Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 106:7

Και τους οδήγησε σε ευθεία οδό. Δηλαδή στην πίστη προς τον Εαυτό Του. Διότι ο Ίδιος έλεγε: «Εγώ είμαι η οδός». Για να πορευθούν σε πόλη κατοικίας. Εννοεί την Εκκλησία ή την επουράνια Ιερουσαλήμ. Ας δοξολογήσουν τον Κύριο για τα ελέη Του... διότι χόρτασε την άδεια ψυχή. Και ποια είναι εκείνη η ψυχή, παρά η ψυχή εκείνων για τους οποίους έχει ειπωθεί: «Πεινώντας και διψώντας, η ψυχή τους εξαντλήθηκε μέσα τους»;

Και τους οδήγησε σε ευθεία οδό, για να πορευθούν σε πόλη κατοικίας. Ας δοξολογήσουν τον Κύριο για τα ελέη του, και για τα θαυμάσιά του προς τους υιούς των ανθρώπων. Διότι εκείνοι μεν πλανήθηκαν σε γη έρημη και άνυδρη, έχοντας προσβληθεί πρώτα από αυτό το νόσημα της πλάνης· και αφού περιέπεσαν σε δεύτερο κακό, δεν βρήκαν τον δρόμο για την πόλη της κατοικίας τους· και ένα τρίτο κακό τους κυρίευσε, επειδή πεινούσαν και διψούσαν, με αποτέλεσμα η ψυχή τους να εξαντλείται μέσα τους. Ο δε φιλάνθρωπος Θεός και αγαθός Σωτήρας, πρώτα μεν τους οδήγησε σε ευθεία οδό· έπειτα τους έδειξε πώς πρέπει να βαδίζουν την οδό που οδηγεί στην πόλη της κατοικίας τους. Και ποια άραγε θα μπορούσε να είναι η ευθεία οδός, αν όχι ο σωτήριος ευαγγελικός λόγος, ο μόνος που μας οδηγεί στην επουράνια πόλη, όπου, όταν φτάσουμε, θα βρούμε την κατοικία μας;

Εάν, λοιπόν, η αίρεση διαβεβαιώνει ότι όσα δεν ανήκει σε κανέναν άλλον να πράξει παρά μόνον στον Θεό, αυτά ενεργούνται με τη δύναμη του Πνεύματος, τότε έχουμε ακόμη και από τους εχθρούς τη μαρτυρία υπέρ αυτών για τα οποία αγωνιζόμαστε. Πώς ο προφήτης ζητά τη θεραπεία από τον Θεό λέγοντας: «Ελέησέ με, Κύριε, διότι είμαι ασθενής· θεράπευσέ με, Κύριε, διότι ταράχθηκαν τα οστά μου»; Προς τον Θεό λέει ο Ησαΐας ότι «Η δρόσος που προέρχεται από εσένα είναι θεραπεία για αυτούς», και η προφητεία μαρτυρεί ότι η επιστροφή των πλανωμένων είναι έργο του Θεού: «Διότι περιπλανήθηκαν», λέει, «στην άνυδρη έρημο», και προσθέτει ότι «Και τους οδήγησε σε ευθεία οδό, για να πορευθούν σε πόλη κατοικίας»· καθώς και το «Όταν ο Κύριος επανέφερε τους αιχμαλώτους της Σιών». Ομοίως, και η παρηγοριά των θλιβομένων ανάγεται στον Θεό, όπως λέει ο Παύλος: «Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο οποίος μας παρηγορεί σε κάθε θλίψη μας». Και ο προφήτης, εκ μέρους του Θεού, λέει: «Στη θλίψη με επικαλέστηκες και σε ελευθέρωσα». Η δε ανόρθωση εκείνων που κλονίζονται ανάγεται με μυρίους τρόπους από την Αγία Γραφή στη δύναμη του Θεού: «Σπρώχτηκα δυνατά για να πέσω, και ο Κύριος με συγκράτησε», και «Όταν πέσει, δεν θα συντριβεί, διότι ο Κύριος στηρίζει το χέρι του», και «Ο Κύριος ανορθώνει τους συντριμμένους».

Είναι δε φανερό ότι η προφητεία δεν ονομάζει τροφή το ψωμί ούτε πόση το νερό, αλλά τροφή μεν εννοεί την αληθινή βρώση, πόση δε εκείνο το πνευματικό πόμα. Και αυτά τα δύο γίνεται ο Κύριος, προσφέροντας τον εαυτό Του κατάλληλα σε όσους έχουν ανάγκη, γινόμενος τροφή για όσους πεινούν και πηγή για όσους διψούν. Ποια λοιπόν βρέθηκε να είναι η λύση σε ένα τέτοιο αδιέξοδο, στην πλάνη, στην ερημιά, στην ταλαιπωρία του άνυδρου τόπου, στη λιποθυμία που προκαλείται από την πείνα; Ω του θαύματος! Μία φωνή που στράφηκε προς τον Θεό επιζητώντας την επιστροφή, τα μετέβαλε όλα προς το καλό. Διότι λέγει: «Έκραξαν προς τον Κύριο κατά τη θλίψη τους, και τους έβγαλε από τις ανάγκες τους και τους οδήγησε σε οδό ευθεία, για να πορευθούν σε πόλη κατοικίας». Ως οδό εννοεί τον ίδιο τον Κύριο, από την οποία είχαν αποπλανηθεί. Λέγει δε η οδός αυτή στο Ευαγγέλιο ότι: «Κανείς δεν έρχεται προς εμένα, εάν δεν θελήσει ο Πατέρας μου να τον ελκύσει». Γι' αυτό ο Θεός οδηγεί τους πεπλανημένους στην οδό. Και Αυτός ο ίδιος γίνεται επίσης πόλη κατοικίας, καθώς λέγει ο απόστολος ότι «Εν Αυτώ ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε».

Βλέπετε τους δεσμευμένους άξονες των ιουδαϊκών αρμάτων, όπως ακριβώς άλλοτε τα άρματα των Αιγυπτίων στα νερά της Ερυθράς Θάλασσας. Αλλά ας απλωθεί, αντί για ράβδο, στη θάλασσα του λόγου η δύναμη και η βοήθεια του αληθινού νομοθέτη και βασιλιά της δόξης Χριστού, και ας οδηγήσει τον λαό Του σε ευθεία οδό πνευματικής αναγωγής και θεωρίας, για να πορευτεί σε πόλη κατοικίας της γνώσης και της αλήθειας, και ας σκεπάσει το ακαταμάχητο τους εναντίους της θείας δόξης· από την οποία έχει γεμίσει ολόκληρη η γη, με τη γνώση του Κυρίου, όπως λέει η Γραφή, σαν το άφθονο νερό που καλύπτει τις θάλασσες.

«και έκραξαν» Διότι νύχτα και μέρα φώναζαν προς τον Θεό (Κύριο), θέλοντας να επιτύχουν τη χάρη. «και εκ των αναγκών» Και αυτούς μεν είναι φανερό· έσωσε όμως και τα έθνη από τους δαίμονες, επειδή κρατούνταν σε μεγάλη ανάγκη. «και οδήγησε» Στην οδό (προς την οδό) του Ευαγγελίου, η οποία είναι η πίστη· στην επουράνια πόλη, όπου κατοικούν όλοι οι άγιοι. Και αυτή είναι η πίστη. «ας εξομολογηθούν» Διότι δεν παύουν να εξομολογούνται στον Θεό όσοι ελεήθηκαν από αυτόν. Επειδή αυτοί και θαυμάζουν και δοξάζουν τα ελέη του Θεού. «και τα θαυμάσια» Διότι αυτοί που αξιώθηκαν τη χάρη διηγούνται τα θαυμάσια σε όσους δεν έχουν ακόμη αξιωθεί τη χάρη. «επειδή χόρτασε» Διότι τις ψυχές που είχαν αδειάσει από τη χάρη και έλιωναν από την πείνα να ακούσουν τον λόγο (τους λόγους) του Κυρίου, αυτές, αφού τις αναγέννησε (υπενθύμισε) με τη χάρη, τις γέμισε, χορταίνοντάς τες με το ίδιο του το Σώμα και το Αίμα. «αυτούς που κάθονται» Επειδή, σαν να βρίσκονταν σε σκοτάδι και θάνατο, κατέχονταν από την πλάνη των ειδώλων, μην μπορώντας καθόλου να σηκώσουν κεφάλι (να ανανήψουν), αλλά, όταν ήρθε η χάρη, φωτίστηκαν, όπως είναι γραμμένο: σε αυτούς που κάθονταν σε σκοτάδι και σκιά θανάτου ανέτειλε μέγα φως. «τους αλυσοδεμένους» Διότι τα έθνη ήταν φτωχά σε γνώση του Θεού, καθώς πιο δυνατή και από το σίδερο είναι η άγνοια και η λήθη, η οποία τα συγκρατούσε· όμως αυτοί λύθηκαν, αφού ελεήθηκαν με την επιφάνεια του Χριστού.

Είδε όμως ο Φιλάνθρωπος αυτούς να στενάζουν, και άπλωσε το έλεός του. Διότι, καθώς τα έθνη, όπως ανέφερα, ταλαιπωρούνταν από τη στέρηση των προαναφερθέντων αγαθών, οι προεστώτες τους άγγελοι του Θεού, ως ποιμένες της ανθρώπινης αγέλης, κραύγαζαν προς τον Θεό να καταπεμφθεί σε αυτούς κοινός Σωτήρας. Ο δε Φιλάνθρωπος τους οδήγησε σε ευθεία οδό, η οποία είναι ο σωτήριος ευαγγελικός λόγος.

Άλλος πάλι λέει ότι οι Ιουδαίοι, καθώς μοχθούσαν παλαιότερα στην Αίγυπτο, βόησαν προς τον Θεό· το οποίο, εάν το έπρατταν και τώρα, θα πετύχαιναν την τέλεια ελευθερία μέσω του Χριστού. Και τους οδήγησε σε ευθεία οδό, για να πορευθούν σε πόλη κατοικίας. Διότι στους μεν Ιουδαίους δώρισε την επάνοδο μέσω του Κύρου του Πέρση· τα δε έθνη τα οδήγησε μέσω των αγίων αποστόλων, και τους υπέδειξε την άνω πόλη, εκείνη που έχει τα θεμέλια, της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός. Ας δοξάσουν τον Κύριο για τα ελέη Του και για τα θαυμάσιά Του προς τους υιούς των ανθρώπων. Ο δε Σύμμαχος το αποδίδει έτσι: Και τα τεράστια έργα Του προς τους υιούς των ανθρώπων. Τον ευχαριστήριο ύμνο, ωστόσο, δεν τον προσφέρει στον Θεό το έλεος, ούτε βέβαια τα θαυμάσια έργα, αλλά εκείνοι που απόλαυσαν αυτά τα τόσο μεγάλα αγαθά. Διότι θαυμαστή και αξιέπαινη είναι η ελευθερία των Ιουδαίων· όμως, πιο θαυμαστή και πιο αξιέπαινη είναι η σωτηρία της οικουμένης, και η μεταβολή προς το καλύτερο, και η παύση της πλάνης, και η γνώση της αλήθειας. Πρόξενος δε όλων αυτών είναι το θείο έλεος. Διότι, όπως λέει ο θείος απόστολος, «όχι εξαιτίας των δικαιοσυνών που πράξαμε, αλλά σύμφωνα με το πολύ Του έλεος μας έσωσε, μέσω του λουτρού της παλιγγενεσίας και της ανακαινίσεως του Αγίου Πνεύματος, το οποίο εξέχεε επάνω μας πλουσιοπάροχα».

Αυτό, τέκνα, ας ισχύει και για τον επόμενο αγώνα του χρόνου σας, και μάλλον τώρα θα περάσουμε μέσα από πυρ και ύδωρ, και θα εισέλθουμε στην ανάπαυση της απαθείας. Κανείς λοιπόν ας μην κυριεύεται από ακηδία, κανείς ας μην καταπίπτει. Ας παρακαλούμε ο ένας τον άλλον, ας παρηγορούμε ο ένας τον άλλον με αγάπη, με μακροθυμία, με ανοχή, με άοκνη σπουδή στην τήρηση των αγίων του εντολών. Και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ο αληθινός Θεός μας, η δύναμη των απελπισμένων, το στήριγμα αυτών που καταπίπτουν, ο ιατρός των ασθενούντων, και ο πρόθυμος συνοδοιπόρος και η ανακούφιση όσων βαδίζουν, και τέλος, η ελπίδα όλων των περάτων της γης και όσων βρίσκονται μακριά στη θάλασσα, είθε να διευκολύνει, να εξομαλύνει και να κατευοδώσει κάθε πράξη και κίνησή μας σε ευθεία οδό και προς σωτηρία, ώστε να πορευθούμε στην πόλη της κατοικίας του. Διότι σε αυτόν πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνηση, μαζί με τον άναρχο Πατέρα και το ζωοποιό του Πνεύμα, νυν και αεί, και στους αιώνας των αιώνων. Αμήν.