας του Χριστού και ήλθε η νέα δόξα της Εκκλησίας. «Ότι ευαρεστήθηκαν». Οι απόστολοι· διότι αυτοί είναι οι κάτοικοι της Σιών. Και ονομάζει «λίθους» τα μυστήρια που τελέστηκαν σε αυτήν, ως στερεά, αμετάβλητα και ακατάλυτα πλέον. «Και το χώμα». Διότι ούτε το παραμικρό στοιχείο της Εκκλησίας δεν παραβλέφθηκε, αλλά αγιάστηκε. «Και θα φοβηθούν». Διότι, όταν έφτασε η είδηση της παρουσίας του Χριστού στα έθνη, κυριεύθηκαν από φόβο, γι' αυτό και έσπευσαν προς μετάνοια. «Και όλοι». Οι άρχοντες των εθνών και οι κρατούντες της επίγειας πολιτείας· στην πραγματικότητα, αυτοί είναι οι δαίμονες. «Ότι θα οικοδομήσει». Την Εκκλησία· διότι αυτή είχε καταπέσει εξαιτίας της πλάνης των ειδώλων, αλλά ανορθώθηκε με την παρουσία του Χριστού.

Ποια είναι δε η κατάλληλη ευκαιρία; Η υπόθεση των μυστηρίων που επιτελούνται σε αυτήν. «Και θα φοβηθούν τα έθνη το όνομά σου.» Αιτία αυτών είναι το κήρυγμα που έγινε από τη Σιών σε όλη την οικουμένη. Και ορθώς είπε ότι θα φοβηθούν. Διότι τότε τα έθνη δεν είχαν τον φόβο του· αφότου όμως πρόσταξε τους αποστόλους: «Μαθητεύστε όλα τα έθνη», αλλά βεβαίως και οι βασιλείς της γης, όχι μερικοί, αλλά όλοι. Επομένως θα πεις ότι μαζί με τους βασιλείς αναφέρονται και οι δίκαιοι· διότι αυτοί είναι αυτοχειροτόνητοι, ή μάλλον βασιλείς χειροτονημένοι από τον Θεό, επειδή κυριαρχούν πάνω στις ηδονές και διαφυλάσσουν τη βασιλική εικόνα. «Διότι θα οικοδομήσει ο Κύριος τη Σιών.» Βλέπεις πώς αιτία της υποταγής των βασιλέων και της επίγνωσης των εθνών είναι η οικοδόμηση της Σιών· την οποία ακριβώς δεν την οικοδόμησε με λίθους, αλλά με θαύματα και χαρίσματα πνευματικά και μυστήρια ένδοξα. «Επέβλεψε στην προσευχή των ταπεινών.» Με τον όρο ταπεινούς εννοεί σαφώς τους ταπεινόφρονες· για τους οποίους ο ίδιος ο Κύριος έλεγε: «Σε ποιον θα επιβλέψω, παρά στον ταπεινό, και ήσυχο, και σε εκείνον που τρέμει τους λόγους μου;» ώστε υπονοεί τους αποστόλους. «Ας γραφτεί αυτή σε άλλη γενεά.» Αυτή, ποια; Η Σιών σε μια άλλη γενεά, αυτή των εθνών. Διότι, επειδή την απέρριψαν οι Ιουδαίοι, αφού δεν δέχθηκαν το μυστήριο που υπήρχε σε αυτήν, δικαίως έχει καταγραφεί ως μητέρα των εθνών, για τα οποία αρμόζουν τα όσα ακολουθούν. «

Με αυτόν τον τρόπο ονομάζει αυτούς που παραλαμβάνονται για την οικοδόμηση της Εκκλησίας του Θεού. Διότι, μέσω της συμφυΐας και της αρμονίας μεταξύ τους, με το να φρονούν τα ίδια και να λέγουν τα ίδια, και να πορεύονται με τον ίδιο νου και την ίδια γνώμη, συγκροτούν έναν οίκο για τον Θεό. Σε αυτούς λοιπόν τους λίθους ευδόκησαν οι δούλοι σου, δηλαδή οι προφήτες. Διότι αυτοί, προορώντας με το θείο Πνεύμα τη νέα Σιών που επρόκειτο να οικοδομηθεί σε ολόκληρη την οικουμένη, επιδοκίμασαν τους λίθους που θα συγκεντρώνονταν από όλα τα έθνη για την οικοδόμηση, βρίσκοντας σε αυτούς ευαρέσκεια. Θα μπορούσε δε κανείς να πει ότι ο χους της νοητής για εμάς Σιών είναι εκείνοι που ζουν με πιο χοϊκό τρόπο, αλλά συγκαταλέγονται στους λίθους της οικοδομής· γι' αυτό και θεωρεί άξιους να τύχουν οίκτου εκείνους από το έθνος των Ιουδαίων που ακόμη και τώρα προσποιούνται ότι λατρεύουν τον Θεό με πιο χοϊκό τρόπο, και εξαιτίας αυτού ονομάζονται χους. Λέει ότι είναι άξιοι οίκτου και ελέους. Γι' αυτό προφητεύεται ότι οι δούλοι του Θεού αυτούς μεν θα τους σπλαχνιστούν, ενώ τους λίθους της νέας οικοδομής θα τους επιδοκιμάσουν. Ή ονομάζει λίθους αυτούς που πίστεψαν στον Χριστό μετά την ανάσταση, και δούλους τους αγίους αποστόλους, μέσω των οποίων σώθηκαν αυτοί που πίστεψαν στον Κύριό μας Ιησού Χριστό. «Και θα φοβηθούν τα έθνη το όνομα του Κυρίου, και όλοι οι βασιλείς της γης τη δόξα σου». Αιτία αυτών είναι το κήρυγμα που διαδόθηκε από τη Σιών σε ολόκληρη την οικουμένη.

Εμείς όμως λέμε: «Εσύ όμως, Κύριε, παραμένεις στον αιώνα», έστω και αν πέθανες κατά τη σάρκα, «και η μνήμη σου παραμένει σε γενεά και γενεά», χωρίς να υποστεί καμία βλάβη η θεότητά σου από τη χοϊκή ουσία. «Εσύ, αφού αναστηθείς, θα σπλαχνιστείς τη Σιών», τη θεία εκκλησία σου, «διότι είναι καιρός να τη σπλαχνιστείς, διότι έφτασε ο καιρός» να την απαλλάξεις από τους εχθρικούς τυράννους. «Και θα φοβηθούν τα έθνη το όνομά σου και όλοι οι βασιλείς της γης τη δόξα σου· διότι ο Κύριος θα οικοδομήσει τη Σιών», την εκκλησία του, θέτοντας τον εαυτό του ως ακλόνητο θεμέλιό της, «και θα εμφανιστεί μέσα στη δόξα του. Επέβλεψε στην προσευχή των ταπεινών και δεν περιφρόνησε τη δέησή τους». Δες πώς η προσευχή των ταπεινών ελκύει την επίβλεψη των θείων οφθαλμών. «Ας γραφτεί αυτή», δηλαδή αυτή η προσευχή, «ας γραφτεί για μια άλλη γενεά» και, αφού γράφτηκε, διαφυλάχθηκε για εμάς, «και ο λαός που αναδημιουργείται» διά του λουτρού της παλιγγενεσίας «θα αινέσει τον Κύριο». «Διότι ο Κύριος επέβλεψε από τον ουρανό στη γη, για να ακούσει τον στεναγμό των» αλυσοδεμένων στον άδη «και να κατέλθει με τρόπο άρρητο, για να ελευθερώσει τους υιούς εκείνων που θανατώθηκαν» από τον εχθρό Βελίαρ. Διότι υιούς και πατέρες κατατυραννούσε ο εχθρός ανελέητα, μέχρις ότου κατήλθε από τα άνω ο λυτρωτής. «