Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 104:44

Διότι το καθένα από όσα συνέβησαν αποτελούσε μέγιστο θαύμα και ήταν εξαιρετικά παράδοξο: το να απαλλαγούν με χαρά από εκείνους που τους καταπίεζαν, και μάλιστα με κάθε αφθονία και με απόλυτη υγεία. Και τους έδωσε χώρες εθνών, και κληρονόμησαν τους κόπους άλλων λαών. Διότι δεν τους απάλλαξε απλώς από τα προηγούμενα δεινά, αλλά τους έδωσε και τα αγαθά των άλλων, χωρίς να επιτρέψει να κοπιάσουν πουθενά, ώστε να τηρήσουν τα προστάγματά του και να εκζητήσουν τον νόμο του. Αυτά τα υποσχέθηκε, επειδή εκείνοι τήρησαν τα προστάγματά του. Διότι τέτοιος είναι ο Θεός, ο οποίος δείχνει έλεος σε χιλιάδες γενιές σε εκείνους που τον αγαπούν. Σε αυτούς δε, τους απογόνους εκείνων, προσέφερε και χάρισε τόσα πολλά, προτρέποντας και παρακινώντας τους στο να τηρούν τα προστάγματά του και να εκζητούν τον νόμο του. Επειδή όμως, αν και αξιώθηκαν τόσων μεγάλων δωρεών, δεν τήρησαν τα προαναφερθέντα, τότε αφαιρέθηκε από αυτούς η χάρη, και όχι μόνο έχασαν τη γη, αλλά και εξέπεσαν από τον Θεό, και έγιναν δούλοι των εθνών και των εχθρών.

«και έδωσε» στους Ισραηλίτες τότε, αργότερα όμως τα έθνη κληρονόμησαν αντ' αυτών. «και τους κόπους» Όλα αυτά τα έκανε ο Θεός, προτρέποντάς τους σε θεοσέβεια, αλλά δεν μετανόησαν, και γι' αυτό πέρασε ο κλήρος στα έθνη. «για να φυλάξουν» Αλλά ούτε και έτσι θέλησαν να φυλάξουν. «και τον νόμο» Τα έθνη όμως οικειοποιήθηκαν τον κλήρο, επιστρέφοντας προς τον Κύριο.

Διότι είναι αψευδή όλα όσα υποσχέθηκε ο Θεός στον Αβραάμ και στους απογόνους του σχετικά με την αύξηση του γένους του σε πλήθος και δόξα. Και ο Μωυσής λέει προς αυτούς στο Δευτερονόμιο: «Μην πεις, εξαιτίας της δικαιοσύνης μου με έβγαλε ο Κύριος από τη γη της Αιγύπτου, αλλά εξαιτίας του όρκου, τον οποίο ορκίστηκε στους πατέρες σας». Διότι ο Θεός δείχνει έλεος σε χιλιάδες γενιές σε εκείνους που τον αγαπούν, προτρέποντας ταυτόχρονα και τους απογόνους τους να τηρούν τα προστάγματά του. Και τους έδωσε χώρες εθνών, και κληρονόμησαν τους κόπους των λαών. Διότι όχι μόνο τους ελευθέρωσε από τη δουλεία των Αιγυπτίων, αλλά τους δώρισε και τη γη των Χαναναίων και τους κατέστησε κυρίους των κόπων άλλων, τιμωρώντας και εκείνους δίκαια, και κατοχυρώνοντας τις δικές του υποσχέσεις. Το ότι δε δεν εξεδίωξε άδικα εκείνους που κατοικούσαν προηγουμένως στην Παλαιστίνη, το διδάσκει και μέσω όσων νομοθέτησε στους Ιουδαίους, προστάζοντάς τους να αποφεύγουν να μιμούνται τον τρόπο ζωής εκείνων, αλλά το διδάσκει και όταν έδινε τις υποσχέσεις στον Αβραάμ, εξηγώντας για ποιον λόγο δεν του δίνει αμέσως την κυριότητα εκείνης της γης, αλλά τον αφήνει να παροικεί για πάρα πολύ καιρό: «Διότι», λέει, «δεν έχουν ακόμη συμπληρωθεί μέχρι τώρα οι αμαρτίες των Αμορραίων», πράγμα που σημαίνει ότι δεν είχαν διαπράξει ακόμη έργα άξια ολοκληρωτικής καταστροφής· και δεν ήταν δίκαιο να τους επιφέρει την τιμωρία, ούτε με βάση την πρόγνωση της μεγαλύτερης αμαρτίας να εκδώσει την απόφαση της τιμωρίας, αλλά έπρεπε να αναμείνει την ολοκλήρωση των πράξεων.

Ψαλμός ρδ'. Αλληλούια. «Εξομολογείσθε στον Κύριο και επικαλείσθε το όνομά του». Το μεν «εξομολογείσθε» τίθεται αντί του υμνείτε, το δε «επικαλείσθε» αντί του να τον καλείτε σε βοήθεια σε κάθε περίσταση. «Αναγγείλατε στα έθνη τα έργα του». Εδώ υπαινίχθηκε το κήρυγμα των αποστόλων. «Ψάλατε σε αυτόν και υμνήστε τον, διηγηθείτε όλα τα θαυμάσιά του». Διότι έτσι έπρατταν οι θείοι απόστολοι, διηγούμενοι τόσο τα παλαιά όσο και τα νέα θαυμάσια του Θεού, των οποίων ο έπαινος προέρχεται από τον Θεό: «Ας ευφρανθεί η καρδιά όσων ζητούν τον Κύριο». Διότι έτσι ευφραίνονται οι χοροί των ασκητών και των μαρτύρων, αναζητώντας τον Κύριο. «Ζητήστε τον Κύριο και κραταιωθείτε», δηλαδή αποκτήστε σθένος, δυναμώστε. «Ζητάτε το πρόσωπό του πάντοτε», και μην άλλοτε μεν λατρεύετε τον Θεό και άλλοτε υποδουλώνεστε στα πάθη. «Θυμηθείτε τα θαυμάσιά του, τα οποία έπραξε», δηλαδή τα θαύματα στην Αίγυπτο και στην Ερυθρά Θάλασσα και τα εξής. Έπειτα, αφού διεξέρχεται τα της επαγγελίας και τα του Ιωσήφ και την κάθοδο του Ισραήλ στην Αίγυπτο και τα περί της κακοπάθειας του λαού από τους Αιγυπτίους, καθώς και την αποστολή του Μωυσή σε αυτούς και πώς η Αίγυπτος χτυπήθηκε με δέκα φοβερότατες πληγές από τον Μωυσή και τον Ααρών κατόπιν θείας εντολής, προσθέτει: «Και εξήγαγε», λέει, «τον λαό του με αγαλλίαση και τους εκλεκτούς του με ευφροσύνη. Και τους έδωσε χώρες εθνών και κληρονόμησαν τους κόπους των λαών».