Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 103:12

Και έψαλλε στις ερήμους λέγοντας, ότι και «Τα ύψη των ορέων είναι δικά του·» και πρόσθετε πάλι: «Ανάμεσα στα όρη θα διέλθουν ύδατα, και θα ποτίσουν όλα τα θηρία του αγρού. Κοντά σε αυτά θα κατασκηνώσουν τα πετεινά του ουρανού.» Έψαλλε και τα όσα αφορούν τον άνθρωπο, λέγοντας: «Τα πάντα υπέταξας κάτω από τα πόδια του, πρόβατα και όλα τα βόδια.» Επιπλέον δε, έψαλλε και τα θαυματουργήματα του Θεού. Καθώς δε ο Σαούλ βασανιζόταν από το ακάθαρτο πνεύμα, παρουσιάζεται κάποιος μηνυτής στον Σαούλ· και με αυτόν τον τρόπο προσκαλείται ο Δαβίδ.

«Θα χορτάσουν τα δέντρα της πεδιάδας». Αποδεικνύει ότι και τα δέντρα που αυξάνονται στο δάσος, όπως οι κέδροι και τα υπόλοιπα, θα αναπτυχθούν με τα δικά Του προστάγματα. Αυτά δημιουργήθηκαν και για πάρα πολλούς άλλους λόγους, για τους οποίους έχουμε μάλιστα και προσωπική πείρα, αλλά και για να φτιάχνουν τα στρουθία τις φωλιές τους. «Η κατοικία του ερωδιού προεξάρχει αυτών». Αναφέρει δηλαδή ότι η φωλιά του ερωδιού βρίσκεται ψηλότερα από τα ίδια τα στρουθία, διότι, καταλαμβάνοντας τα υψηλότερα από τα δέντρα, χτίζουν κατά κανόνα τις φωλιές τους στα έλατα, τα οποία είναι τα υψηλότερα από όλα τα δέντρα. «Τα υψηλά όρη προορίζονται για τα ελάφια». Και στα ελάφια, λέει, έδωσε τα όρη ως καταφύγιο, προκειμένου να διαφεύγουν από τα αγριότερα ζώα. «Ο βράχος αποτελεί καταφύγιο για τους λαγούς». Όπως ακριβώς παρέδωσε τα όρη για τη σωτηρία των ελαφιών, έτσι έδωσε και τις κρυψώνες των βράχων στους λαγούς. Γι' αυτό τον λόγο άλλωστε και αυτοί, βρίσκοντας σωτηρία μέσω αυτών, έλεγαν πιο πίσω στο κείμενο το εξής: «Ανάμεσα από τους βράχους θα υψώσουν φωνές». Δοξολογώντας, προφανώς, Εκείνον που τους σώζει.

Αναβαίνουν σε όρη και καταβαίνουν σε πεδιάδες, στον τόπο που εσύ θεμελίωσες για αυτά. Έθεσες όριο το οποίο δεν θα υπερβούν, ούτε πρόκειται να επιστρέψουν για να σκεπάσουν τη γη. Αυτός που εξαποστέλλει πηγές μέσα στα φαράγγια, ανάμεσα στα όρη θα διέλθουν τα ύδατα. Θα ποτίσουν όλα τα θηρία του αγρού, οι όναγροι θα τα δεχθούν για να σβήσουν τη δίψα τους. Κοντά σε αυτά θα κατασκηνώσουν τα πετεινά του ουρανού, μέσα από τους βράχους θα υψώσουν τη φωνή τους. Αυτός που ποτίζει τα όρη από τα υπερώα του. Επειδή και στην αρχή έλεγε: «Αυτός που στεγάζει με ύδατα τα υπερώα του»· ενώ τώρα λέει: «Αυτός που ποτίζει τα όρη από τα υπερώα σου»· εκτός και αν αρέσει σε κάποιον να εννοήσει ως υπερώα του Θεού, εφόσον είναι πλασμένος από αυτόν, τον αέρα που περιβάλλεται από τα νέφη.

"Ο αποστέλλων". Αναφέρει μεν τις φάραγγες των ορέων, επειδή σε αυτές ηχούν τα ύδατα, αλλά υποδηλώνει [επίσης] τα δάκρυα της μετάνοιας, και ως "φάραγγες" τις κόγχες των οφθαλμών. "Ανάμεσα". Εννοεί ανάμεσα στους Προφήτες και τους αποστόλους· διότι άγια όρη είναι και οι μεν και οι δε, και ανάμεσά τους βρίσκονται τα ύδατα του βαπτίσματος. "Θα ποτίσουν". Εννοεί όσους έχουν εξαγριωθεί από την ελληνική σοφία και βόσκουν σαν θηρία μέσα στο δάσος των δαιμόνων· διότι και αυτοί θα προσέλθουν στο βάπτισμα με χαρά, λαμβάνοντας πλουσιοπάροχα τη χάρη. "Θα προσδεχθούν". Αναφέρεται στα έθνη, τα οποία υποδουλώθηκαν στην πλάνη ανόητα· διότι αυτοί, όντας άγριοι, ήταν ασταθείς ως προς την επιστροφή τους στον Θεό· όμως και αυτοί δίψασαν για το ύδωρ του βαπτίσματος. "Επ' αυτά". Όσοι καθάρισαν τον βίο τους και είναι έτοιμοι σαν πτηνά για ουράνια πτήση, αυτοί κατασκήνωσαν στο βάπτισμα, αφού το διαφύλαξαν. "Εκ μέσου". Διότι έτσι είπε και ο απόστολος, ότι οι άγιοι κατασκηνώνουν σε όρη και σπήλαια και στις οπές της γης. Αναφέρεται δε και στο ύδωρ του βαπτίσματος, το οποίο ηχεί ανάμεσα στους λίθους της οικοδομής κατά τη βάπτιση του ανθρώπου. "Ποτίζοντας". Δηλαδή, τρέφοντας πλουσιοπάροχα τα δόγματα των προφητών και τους βίους των αγίων από την άνωθεν χάρη. "Από τον καρπό". Διότι από τον καρπό των κτισμάτων, τα οποία πρόσταξες να προσφέρει η γη, ευφραίνεται ο άνθρωπος· [διότι νοητή γη είναι ο άνθρωπος]. Εννοεί όμως και τα μυστήρια των πιστών.

Και πού είναι χρήσιμα τα όρη, σου αποκρίνεται: Τα όρη τα υψηλά είναι για τα ελάφια. Και γιατί υπάρχουν οι πέτρες, σου λέει: Η πέτρα είναι καταφύγιο για τους χοιρογρύλλιους και τους λαγούς. Γιατί υπάρχουν τα άκαρπα δέντρα, μάθε: Εκεί θα φωλιάσουν τα στρουθία. Γιατί υπάρχουν πηγές στις ερήμους; Κοντά σε αυτές θα κατασκηνώσουν τα πετεινά του ουρανού και τα θηρία του αγρού. Γιατί υπάρχει ο οίνος;

Έθεσες όριο, το οποίο δεν θα υπερβούν, ούτε θα επιστρέψουν για να σκεπάσουν τη γη. γ΄. Η θάλασσα σέβεται την άμμο, και παρόλο που μαίνεται μέχρι αυτήν, εμποδιζόμενη από το θείο όριο σαν από χαλινό, αναχαιτίζεται πάλι και υποχωρεί προς τα πίσω. Ή σημαίνει το εξής: διότι ούτε οι προφήτες αναγγέλλουν όλες τις αποκαλύψεις τους· παρά μόνο εκείνες που τους προστάζεται να αποκαλύψουν, για να μην σκεπάσουν με το πλήθος τους τη γη, δηλαδή τον άνθρωπο, ο οποίος δεν δύναται να τα χωρέσει. Αυτό το μαρτυρεί και ο Παύλος λέγοντας: «Άκουσα άρρητα λόγια, τα οποία δεν επιτρέπεται σε άνθρωπο να προφέρει». «Εσύ που εξαποστέλλεις πηγές στις φάραγγες· ανάμεσα στα βουνά θα διέλθουν ύδατα». Έπειτα αποδεικνύει τη χρησιμότητά τους. «Θα ποτίσουν όλα τα θηρία του αγρού· οι άγριοι όνοι θα τα δεχτούν για τη δίψα τους». «Κοντά τους θα κατασκηνώσουν τα πετεινά του ουρανού· μέσα από τους βράχους θα βγάλουν φωνή». Και αυτό αποτελεί μέγιστο τεκμήριο της θείας πρόνοιας, το ότι ικανοποιεί την ανάγκη όχι μόνο των ανθρώπων, αλλά και των άλογων ζώων. Γι' αυτόν τον λόγο, διασχίζοντας τα βουνά, δημιούργησε πέρασμα για τα ύδατα, ώστε να έχουν άφθονα τα νάματα των πηγών όχι μόνο οι άνθρωποι, αλλά και τα είδη των χερσαίων ζώων και των πτηνών. Το δε χωρίο «οι άγριοι όνοι θα τα δεχτούν για τη δίψα τους», ο Σύμμαχος το ερμήνευσε ως εξής: «Θα καταπραΰνει ο άγριος όνος τη δίψα του».

Όσο απέχει το ύψος του ουρανού από τη γη, τόσο εστερέωσε ο Κύριος το έλεός Του σε εκείνους που τον φοβούνται. Ακόμη και αν περιεργαστείς τα θεμέλια της γης, ούτε αυτά θα σου τα αποκρύψει, αλλά θα τον ακούσεις να λέει ότι «Επάνω στις θάλασσες την εθεμελίωσε». Και αν θελήσεις να μάθεις για τους σεισμούς από πού προέρχονται, θα σε απαλλάξει από κάθε απορία λέγοντας τα εξής: «Αυτός που επιβλέπει τη γη και την κάνει να τρέμει». Αν αναζητάς τη χρησιμότητα της νύχτας, και αυτό θα το μάθεις από αυτόν, ότι «Σε αυτήν θα διέλθουν όλα τα θηρία του δάσους». Και στο πού είναι χρήσιμα τα βουνά, θα σου πει: «Τα ψηλά βουνά είναι για τα ελάφια». Και γιατί υπάρχουν οι πέτρες, σου λέει: «Η πέτρα είναι καταφύγιο για τους λαγούς». Μάθε γιατί υπάρχουν τα άκαρπα δένδρα: «Εκεί θα φωλιάσουν τα στρουθία»· Γιατί υπάρχουν πηγές στις ερήμους; «Κοντά τους θα κατοικήσουν τα πετεινά του ουρανού και τα θηρία του αγρού». Γιατί υπάρχει ο οίνος; Όχι μόνο για να πίνεις, επειδή γι' αυτό θα αρκούσε και η φύση του νερού, αλλά για να ευφρανθείς και να χαρείς· διότι «ο οίνος ευφραίνει την καρδιά του ανθρώπου». Μαθαίνοντας δε αυτό, θα γνωρίσεις και μέχρι ποιο σημείο πρέπει να κάνεις χρήση του οίνου. Από πού τρέφονται τα πετεινά και τα άγρια θηρία, θα τον ακούσεις να λέει: «Όλα περιμένουν από εσένα, να τους δώσεις την τροφή τους στον κατάλληλο καιρό».

Και όχι απλώς οι άγριοι όνοι, αλλά και τα κοπάδια των ελαφιών και των ζαρκαδιών και τα αμέτρητα πλήθη των ερπετών θεραπεύουν το πάθος της δίψας. Την ασφάλεια σε αυτά παρέχει το ακατοίκητο των ορέων. «Κοντά τους τα πετεινά του ουρανού θα κατασκηνώσουν», εξαιτίας του αδιάβατου και του ατάραχου από τα ανθρώπινα βήματα. «Ανάμεσα από τις πέτρες θα βγάλουν φωνή». Διότι μερικά από τα πετεινά κελαηδούν καθισμένα πάνω στα φυτά, ενώ άλλα βγάζουν φωνή μέσα από τις πέτρες των δύσβατων τόπων. «Αυτός που ποτίζει τα όρη από τα υπερώα του». Οι βουνοκορφές δεν αντλούν υγρασία από την άβυσσο, αλλά ποτίζονται από τους αέρες των υπερώων με το νεύμα του Θεού, ώστε η ξηρασία να μην καταστήσει τα φυτά τους μαραμένα.