Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 107:5

6 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ὅτι μέγα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου καὶ ἕως τῶν νεφελῶν ἡ ἀλήθειά σου.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–6 από 6

Μέγας Αθανάσιος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὅτι μέγα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου. Τοσοῦτόν σου τὸ ἔλεος, ὡς ὑπερβαίνειν ὕψος οὐράνιον, καὶ πανταχοῦ διᾴττουσιν αἱ τῆς σῆς ἀληθείας ἀκτῖνες, προφητῶν καὶ ἀποστόλων καὶ διδασκάλων ταῖς ἐκείνης ῥανίσιν ἀρδευόντων τὴν γῆν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι μέγα υπεράνω των ουρανών είναι το έλεός σου. Τόσο μεγάλο είναι το έλεός σου, ώστε να υπερβαίνει το ουράνιο ύψος, και παντού διατρέχουν οι ακτίνες της αλήθειάς σου, καθώς οι προφήτες, οι απόστολοι και οι διδάσκαλοι αρδεύουν τη γη με τις ρανίδες της.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
ῼΔΗ ΨΑΛΜΟΥ Τῼ ΔΑΥΙΔ. ΡΖʹ. Ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ὁ Θεὸς, ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ᾄσομαι καὶ ψαλῶ ἐν τῇ δόξῃ μου. Ἐξεγέρθητι, ἡ δόξα μου, ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα, ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου. Ἐξομολογήσομαι σοι ἐν λαοῖς, Κύριε, ψαλῶ σοι ἐν ἔθνεσιν. Ὅτι μέγα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου, καὶ ἕως τῶν νεφελῶν ἡ ἀλήθειά σου, Ὁ τοῦ σωτηρίου μακαρισμοῦ γενόμενος ἄξιος, δι᾽ οὗ εἴρηται· Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται, εἴποι ἂν θαῤῥῶν· Ἑτοίμη ἡ καρδία μου, ὁ Θεός. Ὁ Προφήτης οὖν, τὰ φίλα καὶ συγγενῆ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δι᾽ ἐναρέτων ἔργων ἐπιτελέσας, τῷ τοιούτων δοτῆρι Θεῷ τὴν προκειμένην εὐχὴν ἀναπέμπει. ᾌσομαι καὶ ψαλῶ ἐν τῇ δόξῃ μου· ἀπολαβὼν τὴν ἐμαυτοῦ δόξαν, τουτέστι τὴν προφητικὴν χάριν. Ἐξεγέρθητι, ἡ δόξα μου, ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα, ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου. Μήποτε τὰς δυνάμεις τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος διεγείρει διὰ τὴν μέλλουσαν εἰς αὐτὸν γενέσθαι τοῦ θείου Πνεύματος ἐπίπνοιαν· καὶ κατὰ διάνοιαν μὲν ἐκλαμβανόντων ἡμῶν τὰ μέλη τοῦ σώματος καὶ τὰ αἰσθητήρια, δι᾽ ὧν ὁ νοῦς ἀνακρούεται ὅτε δ᾽ ἂν βούληται· ψαλτήριον δὲ τὰς ἀσωμάτους καὶ λογικὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις, ἃς δὴ παρασκευάζων εἰς τὴν τοῦ Πνεύματος ὑποδοχήν φησιν· Ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΩΔΗ ΨΑΛΜΟΥ ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ. ΡΖ' (107). Έτοιμη είναι η καρδιά μου, Θεέ, έτοιμη είναι η καρδιά μου· θα άσω και θα ψάλω με τη δόξα μου. Εξεγέρσου, δόξα μου, εξεγέρσου, ψαλτήριο και κιθάρα· θα εγερθώ κατά τον όρθρο. Θα σε δοξολογήσω ανάμεσα στους λαούς, Κύριε, θα σε ψάλω ανάμεσα στα έθνη. Διότι μέγα πάνω από τους ουρανούς είναι το έλεός σου, και έως τις νεφέλες η αλήθεια σου. Εκείνος που έχει γίνει άξιος του σωτηριώδους μακαρισμού, για τον οποίο έχει ειπωθεί: «Μακάριοι οι καθαροί στην καρδιά, διότι αυτοί θα δουν τον Θεό», θα μπορούσε να πει με θάρρος: «Έτοιμη είναι η καρδιά μου, Θεέ». Ο Προφήτης, λοιπόν, αφού επιτέλεσε μέσω ενάρετων έργων τα φίλια και συγγενικά προς το Άγιο Πνεύμα, αναπέμπει την προκείμενη προσευχή στον Θεό, τον χορηγό αυτών των δωρεών. «Θα άσω και θα ψάλω με τη δόξα μου»· αφού αναλάβω τη δική μου δόξα, δηλαδή την προφητική χάρη. «Εξεγέρσου, δόξα μου, εξεγέρσου, ψαλτήριο και κιθάρα, θα εγερθώ κατά τον όρθρο». Ίσως διεγείρει τις δυνάμεις της δικής του ψυχής και του σώματος εξαιτίας της έμπνευσης του θείου Πνεύματος που πρόκειται να έλθει σε αυτόν· και εκλαμβάνοντας μεν εμείς νοερώς [ως κιθάρα] τα μέλη του σώματος και τα αισθητήρια, μέσω των οποίων ο νους αντηχεί όποτε το θελήσει· ως ψαλτήριο δε, τις ασώματες και λογικές δυνάμεις της ψυχής, τις οποίες ακριβώς, προετοιμάζοντας για την υποδοχή του Πνεύματος, λέει: «Εξεγέρσου, ψαλτήριο και κιθάρα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὰς ἐπιγραφὰς τῶν Ψαλμῶν
Ἐξεγερθήσομαι οὖν ἐν τῷ ὄρθρῳ, φησὶ πρὸς τὸν καλοῦντα τὸ ψαλτήριόν τε καὶ ἡ κιθάρα. καὶ οὕτως ἐπαγγέλλεται πληρώσειν τῷ θεῷ τὴν εὐχαριστίαν, ἣν ἐξομολόγησιν λέγει, ἐν λαοῖς πληρουμένην καὶ ἔθνεσι. μερίζεται γὰρ πρὸς τὰ δύο ταῦτα ὀνόματα κατὰ τὸ ἴσον ἡ χάρις τῆς πίστεως, πρός τε τοὺς λαοὺς καὶ τὰ ἔθνη. οὐ γὰρ Ἰουδαίων ὁ θεὸς μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐθνῶν. ἐπείπερ εἷς ὁ θεός, ὃς δικαιώσει περιτομὴν ἐκ πίστεως καὶ ἀκροβυστίαν διὰ τῆς πίστεως, διὰ τοῦτο καθάπερ διπλοῦ τινος ῥεύματος τῆς θείας εὐλογίας ἐπ᾽ ἄμφω χυθείσης, πῇ μὲν ἐπὶ τοὺς λαούς, πῇ δὲ πρὸς τὰ ἔθνη διαιρεθείσης, ὑπὲρ ἀμφοτέρων ἡ προφητεία τῷ θεῷ προσάγει τὴν εὐχαριστίαν, ὅτι τῆς ἁμαρτίας εἰς ἄπειρον αὐξηθείσης ὑπερέχει ἐν τῷ ἰδίῳ μεγέθει ὁ τοῦ θεοῦ ἔλεος καὶ αὐτοῦ τοῦ οὐρανίου ὕψους ὑπεράνω γενόμενος. Μέγα γάρ, φησίν, ἐπάνω τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου. τὰ δὲ ῥήματα τῆς ὑπὲρ τούτων δοξολογίας οἶμαι τὰς τελευταίας εἶναι τῆς ψαλμῳδίας φωνάς, ἐν οἷς φησιν Ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς ὁ θεός, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Θα εγερθώ, λοιπόν, την αυγή», λέει το ψαλτήριο και η κιθάρα προς εκείνον που τα καλεί. Και με αυτόν τον τρόπο υπόσχεται να εκπληρώσει προς τον Θεό την ευχαριστία, την οποία ονομάζει εξομολόγηση, η οποία εκπληρώνεται ανάμεσα σε λαούς και έθνη. Διότι η χάρη της πίστεως επιμερίζεται ισότιμα σε αυτά τα δύο ονόματα, δηλαδή και προς τους λαούς και προς τα έθνη. Επειδή ο Θεός δεν είναι Θεός μόνον των Ιουδαίων, αλλά και των εθνών. Εφόσον ένας είναι ο Θεός, ο οποίος θα δικαιώσει την περιτομή εκ πίστεως και την ακροβυστία διά της πίστεως, για τον λόγο αυτό, σαν να ξεχύθηκε η θεία ευλογία ως ένα διπλό ρεύμα και στους δύο, το οποίο διαχωρίστηκε αφενός προς τους λαούς και αφετέρου προς τα έθνη, η προφητεία αναπέμπει προς τον Θεό την ευχαριστία και για τους δύο, επειδή, παρόλο που η αμαρτία αυξήθηκε στο άπειρο, το έλεος του Θεού υπερέχει με το δικό του μεγαλείο και βρίσκεται υψηλότερα ακόμη και από το ίδιο το ουράνιο ύψος. Διότι λέει: «Μέγα επάνω από τους ουρανούς είναι το έλεός σου». Και θεωρώ ότι τα λόγια της δοξολογίας για όλα αυτά είναι οι τελευταίες φωνές της ψαλμωδίας, όπου λέει: «Υψώσου επάνω από τους ουρανούς, Θεέ, και σε όλη τη γη ας είναι η δόξα σου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος Σύντομος ἑρμηνεία
ἐξεγέρθητι ἡ δόξα μου Περὶ τοῦ Χριστοῦ ὁ λόγος· ἐν πολλῇ γὰρ δόξῃ ἀνέβη ἐκ (ἀπὸ) τῶν νεκρῶν, δόξα δὲ τῶν ἁγίων πάντων ὁ Χριστός. ἐγέρθητι ψαλτήριον Λέγει τὴν ψυχή, ἥτις ἐνεργεῖ τὸν ψαλμόν, καὶ κιθάραν τὴν γλῶσσαν, ἥτις κρούει τοὺς φθόγγους. σὺν τῇ ψυχῇ γὰρ καὶ τῷ σώματι ἀνέστη ὁ Χριστὸς ἐκ τῶν νεκρῶν. ἐξεγερθήσομαι Ὁ Χριστός· ὄρθρου γὰρ ἡ ἀνάστασις <ἐγένετο>. ἐξομολογήσομαι Πάντες γὰρ οἱ πιστοὶ ὀρθρίζοντες ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐξομολογοῦνται μετὰ τοῦ λαοῦ παντὸς τῷ θεῷ· διὰ τοῦτο λέγει ἐν λαοῖς, ἐπὶ πάντων γὰρ ἡ ἐξομολόγησις. καὶ ψαλῶ Τὴν κλῆσιν τῶν ἐθνῶν ὁ προφήτης σημαίνει. ὅτι ἐμεγαλύνθη Ἀπὸ τῆς γῆς ἕως τῶν οὐρανῶν ὑψώθη ἐλεηθεὶς ὁ ἄνθρωπος. καὶ ἕως Ἕως τῶν νεφελῶν, φησίν, ᾠκοδόμησας τὴν ἀλήθειάν σου, θεμελιώσας αὐτὴν ἐπὶ γῆς. σημαίνει δὲ τῆς ἀληθείας τὸ ὕψος. ὑψώθητι Ὧδε σημαίνει τὴν ἀνάληψιν, τὴν μετὰ σαρκὸς ἀπὸ (ἐπὶ) τῆς γῆς. καὶ ἐπὶ πᾶσαν Ἀνελθὼν γὰρ εἰς τὸν οὐρανὸν (εἰς οὐρανοὺς) οὐκ ἀφῆκεν ἔρημον τὴν γῆν, ἀλλ’ ἐπλήρωσεν αὐτὴν τῆς δόξης τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. ὅπως ἄν Οἱ ἀπόστολοι πληρώσαντες πᾶσαν τὴν γῆν τῆς δόξης κυρίου. σῶσον Δεξιὰ τοῦ πατρὸς ὁ Χριστός· δι’ αὐτοῦ (διὰ τοῦτο) γὰρ ἐσώθη πᾶσα ἡ κτίσις ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. ὁ θεός Ὁ πατὴρ ἐν τῷ υἱῷ ἐλάλησε τῷ κόσμῳ, ὁ υἱὸς ἐν τῷ πατρὶ εὐηγγελίσατο τὴν ζωὴν τῷ ἀνθρώπῳ (τῶν ἀνθρώπων).
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Εξεγέρθητι ἡ δόξα μου»: Ο λόγος αφορά τον Χριστό· διότι με πολλή δόξα αναστήθηκε από τους νεκρούς, και η δόξα όλων των αγίων είναι ο Χριστός. «Εγέρθητι ψαλτήριον»: Εννοεί την ψυχή, η οποία ενεργεί τον ψαλμό, και κιθάρα τη γλώσσα, η οποία κρούει τους φθόγγους. Διότι μαζί με την ψυχή και το σώμα αναστήθηκε ο Χριστός από τους νεκρούς. «Εξεγερθήσομαι»: Εννοεί τον Χριστό· διότι η ανάσταση έγινε κατά τον όρθρο. «Εξομολογήσομαι»: Διότι όλοι οι πιστοί, ξυπνώντας νωρίς στην εκκλησία, δοξολογούν μαζί με όλον τον λαό τον Θεό· γι' αυτό λέει «εν λαοίς», διότι η δοξολογία γίνεται από όλους. «Καὶ ψαλῶ»: Ο προφήτης υποδηλώνει την κλήση των εθνών. «Ὅτι ἐμεγαλύνθη»: Από τη γη έως τους ουρανούς υψώθηκε ο άνθρωπος, αφού ελεήθηκε. «Καὶ ἕως»: Έως τα σύννεφα, λέει, οικοδόμησες την αλήθειά Σου, θεμελιώνοντάς την πάνω στη γη. Υποδηλώνει δε το ύψος της αλήθειας. «Υψώθητι»: Εδώ υποδηλώνει την Ανάληψη, την ένσαρκη άνοδο από τη γη. «Καὶ ἐπὶ πᾶσαν»: Διότι, αφού ανήλθε στον ουρανό, δεν άφησε έρημη τη γη, αλλά τη γέμισε με τη δόξα του ονόματός Του. «Ὅπως ἄν»: Οι απόστολοι γέμισαν όλη τη γη με τη δόξα του Κυρίου. «Σῶσον»: Η δεξιά του Πατρός είναι ο Χριστός· διότι δι' Αυτού σώθηκε όλη η κτίση στον ουρανό και πάνω στη γη. «Ὁ Θεός»: Ο Πατέρας μέσω του Υιού μίλησε στον κόσμο, ο Υιός μέσω του Πατέρα ευαγγελίστηκε τη ζωή στους ανθρώπους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος Εἰς τοὺς ψαλμούς (ἐκ τοῦ μεγάλου ἑρμηνευτικοῦ)
Ὁ δὲ καὶ τὸν καιρόν, καθ’ ὃν οἰκονομεῖν μέλλει τοῦτο, κατήγγειλεν· Ἐξεγερθήσομαι γάρ, φησίν, ὄρθρου. Ἐξ αὐτῆς λέξεως τὸ τῷ Λουκᾷ περὶ τῆς ἀναστάσεως ἱστορημένον φθεγξάμενος· Ὄρθρου βαθέος ἦλθον γυναῖκες ἐπὶ τὸ μνῆμα, φέρουσαι ἃ ἡτοίμασαν ἀρώματα· οἷς καὶ τὰ ἄλλα τῆς ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος ἐπήγαγεν. «Ὅτι μέγα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν.» Ἔλεος καὶ ἀλήθεια τῆς οἰκονομίας τοῦ Χριστοῦ τὸ μυστήριον· ὥστε τὸν Προφήτην τοῦτον ἀλλαχόσε λέγει· Ἔλεος καὶ ἀλήθεια συνήντησαν. Εἰς ἓν γὰρ ἡ τοῦ Χριστοῦ θεότης καὶ ἀνθρωπότης τῇ τοῦ λόγου σαρκώσει κατήντησαν. Ἀλλὰ τὸ μὲν ἔλεος ἁρμόττει τῇ τοῦ σαρκωθέντος λόγου θεότητι (αὐτὴ γὰρ τὸ πλάσμα τὸ οἰκεῖον ἐλέησεν), ἡ ἀλήθεια δὲ τῇ σαρκί. (Οὐδὲ γὰρ κατὰ φαντασίαν, ὥς τινες τῶν αἱρετικῶν δοκοῦσιν, ἀλλὰ κατ’ ἀλήθειαν ὁ Θεὸς Λόγος σεσάρκωται.) Τοῦτο γὰρ εἰς ἑρμηνείαν καὶ σύστασιν ὁ Δαβὶδ πάλιν ἔλεγεν, Ἡ ἀλήθεια ἐκ τῆς γῆς ἀνέτειλε, τὴν ἀνθρωπότητα τοῦ Κυρίου λέγων· τὴν ἀπὸ τῆς ἡμετέρας γῆς, δηλαδὴ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, ἀνατείλασαν. Μέγα τοίνυν ἐπάνω τῶν οὐρανῶν ἡ τοῦ Χριστοῦ θεότης διὰ τὴν δόξαν, ἣν παρὰ τῶν οἰκείων δυνάμεων ἐδοξάζετο· ἐπὶ γῆς γὰρ ἠγνοεῖτο, καὶ τῇ σαρκὶ συνεσκιάζετο. «Ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανούς, ὁ Θεός.» Θεωρεῖς ὅτι τοῦ Χριστοῦ τὴν ἀνάληψιν ὁ Δαβὶδ προφητεύων, τῶν νεφελῶν ἔμπροσθεν ἐμνημόνευσεν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εκείνος δε προανήγγειλε και τον καιρό κατά τον οποίο πρόκειται να οικονομήσει τούτο: «Διότι θα εγερθώ», λέει, «τον όρθρο». Με αυτήν ακριβώς τη λέξη εξέφρασε εκείνο που έχει ιστορηθεί από τον Λουκά σχετικά με την ανάσταση: «Όρθρου βαθέος ήλθαν γυναίκες στο μνήμα, φέρνοντας αρώματα που είχαν ετοιμάσει»· στα οποία πρόσθεσε και τα υπόλοιπα γεγονότα της αναστάσεως του Σωτήρος. «Διότι είναι μέγα πάνω από τους ουρανούς». Το μυστήριο της οικονομίας του Χριστού είναι έλεος και αλήθεια· γι' αυτό ο ίδιος Προφήτης λέει αλλού: «Έλεος και αλήθεια συναντήθηκαν». Διότι η θεότητα και η ανθρωπότητα του Χριστού ενώθηκαν σε ένα με τη σάρκωση του Λόγου. Αλλά το μεν έλεος αρμόζει στη θεότητα του σαρκωθέντος Λόγου (διότι αυτή ελέησε το δικό της πλάσμα), η δε αλήθεια αρμόζει στη σάρκα. (Διότι ο Θεός Λόγος δεν σαρκώθηκε κατά φαντασία, όπως νομίζουν μερικοί από τους αιρετικούς, αλλά κατά αλήθεια). Διότι προς ερμηνεία και επιβεβαίωση αυτού έλεγε πάλι ο Δαβίδ: «Η αλήθεια ανέτειλε από τη γη», εννοώντας την ανθρωπότητα του Κυρίου· αυτήν που ανέτειλε από τη δική μας γη, δηλαδή την ανθρώπινη φύση. Μέγα λοιπόν πάνω από τους ουρανούς είναι η θεότητα του Χριστού εξαιτίας της δόξας, με την οποία δοξαζόταν από τις δικές της δυνάμεις· διότι πάνω στη γη αγνοούνταν, και επισκιαζόταν από τη σάρκα. «Υψώσου πάνω από τους ουρανούς, ο Θεός». Βλέπεις ότι ο Δαβίδ, προφητεύοντας την ανάληψη του Χριστού, μνημόνευσε προηγουμένως τα νέφη;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς ψαλμοὺς 101-107
Ὄρθρον δὲ καλεῖ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν τὴν ἐνανθρώπησιν. Ἐξ ἐκείνου γὰρ ἀνέτειλε τῆς ἀληθείας τὸ φῶς· ἐξ ἐκείνου κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἐν τοῖς ἁπάντων στόμασιν ὁ μακάριος ᾄδει Δαυῒδ, καὶ τὰς θείας εὐεργεσίας ὑμνεῖ. Ὅτι μέγα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου, καὶ ἕως τῶν νεφελῶν ἡ ἀλήθειά σου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αποκαλεί δε όρθρο την ενανθρώπηση του Θεού και Σωτήρος ημών. Διότι από τότε ανέτειλε το φως της αληθείας· από τότε σε όλη την οικουμένη, στα στόματα όλων, ψάλλει ο μακάριος Δαβίδ και υμνεί τις θείες ευεργεσίες: Ότι είναι μέγα πάνω από τους ουρανούς το έλεός σου, και έως τις νεφέλες η αλήθειά σου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες