Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 105:39

Και εκπορνεύθηκαν με τις πράξεις τους. Αυτά διδάσκουν τα βιβλία των Κριτών και των Βασιλειών, πώς παραδόθηκαν άλλοτε σε άλλους, στους Μωαβίτες, στους Αμμανίτες, στους Αμαληκίτες, στους Μαδιαναίους, στους αλλοφύλους, παιδαγωγούμενοι μέσω αυτής της παραδόσεως.

Σπεύδοντας, λοιπόν, να διορθώσουν τα σφάλματά τους, επέλεξαν διακόσια από τα πιο επιφανή παιδιά και τα θυσίασαν δημόσια· άλλοι δε, οι οποίοι βρίσκονταν υπό κατηγορία, παραδόθηκαν οικειοθελώς, και δεν ήταν λιγότεροι από τριακόσιοι. Υπήρχε δε σε αυτούς ένας χάλκινος ανδριάντας του Κρόνου, ο οποίος είχε τα χέρια του τεντωμένα με τις παλάμες προς τα πάνω, με κλίση προς το έδαφος, ώστε το παιδί που τοποθετούνταν πάνω του να γλιστρά και να πέφτει σε ένα χάσμα γεμάτο φωτιά». Τέτοια γεγονότα, βεβαίως, παρέδωσε και αυτός μέσα από τη δική του ιστορία. Εύλογα, επομένως, και η Γραφή των Εβραίων κατακρίνει όσους από τους περιτμημένους μιμήθηκαν τέτοια έργα, λέγοντας: «και θυσίαζαν τους γιους τους και τις κόρες τους στα δαιμόνια· και γέμισε φόνους η γη από τα αίματα και μολύνθηκε από τα έργα τους». Αλλά νομίζω ότι μέσω αυτών έχει αποδειχθεί ξεκάθαρα ότι υπήρξε δαιμονική η παλαιότατη και πρώτη ίδρυση των ξόανων, και πως ολόκληρη η ειδωλολατρική θεοποίηση των εθνών αφορούσε δαίμονες όχι αγαθούς, αλλά καθόλα μοχθηρότατους και φαύλους· ώστε να επαληθεύεται ο λόγος που αναφέρεται στις προφητείες: «όλοι οι θεοί των εθνών είναι δαιμόνια», καθώς και ο αποστολικός, μέσω του οποίου λέγει ότι «εκείνα που θυσιάζουν, τα θυσιάζουν στα δαιμόνια και όχι στον Θεό». Ειδάλλως, αν υπήρχε κάτι το αγαθό σε αυτά, ώστε εξαιτίας αυτού να λάβουν την προσηγορία των αγαθών, θα ήταν ευεργετικά και σωτήρια για όλους, φίλα προσκείμενα στη δικαιοσύνη και προστατευτικά προς τους ανθρώπους. Όντας όμως τέτοια, πώς θα μπορούσαν να χαίρονται με τις σφαγές των ανθρώπων;

Χρησιμοποιούμε δε ως δικαστές τους αθέους, και ρίχνουμε τα άγια στους σκύλους, και πετάμε τα μαργαριτάρια μπροστά στους χοίρους, φανερώνοντας τα θεία σε βέβηλες ακοές και ψυχές· και τις επιθυμίες των εχθρών εκπληρώνουμε επιμελώς οι άθλιοι, και πορνεύοντας με τα έργα μας δεν ντρεπόμαστε.

ΙΘ΄. Διότι δεν ονομάζεται πορνεία και μοιχεία μόνο η αμαρτία που αφορά το σώμα, αλλά και οποιαδήποτε άλλη αμαρτία διαπράξεις, και προπάντων η παρανομία απέναντι στο Θείο. Από πού να προσφέρουμε την απόδειξη; Αυτό ίσως απαιτείς· «Επόρνευσαν», λέγει, «με τις πράξεις τους».

«Καὶ ἐλογίσθη»: Διότι σε όλες τις γενεές των αιώνων υμνείται αυτό που συνέβη, προς ακρόαση του εβραϊκού λαού. «Καὶ παρώργισαν»: Τον Μωυσή στη Μερά, διότι τα ύδατα ήταν πικρά, και προκλήθηκε πολύς γογγυσμός εναντίον του, ή μάλλον εναντίον του Θεού. «Καὶ ἐκακώθη»: Εξασθένησε, λέει, από την αθυμία. «Ὅτι παρεπίκραναν»: Δηλαδή τον έθλιψαν, χλευάζοντάς τον. «Καὶ διέστειλεν»: Συλλογίστηκε για αυτούς τι όφειλε να τους ειπωθεί, επειδή το έθνος ήταν καθ' υπερβολήν αχάριστο. «Οὐκ ἐξωλέθρευσαν»: Διότι ούτε σε αυτό υπάκουσαν στον Θεό και δεν εξολόθρευσαν τα έθνη, επιθυμώντας να συναναμειχθούν μαζί τους. «Καὶ ἐμίγησαν»: Διότι αναμείχθηκαν μαζί τους και εκχυδαΐστηκαν μέσα στα άτιμα έργα τους. «Καὶ ἐδούλευσαν»: Διότι προσκύνησαν τα είδωλα των εθνών και από αυτούς έμαθαν να ειδωλολατρούν. «Καὶ ἔθυσαν»: Διότι τόσο πολύ έλκονταν από τα είδωλα και περιέπεσαν σε μανία, ώστε ούτε τα ίδια τους τα τέκνα δεν λυπήθηκαν, αλλά τα κατέσφαξαν στους δαίμονες. «Καὶ ἐξέχεαν»: Διότι τα βρέφη δεν είχαν αδικήσει σε τίποτα, αλλά σφαγιάζονταν αναίτια. «Ἔθυσαν»: Για να μάθουν πόσο βλάπτει η απομάκρυνση από τον Θεό, για τον λόγο αυτό τους παρέδωσε ο Θεός σε αδόκιμο νου, ώστε να μη λυπηθούν ούτε τα τέκνα τους. «Εφονοκτονήθη — καὶ ἐμιάνθη»: Διότι η γη, αφού μολύνθηκε από τα αίματα, νεκρωνόταν, και από τα έργα τους μιάνθηκε και υποβαθμίστηκε και δεν βρισκόταν πλέον κατάλληλη για καρποφορία.

«Και εκπόρνευσαν» Διότι διανοήθηκαν πολλά για τα είδωλα και για τις άσεμνες ηδυπάθειες και από παντού εκπόρνευσαν. «Και οργίστηκε» Διότι παροξύνθηκε ο Θεός από τα έργα τους, τους βδελύχθηκε και τους απέρριψε από το πρόσωπό του. «Και παρέδωσε» Εξαιτίας της αγνωμοσύνης (ανομίας) παραδόθηκαν στα έθνη, για να παιδαγωγηθούν, αλλά ούτε και έτσι μετανόησαν (δεν επέστρεψαν). «Και έθλιψαν» Ώστε, κυριευμένοι από τη θλίψη, να έλθουν σε μετάνοια. «Και ταπεινώθηκαν» Διότι πόσες φορές, όταν κυριεύονταν από τους εχθρούς, καταστρέφονταν, αλλά ούτε και έτσι επέστρεφαν. «Πολλές φορές» Πόσες φορές τους λύτρωσε από τη θλίψη των εχθρών και δεν θυμήθηκαν, αλλά συνέχισαν να βουλεύονται άτοπα και παρόξυναν τον Θεό. «Και ταπεινώθηκαν» Διότι, εξαιτίας της ανομίας τους, τους βδελύχθηκε ο Θεός και ταπεινώθηκαν έως τον άδη. «Και είδε» Διότι είδε ο Θεός τη θλίψη τους, την οποία υπέμεναν εξαιτίας της ανοησίας τους, και συμπόνεσε. «Με το να εισακούσει» Διότι δεν τους παρέβλεψε, ως αγαθός, αλλά εισάκουσε (επάκουσε) τη δέησή τους. «Και θυμήθηκε» Διότι δεν μπορούσε (δεν δύναται) να ψευστεί ο Θεός, γι' αυτό θυμήθηκε τον λόγο του προς τον Αβραάμ, τον οποίο (όπως) του ορκίστηκε. «Και μετεμελήθη» Διότι ανεξιχνίαστο είναι το έλεος του Θεού σε όλους όσους μετανοούν. «Και έδωσε» Όσους πίστεψαν από αυτούς· διότι ο λαός του Ισραήλ ήταν τύπος του λαού που προέρχεται από τα έθνη.

Ως «διαστολή στα χείλη» δεν εννοεί την αμφιβολία των λόγων, την οποία υπέστη ο Μωυσής θαυματουργώντας από τον βράχο, αλλά το γεγονός καταλογίζεται δικαιολογημένα στον λαό των Ιουδαίων· επειδή, καθώς συνεχώς απειθούσαν και έθεταν σε δοκιμασία, τον έκαναν να περιπέσει σε ολιγωρία. «Και αναμείχθηκαν με τα έθνη.» Όχι μόνο χάρισαν τη ζωή στους ασεβείς, αλλά δημιούργησαν και ασεβή κοινωνία μαζί τους. «Και πόρνευσαν με τα έργα τους.» Πορνεία λοιπόν εδώ ονομάζει την αποστασία από τον Θεό. «Και τους παρέδωσε στα χέρια των εχθρών.» Ταυτόχρονα ύμνησε τη φιλανθρωπία του Θεού, και εξιστόρησε δραματικά τη δική τους κακία· διότι Εκείνος μεν δεν έπαυε να τους ευεργετεί και να τους λυτρώνει από τα δεινά, αυτοί δε επέμεναν ομοίως να Τον παροργίζουν και να Τον παραπικραίνουν. «Και τους παρέδωσε σε οικτιρμούς.» Βλέπεις πόσο μεγάλη είναι η εύνοια του Θεού· πώς κάνει μέχρι και τους εχθρούς ευμενείς απέναντί μας, και όχι κάποιους, αλλά όλους· και εκείνοι που τους πήραν αιχμαλώτους ως εχθροί, αυτοί δείχνουν πατρική στοργή απέναντι στους αιχμαλωτισθέντες, ώστε να είναι φανερό ότι το ένα είναι έργο της οργής του Θεού, ενώ το άλλο της φιλανθρωπίας Του· διότι έχουμε ανάγκη και από τα δύο για τη διόρθωσή μας. «Σώσε μας, Κύριε ο Θεός μας.» Διότι αυτό σημαίνει όντως να σωθούμε, το να συναχθούμε από τα έθνη, και να μην είμαστε διεσπαρμένοι στην πλάνη εκείνων. Ονομάζει δηλαδή τώρα έθνη εκείνους που πορεύονται στην ασέβεια, η οποία κυριαρχούσε παλαιότερα στα έθνη. «

Και έχυσαν αίμα αθώο, αίμα των γιων και των θυγατέρων τους, που θυσίασαν στα γλυπτά είδωλα της Χαναάν. Και η γη αιματοκυλίστηκε από τους φόνους και μολύνθηκε από τα έργα τους. Το αποκορύφωμα της ασέβειας το άφησε για το τέλος. Διότι ποιο περιθώριο υπερβολικής δυσέβειας αφήνει πλέον το να μολύνουν τη γη με τα αίματα των γιων και των θυγατέρων τους, και να προσφέρουν τις θυσίες αυτές στους αιμοβόρους δαίμονες; Διότι στον μεν Θεό δεν προσέφεραν ούτε τα όσα όριζε ο νόμος, στα δε είδωλα προσέφεραν ακόμη και τις σφαγές των παιδιών τους.

Και πόρνευσαν με τα επιτηδεύματά τους. Πορνεία εδώ δεν ονομάζει μόνο την ακολασία, αλλά και τη λατρεία των ειδώλων. Διότι, επειδή, αν και ήταν ενωμένοι με τον Θεό, αγάπησαν τη λατρεία εκείνων, δικαιολογημένα ονόμασε πορνεία τη δεισιδαιμονία. Και οργίστηκε με θυμό ο Κύριος εναντίον του λαού του, και βδελύχθηκε την κληρονομία του. Και τους παρέδωσε στα χέρια των εθνών, και τους εξουσίασαν εκείνοι που τους μισούσαν. Και τους έθλιψαν οι εχθροί τους, και ταπεινώθηκαν κάτω από τα χέρια τους.

Για τον οποίο λέει ο Δαβίδ: «Και στάθηκε ο Φινεές και εξιλέωσε και σταμάτησε» το θανατικό της οργής από τον λαό. «Και αυτό του λογίστηκε ως δικαιοσύνη, σε γενεά και γενεά, έως τον αιώνα». Διότι, ενώ παντού ο φόνος είναι μιαρός και ολέθριος, εδώ θεωρήθηκε δικαιοσύνη και αγιασμός, επειδή έγινε από ζήλο και σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, όπως ακριβώς και αλλού οργίστηκε. «Επειδή δεν εξολόθρευσαν», λέει, «τα έθνη, τα οποία τους είπε ο Κύριος· αλλά μάλλον αναμείχθηκαν μαζί τους και έμαθαν τα έργα τους και δούλευσαν στα είδωλά τους, και θυσίασαν τους γιους τους και τις θυγατέρες τους στα δαιμόνια». Γι' αυτό τους είπε ο Θεός να εξολοθρεύσουν τα έθνη εκείνα, για να μη συμβούν αυτά. Εκείνοι όμως, επειδή παράκουσαν, έπραξαν το αντίθετο: «Και μολύνθηκε», λέει, «η γη με τα έργα τους, και πόρνευσαν με τις πράξεις τους». Πότε δε τα έκαναν αυτά; Αφού κληρονόμησαν τη γη της επαγγελίας. «Και οργίστηκε με θυμό ο Κύριος εναντίον του λαού του και τους παρέδωσε στα χέρια των εθνών, και τους εξουσίασαν αυτοί που τους μισούσαν». Τέτοιοι είναι άλλωστε οι καρποί των αμαρτιών, πικροί και θανάσιμοι. Όμως, «μεταμελήθηκε», λέει, «σύμφωνα με το πλήθος του ελέους του και προκάλεσε την ευσπλαχνία γι' αυτούς ενώπιον όλων εκείνων που τους αιχμαλώτισαν».

Αλλά ας μην εξαπατούμε ούτε τους εαυτούς μας, και, ακολουθώντας τα θελήματα της σάρκας μας, εκπορνευτούμε στις πράξεις μας, καθιστώντας τους εαυτούς μας δασκάλους, και γινόμενοι ηγούμενοι και αρχιερείς και ιερείς, καταφρονώντας προφανώς τον Θεό και την ίδια μας τη σωτηρία. Διότι, εάν, όταν ο Ιησούς είπε στον Νικόδημο: «Εάν κάποιος δεν γεννηθεί άνωθεν, δεν μπορεί να δει τη βασιλεία του Θεού» και ο Νικόδημος του αποκρίθηκε: «Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να γεννηθεί, όντας γέροντας; Μήπως μπορεί να εισέλθει για δεύτερη φορά στην κοιλιά της μητέρας του και να γεννηθεί;», ο Ιησούς τον έψεξε και είπε: «Εσύ είσαι ο δάσκαλος του Ισραήλ και αυτά δεν τα γνωρίζεις;», αν και εκείνος δεν είχε ακόμη πιστέψει καθόλου ούτε γνώριζε τα της χάριτος, πόσης καταδίκης άραγε είμαστε άξιοι εμείς, που είμαστε δάσκαλοι στην εποχή της χάριτος και δεν γνωρίζουμε τα μυστήρια της χάριτος, εμείς που απολαύσαμε τέτοια διδασκαλία και καθημερινά διδασκόμαστε και λαμβάνουμε μαρτυρία μέσω των αποστόλων, των προφητών, των δασκάλων και του ίδιου του Κυρίου;

«Ο δε Αμιναδάβ εγέννησε τον Ναασών· ο δε Ναασών εγέννησε τον Σαλμών· ο δε Σαλμών εγέννησε τον Βοόζ από τη Ραχάβ.» Τη Ραχάβ μερικοί θεωρούν ότι είναι εκείνη η Ραάβ η πόρνη, η οποία δέχθηκε τους κατασκόπους του Ιησού του Ναυή. Και τους διέσωσε, και διασώθηκε και η ίδια· και την αναφέρει, για να δηλώσει ότι, όπως αυτή ήταν πόρνη, έτσι ήταν και η συναγωγή των εθνών· διότι εκπόρνευσαν με τις πράξεις τους. Αλλά, αφού δέχθηκαν τους κατασκόπους του Ιησού, δηλαδή τους αποστόλους, και πείσθηκαν στα λόγια εκείνων, σώθηκαν όλοι όσοι προέρχονταν από τα έθνη. «Ο δε Βοόζ εγέννησε τον Ωβήδ από τη Ρουθ.» Αυτή η Ρουθ ήταν αλλόφυλη, αλλά παρ' όλα αυτά συζεύχθηκε τον Βοόζ· έτσι και η προερχόμενη από τα έθνη Εκκλησία, όντας αλλόφυλη και εκτός των διαθηκών, λησμόνησε τον λαό της, και τα ειδωλολατρικά σεβάσματα, και τον πατέρα της, τον διάβολο. Και νυμφεύθηκε τον Υιό του Θεού.