Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 106:32

Αυτά που προφητικά προαναγγέλθηκαν εκπληρώνονταν ρητά και κατά λέξη· διότι, όταν οι μαθητές του Σωτήρα μας έπλεαν μαζί του, «έγινε», λέει, «μεγάλη ταραχή στη θάλασσα, ώστε το πλοίο να καλύπτεται από τα κύματα. Αυτοί δε προσέπεσαν και του είπαν: Κύριε, σώσε μας, χανόμαστε. Εκείνος δε τους είπε: Γιατί είστε δειλοί, ολιγόπιστοι; Τότε επιτίμησε τους ανέμους και τη θάλασσα, και έγινε μεγάλη γαλήνη». Και ευφράνθηκαν επειδή γαλήνεψαν, και τους οδήγησε στο λιμάνι του θελήματός του. Ας δοξολογούν τον Κύριο για τα ελέη του, και για τα θαυμάσιά του προς τους γιους των ανθρώπων. Ας τον υψώσουν σε σύναξη λαού, και ας τον αινέσουν σε καθέδρα πρεσβυτέρων. Αφού οδηγήθηκαν στο λιμάνι του θελήματός του· για αυτά ο λόγος αναγκαία προστάζει για τέταρτη φορά να δοξολογούν με αυτόν τον τρόπο τον Κύριο, και να διακηρύσσουν με το στόμα τους τα ελέη του· και παραγγέλλει να αναγγέλλουν τα θαυμάσιά του σε όλους τους γιους των ανθρώπων. Μετέτρεψε τους ποταμούς σε έρημο, τις πηγές των υδάτων σε ξηρασία, και την καρποφόρα γη σε άγονη αλμυρίδα εξαιτίας της κακίας εκείνων που κατοικούν σε αυτήν.

Σιώπησα μεν, αλλά δεν θα σιωπώ για πάντα. Αποσύρθηκα για λίγο, τόσο όσο να εξετάσω τον εαυτό μου και να δώσω παρηγοριά στη λύπη μου· αλλά τώρα αποδέχθηκα να Τον υψώνω μέσα στην Εκκλησία του λαού και να Τον αινώ από την καθέδρα των πρεσβυτέρων. Αν εκείνα ήταν άξια κατηγορίας, τούτα είναι άξια συγγνώμης.

Διότι, λέγει, «έκραξαν προς τον Κύριο την ώρα της θλίψης τους, και τους εξήγαγε από τις ανάγκες τους». Και αμέσως η καταιγίδα μεταβλήθηκε σε άνεμο ούριο και κατάλληλο για πλου, και η θάλασσα γαληνεύει από τα κύματα, αφού κατευνάστηκε μέσω της ησυχίας. Διότι, λέγει, «μετέτρεψε την καταιγίδα σε αύρα, και σίγησαν τα κύματά της». Ίσως, με τη λέξη της σιγής, υποδηλώνει ότι τα κύματα είναι κάποιες δυνάμεις προικισμένες με ελεύθερη προαίρεση· μέσω των οποίων φανερώνεται η αποστατική φύση, προς την οποία ο Κύριος είπε στο Ευαγγέλιο: «Σιώπα, πεφίμωσο». Ως αύρα εννοεί τη χάρη του Πνεύματος, η οποία μέσω των νοητών ιστίων οδηγεί την ψυχή και την αγκυροβολεί στον θείο λιμένα, με τον Λόγο να κυβερνά και να κατευθύνει τον πλου. Διότι, λέγει, «τους οδήγησε στο λιμάνι του θελήματός Του». Μετά από αυτά, προτρέπει και πάλι τον λαό και την εκκλησία να ανυμνούν τη χάρη, σχεδόν σαν να περιγράφει με τον λόγο του την παρούσα κατάσταση των εκκλησιών, ότι δηλαδή από την καθέδρα αυτών που προΐστανται του λόγου κηρύσσονται αυτά τα θαυμάσια του Θεού, μέσω των οποίων η πίστη καθίσταται βέβαιη σε εκείνους που τα ακούν. Διότι, λέγει, «ας Τον υψώσουν μέσα στην εκκλησία του λαού και ας Τον αινέσουν στην καθέδρα των πρεσβυτέρων». Και προσθέτει τις αιτίες των ευχαριστιών, ότι από τον Θεό κάποιοι ποταμοί δημιουργούνται, ενώ άλλοι αφανίζονται. Διότι τα μεν ρεύματα της κακίας εξαφανίζονται, ενώ οι ροές των αρετών κατακλύζουν τους τόπους που προηγουμένως ήταν κατάξεροι.

Και ευφράνθηκαν. Οι άνθρωποι που πλέουν σε αυτήν, συμμετέχοντας στη χάρη και έχοντας απαλλαγεί από την ταραχή του βίου, με ησυχία ευφραίνονται στον Θεό. Και οδήγησε. Διότι ο Θεός οδήγησε αυτούς που πίστεψαν στο έλεός Του και στην οδό της Εκκλησίας, η οποία είναι το γαλήνιο λιμάνι. Ας εξομολογηθούν. Ας διηγηθούν αυτοί που εξομολογούνται τα ελέη του Θεού, για τα οποία ελεήθηκαν δια της μετανοίας. Και τα θαυμάσια. Σε κάθε γενεά οι πιστοί διηγούνται στους επερχόμενους τα θαύματα της πίστεως (της χάριτος) και τα μυστήρια του Χριστού. Ας Τον υψώσουν. Δηλαδή σε σύναξη πολλών ανθρώπων, εκεί πρέπει να μεγαλύνουν και να υψώνουν τον Θεό προς προτροπή όλων όσων ακούν. Και σε καθέδρες. Όταν ο Κύριος (Χριστός) καθόταν στο μέσο των πρεσβυτέρων στη συναγωγή διδάσκοντας, αυτό υπονόησε ο προφήτης. Λέει δε και ότι οι πρεσβύτεροι σε σύνοδο πρέπει να δοκιμάζουν τα της δοξολογίας του Θεού· διότι δεν αρμόζει σε πολλούς. Έθεσε. Αφού ξέρανε τους ποταμούς της αμαρτίας και τα ρεύματα της ασέβειας, τα ερήμωσε. Και εξόδους (πηγές). Τότε στους Αιγυπτίους μετέβαλε τα ύδατα σε αίμα, ώστε να λιώσουν (να κακοπαθήσουν) από τη δίψα. Γη. Διότι οι δαίμονες ήταν κάτοικοι της γήινης πολιτείας, και αυτή καρποφορούσε την ασέβεια· την ξέραναν όμως οι απόστολοι με το αλάτι της διδασκαλίας, για τους οποίους ο Κύριος είπε (λέει)· εσείς είστε το αλάτι της γης.

Διότι μας οδήγησε με ασφάλεια στο λιμάνι του θελήματός Του, δωρίζοντάς μας τη θεία Του γνώση, δηλαδή τη βασιλεία. Η οποία δικαιολογημένα ονομάζεται λιμάνι, καθώς δεν έχει τα κύματα των πειρασμών, και αναγκαίως λιμάνι του θελήματος του Χριστού, ο οποίος λέει: «Πατέρα, αυτούς που μου έδωσες, θέλω, όπου είμαι εγώ, να είναι κι εκείνοι». Ας δοξολογήσουν τον Κύριο για τα ελέη Του και για τα θαυμάσιά Του προς τους υιούς των ανθρώπων. Ας Τον υψώσουν στην Εκκλησία του λαού, και στην καθέδρα των πρεσβυτέρων ας Τον αινέσουν. Ακολούθως, μετά τους αποστόλους, κάνει μνεία της Εκκλησίας και του πρεσβυτερίου που βρίσκεται σε αυτήν. Διότι έπρεπε να προστεθούν και αυτά στα χαρμόσυνα αγγέλματα των αγαθών. Πρέπει δε, λέει, στην Εκκλησία των εθνών να δοξάζουν τον Θεό που επιτελεί παράδοξα έργα. Διότι τα έθνη και οι Ιουδαίοι αντάλλαξαν την τάξη τους. Επειδή οι μεν, αφού αποβλήθηκαν εξαιτίας της κακίας τους, έχοντας στερηθεί την αγγελική εμφάνιση και τα προφητικά χαρίσματα, και η χώρα καθώς και η πόλη τους, που παλαιότερα παρήγαγε αγαθούς καρπούς, εξαιτίας της ύβρεώς τους προς τον Χριστό παραμένει έκτοτε άκαρπη, χωρίς να είναι μητρόπολη, χωρίς να έχει ναό, ούτε άγια των αγίων, ούτε ιερωσύνη, ούτε βασιλεία· απεναντίας, υποδουλώνονται σε νόμους εθνικών, έχοντας εκπέσει από την ελευθερία.

«Στον οίκο σου πρέπει αγιότητα, Κύριε, εις μακρότητα ημερών.» «Εισέλθετε στις πύλες του με δοξολογία.» «Ας τον υψώσουν σε σύναξη του λαού.» «Ανοίξτε μου τις πύλες της δικαιοσύνης, για να εισέλθω μέσα από αυτές,» κ.λπ. «Ευφράνθηκα για εκείνους που μου είπαν: Θα πορευθούμε στον οίκο του Κυρίου.» «Ο Κύριος βρίσκεται στον άγιο ναό του, ας στέκεται με ευλάβεια ενώπιόν του όλη η γη.» «Η έσχατη δόξα αυτού του οίκου θα είναι μεγαλύτερη από την πρώτη, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ.» «Ελάτε, ας ανεβούμε στο όρος του Κυρίου, και στον οίκο του Θεού του Ιακώβ. Θα μας αναγγείλει την οδό του.» «Ο οίκος μου θα ονομαστεί οίκος προσευχής για όλα τα έθνη.» «Πόσο μεγάλος είναι ο οίκος του Θεού, και εκτεταμένος ο τόπος της κτίσεώς του! Μεγάλος, και δεν έχει τέλος· υψηλός και αμέτρητος.» «Εσύ είσαι ο Πέτρος, και πάνω σε αυτήν την πέτρα θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου, και οι πύλες του άδη δεν θα την κατανικήσουν.»

Προς τον Ιωάννη, το τέκνο μου. Κατανόησα τη δύναμη των επιστολών σου, τέκνο μου, και ευχαρίστησα τον Θεό μου που διαφυλάσσεσαι αβλαβής, έχοντας διασωθεί από τα χέρια των διωκτών. Πρόσεχε λοιπόν πώς διάγεις, για να μη συλληφθείς πάλι. Αν όμως και συμβεί κάτι τέτοιο, στερέωσε την ψυχή σου, τέκνο μου, ώστε να υπομείνεις τα πάντα υπέρ του ονόματος του Θεού, βλέποντας μάλιστα τους αδελφούς σου που έχουν αγωνιστεί και εξακολουθούν να αγωνίζονται. Τα πάντα μπορεί αυτός που πιστεύει, μέσω του Χριστού που τον ενδυναμώνει, ο οποίος και σε κάλεσε να Τον υμνείς από την καθέδρα των πρεσβυτέρων.

Ήταν αδύνατο, συνεπώς, να διαψευστεί ο λόγος του Κυρίου στα θεία Ευαγγέλια και να κρυφτεί μια πόλη που βρίσκεται χτισμένη πάνω σε βουνό, δηλαδή η πολιτεία αυτών των ιερών ανδρών, η οποία είχε εγκατασταθεί στο ύψος της αρετής και είχε υψωθεί πάνω από την κοιλάδα του κλαυθμώνος, μακριά από την ταπεινότητα των γήινων και χαμερπών πραγμάτων. Αντιθέτως, όσο προσπαθούσαν να μείνουν στην αφάνεια, τόσο πιο περιφανείς γίνονταν, και μάλιστα σε όσους αγαπούσαν την αρετή. Αυτοί, θεωρώντας ανυπόφορο, ενώ διψούσαν, να μην προστρέξουν στην πηγή που ανέβλυζε εξαιρετικά γλυκό και διαυγές νάμα, έτρεξαν με προθυμία. Ήταν δε αυτοί ο Πέτρος και ο Ιωάννης, ο Σέργιος, ο Θεόδωρος και ο Νικηφόρος, οι οποίοι δοξολογούσαν τον Κύριο από την τάξη των πρεσβυτέρων. Μαζί με αυτούς ο Βασίλειος και ο Θωμάς, που είχαν τον βαθμό του διακόνου, και από τους μοναχούς ο Ιερόθεος, ο Δανιήλ και ο Χαρίτων. Ο Σωκράτης, που υπηρετούσε με σύνεση στις τάξεις του στρατού, έχοντας αρκετό πλούτο και δόξα, αφού τα αποτίναξε όλα σαν σκόνη, έγινε και αυτός μέλος αυτής της ευλογημένης συνοδείας των Πατέρων. Όταν, λοιπόν, συγκεντρώθηκαν όλοι μαζί, ακολουθούσαν πράγματι αγγελικό βίο και, μελετώντας τον νόμο του Θεού ημέρα και νύχτα, εκπλήρωναν στο πρόσωπό τους εκείνο το δαβιτικό λόγιο: «Ιδού δη, τι καλόν ή τι τερπνόν, αλλ' ή το κατοικείν αδελφούς επί το αυτό;».