Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 103:11

Και έψαλλε στις ερήμους λέγοντας, ότι και «Τα ύψη των ορέων είναι δικά του·» και πρόσθετε πάλι: «Ανάμεσα στα όρη θα διέλθουν ύδατα, και θα ποτίσουν όλα τα θηρία του αγρού. Κοντά σε αυτά θα κατασκηνώσουν τα πετεινά του ουρανού.» Έψαλλε και τα όσα αφορούν τον άνθρωπο, λέγοντας: «Τα πάντα υπέταξας κάτω από τα πόδια του, πρόβατα και όλα τα βόδια.» Επιπλέον δε, έψαλλε και τα θαυματουργήματα του Θεού. Καθώς δε ο Σαούλ βασανιζόταν από το ακάθαρτο πνεύμα, παρουσιάζεται κάποιος μηνυτής στον Σαούλ· και με αυτόν τον τρόπο προσκαλείται ο Δαβίδ.

Θα ποτίσουν όλα τα θηρία του αγρού. Έτσι προνοεί και για τα άλογα ζώα και τα ερπετά και τα θηρία, ώστε να παρέχει και σε αυτά ό,τι είναι χρήσιμο για τη ζωή. Θα τα προσδεχθούν οι άγριοι όνοι για τη δίψα τους. Και αυτό είναι έργο της δικής Σου πρόνοιας, το να παρέχονται ύδατα όχι μόνο κατά την εποχή των χειμάρρων μέσα στις φάραγγες και στους θερμούς τόπους, αλλά ακόμη και ανάμεσα στα όρη, έτσι ώστε τα ήμερα ζώα, διαφεύγοντας από τα άγρια, να αναπαύονται την κατάλληλη ώρα.

Αναβαίνουν σε όρη και καταβαίνουν σε πεδιάδες, στον τόπο που εσύ θεμελίωσες για αυτά. Έθεσες όριο το οποίο δεν θα υπερβούν, ούτε πρόκειται να επιστρέψουν για να σκεπάσουν τη γη. Αυτός που εξαποστέλλει πηγές μέσα στα φαράγγια, ανάμεσα στα όρη θα διέλθουν τα ύδατα. Θα ποτίσουν όλα τα θηρία του αγρού, οι όναγροι θα τα δεχθούν για να σβήσουν τη δίψα τους. Κοντά σε αυτά θα κατασκηνώσουν τα πετεινά του ουρανού, μέσα από τους βράχους θα υψώσουν τη φωνή τους. Αυτός που ποτίζει τα όρη από τα υπερώα του. Επειδή και στην αρχή έλεγε: «Αυτός που στεγάζει με ύδατα τα υπερώα του»· ενώ τώρα λέει: «Αυτός που ποτίζει τα όρη από τα υπερώα σου»· εκτός και αν αρέσει σε κάποιον να εννοήσει ως υπερώα του Θεού, εφόσον είναι πλασμένος από αυτόν, τον αέρα που περιβάλλεται από τα νέφη.

"Ο αποστέλλων". Αναφέρει μεν τις φάραγγες των ορέων, επειδή σε αυτές ηχούν τα ύδατα, αλλά υποδηλώνει [επίσης] τα δάκρυα της μετάνοιας, και ως "φάραγγες" τις κόγχες των οφθαλμών. "Ανάμεσα". Εννοεί ανάμεσα στους Προφήτες και τους αποστόλους· διότι άγια όρη είναι και οι μεν και οι δε, και ανάμεσά τους βρίσκονται τα ύδατα του βαπτίσματος. "Θα ποτίσουν". Εννοεί όσους έχουν εξαγριωθεί από την ελληνική σοφία και βόσκουν σαν θηρία μέσα στο δάσος των δαιμόνων· διότι και αυτοί θα προσέλθουν στο βάπτισμα με χαρά, λαμβάνοντας πλουσιοπάροχα τη χάρη. "Θα προσδεχθούν". Αναφέρεται στα έθνη, τα οποία υποδουλώθηκαν στην πλάνη ανόητα· διότι αυτοί, όντας άγριοι, ήταν ασταθείς ως προς την επιστροφή τους στον Θεό· όμως και αυτοί δίψασαν για το ύδωρ του βαπτίσματος. "Επ' αυτά". Όσοι καθάρισαν τον βίο τους και είναι έτοιμοι σαν πτηνά για ουράνια πτήση, αυτοί κατασκήνωσαν στο βάπτισμα, αφού το διαφύλαξαν. "Εκ μέσου". Διότι έτσι είπε και ο απόστολος, ότι οι άγιοι κατασκηνώνουν σε όρη και σπήλαια και στις οπές της γης. Αναφέρεται δε και στο ύδωρ του βαπτίσματος, το οποίο ηχεί ανάμεσα στους λίθους της οικοδομής κατά τη βάπτιση του ανθρώπου. "Ποτίζοντας". Δηλαδή, τρέφοντας πλουσιοπάροχα τα δόγματα των προφητών και τους βίους των αγίων από την άνωθεν χάρη. "Από τον καρπό". Διότι από τον καρπό των κτισμάτων, τα οποία πρόσταξες να προσφέρει η γη, ευφραίνεται ο άνθρωπος· [διότι νοητή γη είναι ο άνθρωπος]. Εννοεί όμως και τα μυστήρια των πιστών.

Και πού είναι χρήσιμα τα όρη, σου αποκρίνεται: Τα όρη τα υψηλά είναι για τα ελάφια. Και γιατί υπάρχουν οι πέτρες, σου λέει: Η πέτρα είναι καταφύγιο για τους χοιρογρύλλιους και τους λαγούς. Γιατί υπάρχουν τα άκαρπα δέντρα, μάθε: Εκεί θα φωλιάσουν τα στρουθία. Γιατί υπάρχουν πηγές στις ερήμους; Κοντά σε αυτές θα κατασκηνώσουν τα πετεινά του ουρανού και τα θηρία του αγρού. Γιατί υπάρχει ο οίνος;

Έθεσες όριο, το οποίο δεν θα υπερβούν, ούτε θα επιστρέψουν για να σκεπάσουν τη γη. γ΄. Η θάλασσα σέβεται την άμμο, και παρόλο που μαίνεται μέχρι αυτήν, εμποδιζόμενη από το θείο όριο σαν από χαλινό, αναχαιτίζεται πάλι και υποχωρεί προς τα πίσω. Ή σημαίνει το εξής: διότι ούτε οι προφήτες αναγγέλλουν όλες τις αποκαλύψεις τους· παρά μόνο εκείνες που τους προστάζεται να αποκαλύψουν, για να μην σκεπάσουν με το πλήθος τους τη γη, δηλαδή τον άνθρωπο, ο οποίος δεν δύναται να τα χωρέσει. Αυτό το μαρτυρεί και ο Παύλος λέγοντας: «Άκουσα άρρητα λόγια, τα οποία δεν επιτρέπεται σε άνθρωπο να προφέρει». «Εσύ που εξαποστέλλεις πηγές στις φάραγγες· ανάμεσα στα βουνά θα διέλθουν ύδατα». Έπειτα αποδεικνύει τη χρησιμότητά τους. «Θα ποτίσουν όλα τα θηρία του αγρού· οι άγριοι όνοι θα τα δεχτούν για τη δίψα τους». «Κοντά τους θα κατασκηνώσουν τα πετεινά του ουρανού· μέσα από τους βράχους θα βγάλουν φωνή». Και αυτό αποτελεί μέγιστο τεκμήριο της θείας πρόνοιας, το ότι ικανοποιεί την ανάγκη όχι μόνο των ανθρώπων, αλλά και των άλογων ζώων. Γι' αυτόν τον λόγο, διασχίζοντας τα βουνά, δημιούργησε πέρασμα για τα ύδατα, ώστε να έχουν άφθονα τα νάματα των πηγών όχι μόνο οι άνθρωποι, αλλά και τα είδη των χερσαίων ζώων και των πτηνών. Το δε χωρίο «οι άγριοι όνοι θα τα δεχτούν για τη δίψα τους», ο Σύμμαχος το ερμήνευσε ως εξής: «Θα καταπραΰνει ο άγριος όνος τη δίψα του».

Σχετικά δε με την πρόνοια που εκτείνεται μέχρι και σε αυτά έλεγε ο Σωτήρας: Παρατηρήστε τα πετεινά του ουρανού, ότι ούτε σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε μαζεύουν σε αποθήκες, και ο ουράνιος Πατέρας μας τα τρέφει. Θηρία δε του δρυμού ονομάζονται οι δαίμονες· ενώ θηρία του αγρού [αυτά του Θεού], δηλαδή του κόσμου, αποκαλεί τους αμαρτωλούς· επειδή, όπως ακριβώς τα θηρία στον αγρό μπορούν να εξημερωθούν, έτσι και οι αμαρτωλοί είναι δυνατόν να μεταβληθούν.

Εξάλλου, και η θάλασσα, όταν μαίνεται με σάλο και τρικυμία, δίνει σε όσους την παρατηρούν την εντύπωση βουνών, όταν όμως υποχωρούν, σχηματίζουν πεδιάδες που καταλήγουν σε αφρούς, και εγκαθίστανται «στον τόπο τον οποίο εθεμελίωσες γι' αυτά». «Έθεσες όριο, το οποίο δεν θα υπερβούν, ούτε θα επιστρέψουν για να σκεπάσουν τη γη». Διότι, εφόσον μία φορά με το πρόσταγμά σου το πλήθος των υδάτων συγκεντρώθηκε σε μία συναγωγή, δεν επιστρέφουν πλέον για να σκεπάσουν τη γη. «Αυτός που εξαποστέλλει πηγές μέσα στις φάραγγες». Διότι τα μεν πηγάδια και οι βρύσες βρίσκονται στις πεδιάδες, οι πηγές όμως των ποταμών αναβλύζουν μέσα στις φάραγγες των βουνών. «Ανάμεσα από τα βουνά θα περάσουν ύδατα· θα ποτίσουν όλα τα θηρία του αγρού· οι άγριοι όνοι θα τα δεχθούν για τη δίψα τους».