Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 105:34

Αλληλούια. ΡΕ΄ Υπόθεση. Σε αυτόν τον ψαλμό απαριθμεί τις αμαρτίες του παλαιού λαού, διδάσκοντας πώς επήλθε και η απόρριψή τους. Αυτές είναι οι εξής: πρώτον, τον παρεπίκραναν καθώς διέβαιναν την Ερυθρά Θάλασσα, λέγοντας: «Επειδή δεν υπήρχαν μνήματα στην Αίγυπτο, μας έβγαλε εδώ για να μας εξολοθρεύσει»· δεύτερον, επείρασαν τον Θεό στην έρημο· τρίτον, παρόργισαν τον Μωυσή στο στρατόπεδο· τέταρτον, κατασκεύασαν τον μόσχο στο Χωρήβ· πέμπτον, περιφρόνησαν την επιθυμητή γη· έκτον, μυήθηκαν στον Βεελφεγώρ· έβδομον, τον παρόργισαν στο ύδωρ της αντιλογίας· όγδοον, με το να μην εξολοθρεύσουν τα έθνη, όπως τους είχε πει ο Κύριος, αλλά αντίθετα προσκύνησαν τα είδωλα, φθάνοντας μάλιστα στο σημείο να προσφέρουν και τα ίδια τους τα παιδιά ως θυσία σε αυτά.

Και τον εξόργισαν στο ύδωρ της Αντιλογίας, και κακοπάθησε ο Μωυσής εξαιτίας τους, διότι πίκραναν το πνεύμα του. Και μίλησε απερίσκεπτα με τα χείλη του. Δεν εξολόθρευσαν τα έθνη που τους είπε ο Κύριος. Και αναμίχθηκαν με τα έθνη και έμαθαν τα έργα τους, και λάτρευσαν τα είδωλά τους, και αυτό έγινε γι' αυτούς σκάνδαλο.

«Καὶ ἐλογίσθη»: Διότι σε όλες τις γενεές των αιώνων υμνείται αυτό που συνέβη, προς ακρόαση του εβραϊκού λαού. «Καὶ παρώργισαν»: Τον Μωυσή στη Μερά, διότι τα ύδατα ήταν πικρά, και προκλήθηκε πολύς γογγυσμός εναντίον του, ή μάλλον εναντίον του Θεού. «Καὶ ἐκακώθη»: Εξασθένησε, λέει, από την αθυμία. «Ὅτι παρεπίκραναν»: Δηλαδή τον έθλιψαν, χλευάζοντάς τον. «Καὶ διέστειλεν»: Συλλογίστηκε για αυτούς τι όφειλε να τους ειπωθεί, επειδή το έθνος ήταν καθ' υπερβολήν αχάριστο. «Οὐκ ἐξωλέθρευσαν»: Διότι ούτε σε αυτό υπάκουσαν στον Θεό και δεν εξολόθρευσαν τα έθνη, επιθυμώντας να συναναμειχθούν μαζί τους. «Καὶ ἐμίγησαν»: Διότι αναμείχθηκαν μαζί τους και εκχυδαΐστηκαν μέσα στα άτιμα έργα τους. «Καὶ ἐδούλευσαν»: Διότι προσκύνησαν τα είδωλα των εθνών και από αυτούς έμαθαν να ειδωλολατρούν. «Καὶ ἔθυσαν»: Διότι τόσο πολύ έλκονταν από τα είδωλα και περιέπεσαν σε μανία, ώστε ούτε τα ίδια τους τα τέκνα δεν λυπήθηκαν, αλλά τα κατέσφαξαν στους δαίμονες. «Καὶ ἐξέχεαν»: Διότι τα βρέφη δεν είχαν αδικήσει σε τίποτα, αλλά σφαγιάζονταν αναίτια. «Ἔθυσαν»: Για να μάθουν πόσο βλάπτει η απομάκρυνση από τον Θεό, για τον λόγο αυτό τους παρέδωσε ο Θεός σε αδόκιμο νου, ώστε να μη λυπηθούν ούτε τα τέκνα τους. «Εφονοκτονήθη — καὶ ἐμιάνθη»: Διότι η γη, αφού μολύνθηκε από τα αίματα, νεκρωνόταν, και από τα έργα τους μιάνθηκε και υποβαθμίστηκε και δεν βρισκόταν πλέον κατάλληλη για καρποφορία.

Προς τούτο, θέλησε να δείξει και τον πρόσκαιρο χαρακτήρα της νομοθεσίας από τα όσα συνέβησαν στον ίδιο τον νομοθέτη. Διότι, εάν ο ίδιος ο νομοθέτης δεν απόλαυσε τη Γη της Επαγγελίας, ήταν εύκολο να κατανοήσει κανείς από αυτό, ότι ούτε και εκείνοι επρόκειτο να απολαύσουν για πολύ αυτή την πρόνοια. Αφού, λοιπόν, διηγήθηκε με αυτόν τον τρόπο τα όσα συνέβησαν στην έρημο, ελέγχει την παρανομία τους που έλαβε χώρα στη Γη της Επαγγελίας. «Δεν εξολόθρευσαν τα έθνη, όπως τους είχε πει ο Κύριος. Και αναμείχθηκαν με τα έθνη, και έμαθαν τα έργα τους, και δούλεψαν στα γλυπτά είδωλά τους, και αυτό έγινε σε αυτούς σκάνδαλο». Διότι απαγόρευσε την επιμιξία για να αποτρέψει την κοινωνία στην ασέβεια, συναναιρώντας μαζί με την αρχή και το τέλος, αφανίζοντας μαζί με τη ρίζα και τον καρπό, και προλαμβάνοντας το χειρότερο κακό με το μικρότερο. Αλλά παρ' όλα αυτά, εκείνοι παραβαίνοντας τον θείο νόμο και σε αυτό, ούτε τα ασεβή έθνη εξολόθρευσαν, ούτε απέφυγαν την επικοινωνία μαζί τους, αλλά ζήλεψαν τον πονηρό τρόπο ζωής τους. Φανερώνοντας, λοιπόν, ο προφήτης ότι ο Θεός δεν δίδασκε τη μισανθρωπία, αλλά ότι επιθυμούσε να τους θέσει σε ασφάλεια, πρόσθεσε: Και έγινε σε αυτούς σκάνδαλο αυτή η επιμιξία και η συναναστροφή, και μάλιστα σκάνδαλο όχι τυχαίο· διότι καταλήφθηκαν από μανία ενάντια στην ίδια τους τη φύση, πράγμα που επισημαίνει προσθέτοντας: «Και θυσίασαν τους υιούς τους και τις θυγατέρες τους στα δαιμόνια».

Ας αποκτήσουμε μέσα μας «πνεύμα Χριστού», για να είμαστε δικοί Του· διότι λέγει: «εάν κάποιος δεν έχει πνεύμα Χριστού, αυτός δεν ανήκει σε Αυτόν». Ας εξολοθρεύσουμε τα έθνη που βρίσκονται μέσα μας· ας πούμε στον Θεό «διασκόρπισε τα έθνη που θέλουν τους πολέμους», «άστραψε αστραπή και θα τους σκορπίσεις», διότι τους εαυτούς μας κατηγορούμε, όχι τους Ισραηλίτες, λέγοντας: «δεν εξολόθρευσαν τα έθνη, για τα οποία τους είχε πει ο Κύριος». Τους εαυτούς μας κατηγορούμε, όχι τα είδωλα· διότι «αφτιά» έχουμε και δεν ακούμε, «μάτια» έχουμε και δεν βλέπουμε, επειδή ούτε πνεύμα υπάρχει μέσα μας.