Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 106:9

Και τους οδήγησε σε ευθεία οδό. Δηλαδή στην πίστη προς τον Εαυτό Του. Διότι ο Ίδιος έλεγε: «Εγώ είμαι η οδός». Για να πορευθούν σε πόλη κατοικίας. Εννοεί την Εκκλησία ή την επουράνια Ιερουσαλήμ. Ας δοξολογήσουν τον Κύριο για τα ελέη Του... διότι χόρτασε την άδεια ψυχή. Και ποια είναι εκείνη η ψυχή, παρά η ψυχή εκείνων για τους οποίους έχει ειπωθεί: «Πεινώντας και διψώντας, η ψυχή τους εξαντλήθηκε μέσα τους»;

Και την πεινασμένη ψυχή την ενέπλησε με αγαθά. Με τον νοητό άρτο δηλαδή. Εκείνους που κάθονταν στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου. Σκιά θανάτου δεν θα έσφαλλες αν ονόμαζες την ειδωλολατρία και τις πράξεις της αθεΐας· διότι αυτές είναι που μας χωρίζουν από την αληθινή ζωή. Μέσα σε αυτές βρισκόμασταν πρωτύτερα, επειδή πικραίναμε τον Θεό και εξοργίζαμε τη βουλή του Υψίστου. Διότι, ενώ έπρεπε από το μέγεθος και την ωραιότητα των κτισμάτων να ατενίζουμε τον δημιουργό των πάντων, και να κατανοούμε την αιώνια δύναμη και τη θεότητά του από την κτίση του κόσμου, εμείς, σαν τυφλοί, ζώντας στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, και έχοντας δεσμευμένες και τυφλωμένες τις λογικές δυνάμεις της ψυχής, ανταλλάσσαμε τη δόξα του άφθαρτου Θεού με ομοίωμα εικόνας φθαρτού ανθρώπου, καθώς και πτηνών και τετράποδων. Δεσμευμένους μέσα στη φτώχεια και στα σίδερα. Με τα δεσμά των δικών του αμαρτιών ο καθένας σφίγγεται, στερούμενος κάθε αγαθό και καλό.

Διότι χόρτασε ψυχή κενή, και ψυχή πεινασμένη τη γέμισε με αγαθά, εκείνους που κάθονταν στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, αλυσοδεμένους μέσα στην πτώχεια και στα σίδερα. Επειδή πίκραναν τα λόγια του Κυρίου, και παρόξυναν τη βουλή του Υψίστου. Δεν θα έκανες λάθος εάν αποκαλούσες σκιά θανάτου την ειδωλολατρία και τις πράξεις της αθεΐας. Διότι αυτές είναι που μας χωρίζουν από την αληθινή ζωή. Και μέσα σε αυτές βρισκόμασταν προηγουμένως, εξαιτίας του ότι πικραίναμε τον Θεό και παροξύναμε τη βουλή του Υψίστου. Διότι, ενώ έπρεπε από το μέγεθος και την ομορφιά των κτισμάτων να θεωρούμε τον δημιουργό των πάντων, και να κατανοούμε την αιώνια δύναμη και τη θειότητά του μέσα από τη δημιουργία του κόσμου· εμείς, αντίθετα, περνώντας τη ζωή μας σαν τυφλοί μέσα στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, και έχοντας δεσμευμένες και αναπηρωμένες τις λογικές δυνάμεις της ψυχής μας, ανταλλάξαμε τη δόξα του άφθαρτου Θεού με το ομοίωμα της εικόνας φθαρτού ανθρώπου, καθώς και πτηνών, τετραπόδων και ερπετών.

Διότι αυτά ήταν έργα του Μωυσή και του Ηλία και του δικού μου Θεού, από τον οποίο έλαβαν και εκείνοι τη δύναμη να τα πράττουν· ίσως βέβαια να οφείλονταν και σε εκείνους τους καιρούς και στην τότε κατάσταση, επειδή τα σημεία προορίζονται για τους απίστους και όχι για τους πιστούς. Όσα όμως είναι συνέπεια αυτών και οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα, αυτά και τα σκέφθηκε και τα έφερε εις πέρας με την ίδια πίστη. Διότι, αφού με τον λόγο και τις προτροπές του άνοιξε τις αποθήκες εκείνων που είχαν αγαθά, πράττει τα της Γραφής: μοιράζει τροφή στους πεινασμένους και χορταίνει με άρτους τους φτωχούς, τους διατρέφει σε καιρό λιμού και γεμίζει με αγαθά τις πεινασμένες ψυχές. Και με ποιον τρόπο; Διότι ούτε και αυτό αποτελεί μικρή προσθήκη.

Ορθώς εισάγει την προτρεπτική φωνή της ευχαριστίας, ότι δηλαδή όσοι αξιώθηκαν να λάβουν αυτά: «Ας ομολογήσουν με ευγνωμοσύνη στον Κύριο τα ελέη Του και τα θαυμάσιά Του προς τους υιούς των ανθρώπων», δηλαδή ας μην κρύβουν την ευεργεσία με σιωπή μέσα στην αγνωμοσύνη, αλλά ας διακηρύσσουν μεγαλοφώνως με ευχαριστία τη χάρη, διότι την ψυχή που ήταν στερημένη από τα αγαθά την έκανε πλήρη. Διότι λέει: «Χόρτασε ψυχή κενή και ψυχή που πεινούσε την ενέπλησε με αγαθά». Πάλι, με διαφορετικό τρόπο φέρνει προ οφθαλμών τη συμφορά της φύσεως και διηγείται λεπτομερώς τη θεία φιλανθρωπία, μέσω της οποίας η φύση μεταβάλλεται προς το καλύτερο. Αυτά δε που λέει είναι τα εξής: ότι το ανθρώπινο γένος απομακρύνθηκε από το φως και κατέρρευσε στην αμαρτία, δεν διατηρούσε πλέον την όρθια στάση του και αποξενώθηκε από την όντως ζωή. Διότι αναφέρεται σε: «Εκείνους που κάθονταν στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, αλυσοδεμένους με πενία και σίδηρο». Διότι παρέμενε ακίνητο εξαιτίας του κακού, καθώς κατακρατούνταν από βαριά δεσμά. Δεσμός δε είναι η στέρηση του καλού, σαν κάποιο σίδερο που έχει περιτυλιχθεί σφιχτά γύρω από τις καρδιές. Αιτία δε όλων αυτών υπήρξε η παρακοή στον θείο νόμο και η αθέτηση της βουλής του Υψίστου. Διότι αυτά εννοεί λέγοντας: «Επειδή παρεπίκραναν τα λόγια του Θεού και παρόξυναν τη βουλή του Υψίστου». Εξαιτίας αυτών, ευλόγως, κόπος και ταπείνωση διαδέχεται τη ζωή τέτοιων ανθρώπων· κόπος μεν, διότι αποχωρίστηκαν από την τροφή, ταπείνωση δε, διότι δεν θέλησαν να παραμείνουν στο ύψιστο.

«και έκραξαν» Διότι νύχτα και μέρα φώναζαν προς τον Θεό (Κύριο), θέλοντας να επιτύχουν τη χάρη. «και εκ των αναγκών» Και αυτούς μεν είναι φανερό· έσωσε όμως και τα έθνη από τους δαίμονες, επειδή κρατούνταν σε μεγάλη ανάγκη. «και οδήγησε» Στην οδό (προς την οδό) του Ευαγγελίου, η οποία είναι η πίστη· στην επουράνια πόλη, όπου κατοικούν όλοι οι άγιοι. Και αυτή είναι η πίστη. «ας εξομολογηθούν» Διότι δεν παύουν να εξομολογούνται στον Θεό όσοι ελεήθηκαν από αυτόν. Επειδή αυτοί και θαυμάζουν και δοξάζουν τα ελέη του Θεού. «και τα θαυμάσια» Διότι αυτοί που αξιώθηκαν τη χάρη διηγούνται τα θαυμάσια σε όσους δεν έχουν ακόμη αξιωθεί τη χάρη. «επειδή χόρτασε» Διότι τις ψυχές που είχαν αδειάσει από τη χάρη και έλιωναν από την πείνα να ακούσουν τον λόγο (τους λόγους) του Κυρίου, αυτές, αφού τις αναγέννησε (υπενθύμισε) με τη χάρη, τις γέμισε, χορταίνοντάς τες με το ίδιο του το Σώμα και το Αίμα. «αυτούς που κάθονται» Επειδή, σαν να βρίσκονταν σε σκοτάδι και θάνατο, κατέχονταν από την πλάνη των ειδώλων, μην μπορώντας καθόλου να σηκώσουν κεφάλι (να ανανήψουν), αλλά, όταν ήρθε η χάρη, φωτίστηκαν, όπως είναι γραμμένο: σε αυτούς που κάθονταν σε σκοτάδι και σκιά θανάτου ανέτειλε μέγα φως. «τους αλυσοδεμένους» Διότι τα έθνη ήταν φτωχά σε γνώση του Θεού, καθώς πιο δυνατή και από το σίδερο είναι η άγνοια και η λήθη, η οποία τα συγκρατούσε· όμως αυτοί λύθηκαν, αφού ελεήθηκαν με την επιφάνεια του Χριστού.

Διότι όσα θαύματα επιτέλεσε, δεν τα παρουσίασε προς χάριν κάποιας επιδείξεως ή φιλοδοξίας, αλλά εξάπαντος χάριν ελέους και φιλανθρωπίας προς εκείνους για τους οποίους άλλωστε επράχθησαν τα θαύματα. «Διότι εχόρτασε ψυχήν κενήν.» Και βεβαίως, αποκαλώντας την ίδια και πεινασμένη, έδειξε ότι αυτοί που λιμοκτονούσαν ήταν κάποιοι αμαρτωλοί. Διότι η λέξη κενός έχει χρησιμοποιηθεί αντί της λέξεως μάταιος. «Τους βοήθησε να βγουν από την οδό της ανομίας.» Οδό ανομίας ονομάζει αναγκαστικά τον θάνατο.