Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 104:36

Και πάταξε τα αμπέλια τους και τις συκιές τους, και συνέτριψε κάθε δέντρο στα όριά τους. Έδωσε προσταγή, και ήλθε ακρίδα και βρούχος, που δεν είχαν αριθμό, και κατέφαγαν κάθε χορτάρι στη γη τους, και κατέφαγαν όλο τον καρπό της γης τους. Και πάταξε κάθε πρωτότοκο στη γη τους, την απαρχή κάθε κόπου τους. Όπως ακριβώς επιτρέπει πρώτα στον Ιωσήφ να γίνει δούλος, και να ταπεινωθεί με δεσμά και σίδερα· έπειτα, αφού εκείνος έδωσε απόδειξη της δικής του αρετής, τον προάγει στη βασιλεία· έτσι και τώρα, θέλοντας να καταξιώσει τον λαό της δικής του επισκοπής, πρώτα τον παραδίδει σε δοκιμασίες, ώστε ύστερα να λεχθεί το εξής: «Και αναστέναξαν οι υιοί του Ισραήλ, και κραύγασαν προς τον Κύριο τον Θεό τους, και ανέβηκε η βοή τους προς τον Θεό εξαιτίας των έργων. Και εισάκουσε ο Θεός τον στεναγμό τους· και θυμήθηκε ο Θεός τη διαθήκη του προς τον Αβραάμ και τον Ισαάκ και τον Ιακώβ. Και επέβλεψε ο Θεός τους υιούς του Ισραήλ, και έγινε γνωστός σε αυτούς». Επειδή όμως έχει ειπωθεί ότι «μετέστρεψε την καρδιά τους», δηλαδή των Αιγυπτίων, «ώστε να μισήσουν τον λαό του», θα πεις ότι δικαίως έπραξε ο Θεός.

«καὶ συνέτριψεν» Διότι αφότου φανερώθηκε ο σταυρός, όλα τα ξύλινα είδωλα συνετρίβησαν σε όλη τη γη, και αυτό ήταν που υποδηλωνόταν. «εἶπεν» Εννοεί τα έθνη που πίστεψαν· διότι σαν ακρίδες κάλυψαν όλη τη γη και σαν βρούχος κατέφαγαν όλη την ιουδαϊκή γενεά (όλο το ιουδαϊκό γένος). «καὶ κατέφαγεν» Τη γήινη πολιτεία· διότι ήταν σαν άκαρπο χόρτο. Και της αιγυπτιακής [γης], προφανώς, και εξαιρέτως τον καρπό του γήινου φρονήματος, που είναι η αμαρτία. «καὶ ἐπάταξεν» Ώστε σε κάθε σπίτι της Αιγύπτου να δουν πληγή και θρήνο, για να δουν (να γνωρίσουν) τη δύναμη <την οργή> του Θεού. Αναφέρεται δε στα ακροθίνια της αμαρτίας, πώς ερχόμενος ο Χριστός τα κατήργησε. «ἀπαρχήν» Όλα τα ακροθίνια και τα πολύτιμά τους τα επάταξε [ο Χριστός], για να γνωρίσουν ότι ο Θεός πολεμούσε υπέρ αυτών. «καὶ ἐξήγαγεν» Διότι οι Ισραηλίτες σκύλευσαν τους Αιγυπτίους, όπως ο πιστός λαός τους δαίμονες. «καὶ οὐκ ἦν» Διότι επί σαράντα έτη στην έρημο κανείς από τον λαό δεν ασθένησε. «εὐφράνθη» Χάρηκαν οι Αιγύπτιοι όταν εξήλθε ο λαός, διότι φοβούνταν τους Εβραίους. «ὅτι ἐπέπεσεν» Διότι οι Αιγύπτιοι φοβούνταν πολύ τους Ισραηλίτες, επειδή υπήρχε η χάρη του Θεού επάνω τους. «διεπέτασεν» Στους Ισραηλίτες για να προφυλάσσονται (ώστε να προφυλάσσονται) από τον καύσωνα του ήλιου· και η νεφέλη αποτελούσε τύπο του σώματος του Χριστού.

Αλλά αναφέρθηκε στα βασιλικά ταμεία, ώστε να φανερώσει το μέγεθος του θαύματος· ότι ούτε το πλήθος των υπηρετών ή των στρατιωτών, που όπως ήταν φυσικό διέμεναν στα ανάκτορα, δεν μπόρεσε να αποδιώξει τους βατράχους. Όχι μόνο, λέει, μετέβαλε το νερό σε χαλάζι και το έπηξε, αλλά και έβγαλε φωτιά από αυτό, ή την έστειλε μαζί με αυτό. Διότι το καθένα από τα δύο αυτά αποδεικνύει την τεράστια εξουσία που έχει εκείνος που θαυματουργεί πάνω στα στοιχεία της φύσης. «Και πάταξε κάθε πρωτότοκο.» Λέγοντας κάθε πρωτότοκο, παρουσίασε τις δύο πληγές που επήλθαν στα κτήνη και στους ανθρώπους.

Πολύ σωστά ονόμασε τα πρωτότοκα απαρχή κάθε πόνου. Διότι, αν και αποτέλεσε την τελευταία πληγή, εντούτοις εξαιτίας της χτυπήθηκαν περισσότερο· και λειτούργησε γι' αυτούς σαν ανακεφαλαίωση των υπολοίπων μαστίγων. Συγχρόνως δε, υπαινίσσεται ότι η πληγή αυτή ήταν ανταπόδοση για την εξόντωση των Ισραηλιτικών βρεφών, την οποία ο Φαραώ εφάρμοσε ως απαρχή της επιβουλής του κατά των Ιουδαίων. «Και τους εξήγαγε με ασήμι.» Δεν το έπραξε αδικώντας τους Αιγυπτίους (διότι το να ευεργετεί ο Θεός κάποιους αδικώντας άλλους είναι ανάξιο για Εκείνον)· αλλά όταν παραγγέλλει στους Ιουδαίους να τους λαφυραγωγήσουν, στην ουσία εισέπραττε τον μισθό που τους όφειλαν για την πλινθοποιία. «Και δεν υπήρχε ανάμεσα στις φυλές τους ασθενής.» Σαφής απόδειξη ότι το χέρι του Θεού ήταν εκείνο που εξήγαγε τον Ισραήλ από την Αίγυπτο. Διότι πώς ήταν δυνατόν ανάμεσα σε τόσες μυριάδες να μην επρόκειτο να ασθενήσει κανείς, και μάλιστα ενώ αυτοί κακοπαθούσαν και ταλαιπωρούνταν καθημερινά από τις εργασίες; «Ευφράνθηκε η Αίγυπτος κατά την έξοδό τους.» Τόσο μεγάλη μεταβολή επέφερε ο Θεός στα πράγματα, ώστε αυτοί που προηγουμένως τους κρατούσαν με τη βία, τώρα τους παρακαλούσαν να αναχωρήσουν και τους πίεζαν να βιαστούν.

Και βέβαια δεν συνηθίζεται να εμφανίζονται ταυτόχρονα η ακρίδα και ο βρούχος· διότι είτε η ακρίδα, αφού προηγηθεί, γεννά τον βρούχο, είτε ο βρούχος, όταν αυξηθεί και αναπτυχθεί, γίνεται ακρίδα, ώστε το ένα να προηγείται και το άλλο να ακολουθεί έπειτα από κάποιο χρονικό διάστημα. Επειδή όμως επρόκειτο για θαύμα, και το σημείο γινόταν με προσταγή του Θεού, εμφανίστηκαν και τα δύο ταυτόχρονα, και κατέφαγαν μαζί με το χορτάρι και τον καρπό· με αποτέλεσμα, εκτός από την τροφή των ανθρώπων, να καταστραφεί και η τροφή των κτηνών. Και επάταξε κάθε πρωτότοκο στη γη της Αιγύπτου, την απαρχή κάθε κόπου τους.