Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 107:4

4 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ἐξομολογήσομαί σοι ἐν λαοῖς, Κύριε, ψαλῶ σοι ἐν ἔθνεσιν,

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–4 από 4

Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἀλλ᾽ ἐν μὲν τοῖς προκειμένοις τὰ προλεχθέντα ἀποβολὴν ἐδήλου τοῦ Ἰσραήλ· τοῦ ρζʹ τὰ πρὸ τούτου, «ὅπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητοί σου» καὶ τῶν ἐπιφερομένων, σαφῆ κλῆσιν ἐθνῶν θεσπίζει. Προειπὼν γὰρ ὁ λόγος ἐν τῷ ρζʹ, «Ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ὁ Θεὸς, ἑτοίμη ἡ καρδία μου· ᾄσομαι καὶ ψαλῶ. Ἐξεγέρθητι, ἡ δόξα μου, ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα, ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου,» ἐπιφέρει· «Ἐξομολογήσομαί σοι ἐν λαοῖς, Κύριε, ψαλῶ σοι ἐν ἔθνεσιν· ὅτι μέγα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου, καὶ ἡ ἀλήθειά σου ἕως τῶν νεφελῶν. Ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς, ὁ Θεὸς, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου.» Εἶτ᾽ ἐπιλέγει τὰ ἐν τῷ μετὰ χεῖρας προκείμενα λόγῳ· «Ὅπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητοί σου, σῶσον τῇ δεξιᾷ σου, καὶ ἐπάκουσόν μου,» καὶ τὰ λοιπὰ συμφώνως τοῖς προκειμένοις, Σφόδρα δὲ ἐθαύμασα τοῦ ἁγίου Πνεύματος τὴν οἰκονομίαν· ἀπὸ γὰρ δύο στηλογραφιῶν ἕνα ψαλμὸν πεποίηκε, τὸν ρζʹ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά στα μεν προκείμενα, τα όσα προαναφέρθηκαν δήλωναν την αποβολή του Ισραήλ· ενώ στον 107ο (ρζ΄) Ψαλμό, όσα προηγούνται τούτου, δηλαδή του «για να λυτρωθούν οι αγαπητοί σου» και των όσων ακολουθούν, προαναγγέλλουν σαφώς την κλήση των εθνών. Διότι, αφού ο λόγος προείπε στον 107ο Ψαλμό: «Έτοιμη είναι η καρδιά μου, Θεέ, έτοιμη είναι η καρδιά μου· θα υμνήσω και θα ψάλω. Εξέγερθητι, η δόξα μου, εξέγερθητι ψαλτήρι και κιθάρα, θα εγερθώ από τον όρθρο», στη συνέχεια προσθέτει: «Θα σε δοξολογήσω ανάμεσα στους λαούς, Κύριε, θα σου ψάλω ανάμεσα στα έθνη· διότι μέγα πάνω από τους ουρανούς είναι το έλεός σου, και η αλήθεια σου φτάνει έως τα νέφη. Υψώσου πάνω από τους ουρανούς, Θεέ, και σε όλη τη γη ας είναι η δόξα σου». Έπειτα αναφέρει επιπλέον τα όσα εξετάζονται στο παρόν κείμενο: «Για να λυτρωθούν οι αγαπητοί σου, σώσε με τη δεξιά σου, και εισάκουσέ με», και τα υπόλοιπα σύμφωνα με τα προκείμενα. Θαύμασα δε πάρα πολύ την οικονομία του Αγίου Πνεύματος· διότι από δύο στηλογραφίες συνέθεσε έναν ψαλμό, τον 107ο (ρζ΄).
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
ῼΔΗ ΨΑΛΜΟΥ Τῼ ΔΑΥΙΔ. ΡΖʹ. Ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ὁ Θεὸς, ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ᾄσομαι καὶ ψαλῶ ἐν τῇ δόξῃ μου. Ἐξεγέρθητι, ἡ δόξα μου, ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα, ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου. Ἐξομολογήσομαι σοι ἐν λαοῖς, Κύριε, ψαλῶ σοι ἐν ἔθνεσιν. Ὅτι μέγα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου, καὶ ἕως τῶν νεφελῶν ἡ ἀλήθειά σου, Ὁ τοῦ σωτηρίου μακαρισμοῦ γενόμενος ἄξιος, δι᾽ οὗ εἴρηται· Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται, εἴποι ἂν θαῤῥῶν· Ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ὁ Θεός. Ὁ Προφήτης οὖν, τὰ φίλα καὶ συγγενῆ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δι᾽ ἐναρέτων ἔργων ἐπιτελέσας, τῷ τοιούτων δοτῆρι Θεῷ τὴν προκειμένην εὐχὴν ἀναπέμπει. ᾌσομαι καὶ ψαλῶ ἐν τῇ δόξῃ μου· ἀπολαβὼν τὴν ἐμαυτοῦ δόξαν, τουτέστι τὴν προφητικὴν χάριν. Ἐξεγέρθητι, ἡ δόξα μου, ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα, ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου. Μήποτε τὰς δυνάμεις τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος διεγείρει διὰ τὴν μέλλουσαν εἰς αὐτὸν γενέσθαι τοῦ θείου Πνεύματος ἐπίπνοιαν· καὶ κατὰ διάνοιαν μὲν ἐκλαμβανόντων ἡμῶν τὰ μέλη τοῦ σώματος καὶ τὰ αἰσθητήρια, δι᾽ ὧν ὁ νοῦς ἀνακρούεται ὅτε δ᾽ ἂν βούληται· ψαλτήριον δὲ τὰς ἀσωμάτους καὶ λογικὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις, ἃς δὴ παρασκευάζων εἰς τὴν τοῦ Πνεύματος ὑποδοχήν φησιν· Ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΩΔΗ ΨΑΛΜΟΥ ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ. ΡΖ' (107). Έτοιμη είναι η καρδιά μου, Θεέ, έτοιμη είναι η καρδιά μου· θα άσω και θα ψάλω με τη δόξα μου. Εξεγέρσου, δόξα μου, εξεγέρσου, ψαλτήριο και κιθάρα· θα εγερθώ κατά τον όρθρο. Θα σε δοξολογήσω ανάμεσα στους λαούς, Κύριε, θα σε ψάλω ανάμεσα στα έθνη. Διότι μέγα πάνω από τους ουρανούς είναι το έλεός σου, και έως τις νεφέλες η αλήθεια σου. Εκείνος που έχει γίνει άξιος του σωτηριώδους μακαρισμού, για τον οποίο έχει ειπωθεί: «Μακάριοι οι καθαροί στην καρδιά, διότι αυτοί θα δουν τον Θεό», θα μπορούσε να πει με θάρρος: «Έτοιμη είναι η καρδιά μου, Θεέ». Ο Προφήτης, λοιπόν, αφού επιτέλεσε μέσω ενάρετων έργων τα φίλια και συγγενικά προς το Άγιο Πνεύμα, αναπέμπει την προκείμενη προσευχή στον Θεό, τον χορηγό αυτών των δωρεών. «Θα άσω και θα ψάλω με τη δόξα μου»· αφού αναλάβω τη δική μου δόξα, δηλαδή την προφητική χάρη. «Εξεγέρσου, δόξα μου, εξεγέρσου, ψαλτήριο και κιθάρα, θα εγερθώ κατά τον όρθρο». Ίσως διεγείρει τις δυνάμεις της δικής του ψυχής και του σώματος εξαιτίας της έμπνευσης του θείου Πνεύματος που πρόκειται να έλθει σε αυτόν· και εκλαμβάνοντας μεν εμείς νοερώς [ως κιθάρα] τα μέλη του σώματος και τα αισθητήρια, μέσω των οποίων ο νους αντηχεί όποτε το θελήσει· ως ψαλτήριο δε, τις ασώματες και λογικές δυνάμεις της ψυχής, τις οποίες ακριβώς, προετοιμάζοντας για την υποδοχή του Πνεύματος, λέει: «Εξεγέρσου, ψαλτήριο και κιθάρα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος Σύντομος ἑρμηνεία
ἐξεγέρθητι ἡ δόξα μου Περὶ τοῦ Χριστοῦ ὁ λόγος· ἐν πολλῇ γὰρ δόξῃ ἀνέβη ἐκ (ἀπὸ) τῶν νεκρῶν, δόξα δὲ τῶν ἁγίων πάντων ὁ Χριστός. ἐγέρθητι ψαλτήριον Λέγει τὴν ψυχή, ἥτις ἐνεργεῖ τὸν ψαλμόν, καὶ κιθάραν τὴν γλῶσσαν, ἥτις κρούει τοὺς φθόγγους. σὺν τῇ ψυχῇ γὰρ καὶ τῷ σώματι ἀνέστη ὁ Χριστὸς ἐκ τῶν νεκρῶν. ἐξεγερθήσομαι Ὁ Χριστός· ὄρθρου γὰρ ἡ ἀνάστασις <ἐγένετο>. ἐξομολογήσομαι Πάντες γὰρ οἱ πιστοὶ ὀρθρίζοντες ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐξομολογοῦνται μετὰ τοῦ λαοῦ παντὸς τῷ θεῷ· διὰ τοῦτο λέγει ἐν λαοῖς, ἐπὶ πάντων γὰρ ἡ ἐξομολόγησις. καὶ ψαλῶ Τὴν κλῆσιν τῶν ἐθνῶν ὁ προφήτης σημαίνει. ὅτι ἐμεγαλύνθη Ἀπὸ τῆς γῆς ἕως τῶν οὐρανῶν ὑψώθη ἐλεηθεὶς ὁ ἄνθρωπος. καὶ ἕως Ἕως τῶν νεφελῶν, φησίν, ᾠκοδόμησας τὴν ἀλήθειάν σου, θεμελιώσας αὐτὴν ἐπὶ γῆς. σημαίνει δὲ τῆς ἀληθείας τὸ ὕψος. ὑψώθητι Ὧδε σημαίνει τὴν ἀνάληψιν, τὴν μετὰ σαρκὸς ἀπὸ (ἐπὶ) τῆς γῆς. καὶ ἐπὶ πᾶσαν Ἀνελθὼν γὰρ εἰς τὸν οὐρανὸν (εἰς οὐρανοὺς) οὐκ ἀφῆκεν ἔρημον τὴν γῆν, ἀλλ’ ἐπλήρωσεν αὐτὴν τῆς δόξης τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. ὅπως ἄν Οἱ ἀπόστολοι πληρώσαντες πᾶσαν τὴν γῆν τῆς δόξης κυρίου. σῶσον Δεξιὰ τοῦ πατρὸς ὁ Χριστός· δι’ αὐτοῦ (διὰ τοῦτο) γὰρ ἐσώθη πᾶσα ἡ κτίσις ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. ὁ θεός Ὁ πατὴρ ἐν τῷ υἱῷ ἐλάλησε τῷ κόσμῳ, ὁ υἱὸς ἐν τῷ πατρὶ εὐηγγελίσατο τὴν ζωὴν τῷ ἀνθρώπῳ (τῶν ἀνθρώπων).
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Εξεγέρθητι ἡ δόξα μου»: Ο λόγος αφορά τον Χριστό· διότι με πολλή δόξα αναστήθηκε από τους νεκρούς, και η δόξα όλων των αγίων είναι ο Χριστός. «Εγέρθητι ψαλτήριον»: Εννοεί την ψυχή, η οποία ενεργεί τον ψαλμό, και κιθάρα τη γλώσσα, η οποία κρούει τους φθόγγους. Διότι μαζί με την ψυχή και το σώμα αναστήθηκε ο Χριστός από τους νεκρούς. «Εξεγερθήσομαι»: Εννοεί τον Χριστό· διότι η ανάσταση έγινε κατά τον όρθρο. «Εξομολογήσομαι»: Διότι όλοι οι πιστοί, ξυπνώντας νωρίς στην εκκλησία, δοξολογούν μαζί με όλον τον λαό τον Θεό· γι' αυτό λέει «εν λαοίς», διότι η δοξολογία γίνεται από όλους. «Καὶ ψαλῶ»: Ο προφήτης υποδηλώνει την κλήση των εθνών. «Ὅτι ἐμεγαλύνθη»: Από τη γη έως τους ουρανούς υψώθηκε ο άνθρωπος, αφού ελεήθηκε. «Καὶ ἕως»: Έως τα σύννεφα, λέει, οικοδόμησες την αλήθειά Σου, θεμελιώνοντάς την πάνω στη γη. Υποδηλώνει δε το ύψος της αλήθειας. «Υψώθητι»: Εδώ υποδηλώνει την Ανάληψη, την ένσαρκη άνοδο από τη γη. «Καὶ ἐπὶ πᾶσαν»: Διότι, αφού ανήλθε στον ουρανό, δεν άφησε έρημη τη γη, αλλά τη γέμισε με τη δόξα του ονόματός Του. «Ὅπως ἄν»: Οι απόστολοι γέμισαν όλη τη γη με τη δόξα του Κυρίου. «Σῶσον»: Η δεξιά του Πατρός είναι ο Χριστός· διότι δι' Αυτού σώθηκε όλη η κτίση στον ουρανό και πάνω στη γη. «Ὁ Θεός»: Ο Πατέρας μέσω του Υιού μίλησε στον κόσμο, ο Υιός μέσω του Πατέρα ευαγγελίστηκε τη ζωή στους ανθρώπους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Εἰς τοὺς ψαλμούς
Ψαλμὸς ρζʹ Τῷ Δαβίδ. «Ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ὁ Θεός, ἑτοίμη ἡ καρδία μου» πρὸς τὸ ᾄδειν καὶ ψάλλειν σοι. «Ἐξεγέρθητι», ἡ δόξα μου, τῆς προφητείας μου ἡ χάρις. «Ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου», καθὼς ὑπεσχόμην ἑτοίμην ἔχειν καρδίαν. «Ἐξομολογήσομαί σοι ἐν λαοῖς, Κύριε, ψαλῶ σοι ἐν ἔθνεσιν». Ὅτι δὲ καὶ ἐκ προσώπου Χριστοῦ εἴρηται τὸ «ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου» δεδήλωκεν ἀριδήλως «ὑψώθητι» λέγων «ἐπὶ τοὺς οὐρανούς, ὁ Θεός, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου». Σὺ μὲν «ὑψώθητι» ἀναληφθεὶς εἰς οὐρανούς, ἀφ’ ὧν καὶ κατῆλθες, «ἡ δὲ δόξα σου ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν» διὰ τὸ πλῆθος τῶν θαυμάτων σου οὐκ ἐπιλησθήσεται. «Ὅπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητοί σου» ἀπόστολοι μετὰ μαρτύρων ἐκ χειρὸς τυράννων δυσμενῶν «σῶσόν με τῇ δεξιᾷ σου καὶ ἐπάκουσόν μου» λέγει Δαβὶδ καὶ ὁ λαός. Εἶτα λέγει Χριστός· «Ὑψωθήσομαι καὶ διαμεριῶ Σίκιμα». Σίκιμα ἡ νῦν λεγομένη Ναζαρέτ. «Καὶ τὴν κοιλάδα τῶν σκηνῶν διαμετρήσω»· κοιλάδα, ἐν ᾗ τὴν σκηνὴν εἶχον οἱ Χαναναῖοι. Ὑμῖν, φησίν, αὐτὴν μετρήσας διαμεριῶ. Ἐπεὶ δὲ κλῆρος Ἰωσὴφ τὰ Σίκιμα, ἀριθμεῖ τοὺς ἐκγόνους αὐτοῦ λέγων· «Ἐμός ἐστι Γαλαὰδ καὶ ἐμός ἐστι Μανασσῆς, καὶ Ἐφραὶμ ἀντίληψις τῆς κεφαλῆς μου». Αὗται γὰρ αἱ φυλαὶ Ἰωσήφ, οὓς διεμέρισε, καθὼς ἔφη· «Διαμεριῶ Σίκιμα». «Ἰούδας βασιλεύς μου».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ψαλμός ρζ΄ Του Δαβίδ. «Έτοιμη είναι η καρδιά μου, Θεέ, έτοιμη είναι η καρδιά μου» για να υμνεί και να σου ψάλλει. «Εγέρσου», η δόξα μου, η χάρη της προφητείας μου. «Θα εγερθώ τα χαράματα», καθώς υποσχέθηκα να έχω έτοιμη την καρδιά μου. «Θα σε δοξολογήσω ανάμεσα στους λαούς, Κύριε, θα σου ψάλω ανάμεσα στα έθνη». Το ότι δε έχει ειπωθεί και εκ προσώπου του Χριστού το «θα εγερθώ τα χαράματα», το έχει δηλώσει ολοκάθαρα λέγοντας: «Υψώσου στους ουρανούς, Θεέ, και σε όλη τη γη ας είναι η δόξα σου». Εσύ μεν «υψώσου» αφού αναληφθείς στους ουρανούς από τους οποίους και κατήλθες, «η δε δόξα σου σε όλη τη γη», λόγω του πλήθους των θαυμάτων σου, δεν θα λησμονηθεί. «Για να λυτρωθούν οι αγαπητοί σου», οι απόστολοι μαζί με τους μάρτυρες, από τα χέρια των εχθρικών τυράννων, «σώσε με με το δεξί σου χέρι και εισάκουσέ με», λέει ο Δαβίδ και ο λαός. Έπειτα λέει ο Χριστός: «Θα υψωθώ και θα διαμοιράσω τη Σίκιμα». Σίκιμα είναι η περιοχή που σήμερα ονομάζεται Ναζαρέτ. «Και την κοιλάδα των σκηνών θα διαμετρήσω»· πρόκειται για την κοιλάδα στην οποία είχαν τις σκηνές τους οι Χαναναίοι. Σε εσάς, λέει, αφού την μετρήσω θα την διαμοιράσω. Επειδή δε η Σίκιμα αποτελεί κλήρο του Ιωσήφ, απαριθμεί τους απογόνους του λέγοντας: «Δικός μου είναι ο Γαλαάδ και δικός μου είναι ο Μανασσής, και ο Εφραίμ είναι το στήριγμα της κεφαλής μου». Διότι αυτές είναι οι φυλές του Ιωσήφ τις οποίες διαμοίρασε, όπως ακριβώς είπε: «Θα διαμοιράσω τη Σίκιμα». «Ο Ιούδας είναι ο βασιλιάς μου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες