Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 108:23

Πατέρα, σώσε με από την ώρα αυτή. Αββά, για τον λόγο αυτόν ήλθα σε τούτη την ώρα. Σαν τη σκιά που γέρνει προς τη δύση της, αφανίστηκα. Παρόμοια με σκιά που γέρνει, δέχθηκα το τέλος της ζωής μου· αλλά και σαν τις ακρίδες που παρασύρονται από τους ανέμους πέρασα τον βίο μου, μην έχοντας ούτε πόλη, ούτε χωριό, ούτε οικία, μεταβαίνοντας άλλοτε αλλού και στα βουνά, και ορισμένες φορές καταφεύγοντας στην έρημο.

Και εσύ, Κύριε, ενέργησε υπέρ εμού ένεκα του ονόματός σου, διότι είναι αγαθό το έλεός σου. Λύτρωσέ με, διότι είμαι φτωχός και πένης, και η καρδιά μου έχει ταραχθεί μέσα μου. Εξαφανίστηκα σαν τη σκιά όταν αυτή γέρνει, τινάχθηκα μακριά σαν τις ακρίδες. Τα γόνατά μου εξασθένησαν από τη νηστεία, και η σάρκα μου αλλοιώθηκε από την έλλειψη ελαίου. Μεριμνώντας για την απώλεια των ψυχών τους, τόσο του ίδιου του προδότη όσο και εκείνων που είχαν συνωμοτήσει μαζί του για την επιβουλή, καθώς και για την απόρριψη και την πτώση ολόκληρου του ιουδαϊκού έθνους, ομολογεί ως φιλάνθρωπος ότι ταράσσεται για χάρη τους. Γι' αυτό λέει: Και η καρδιά μου έχει ταραχθεί μέσα μου.

«ότι πτωχός»: Ο Χριστός τα κραυγάζει αυτά εκ προσώπου του Αδάμ. «καί ἡ καρδία»: Διότι εσωτερικά η καρδιά του Αδάμ είχε σαπίσει από την αμαρτία και βίωνε όχι μικρό χειμώνα και ταραχή. «ὡσεὶ σκιά»: Διότι σαν σκιά κειτόταν (έπεσε) ο Αδάμ εξαιτίας της παραβάσεως. «ἐξετινάχθην»: Διότι, όπως κάποιος τινάζει ακρίδες από έναν φράχτη, έτσι οι δαίμονες αποτίναξαν (εκτίναξαν) τον άνθρωπο από την αλήθεια. «τὰ γόνατα»: Διότι νήστευε από τον μυστικό άρτο για πολύ χρόνο και έτσι ασθενούσε, μην έχοντας δύναμη. «καὶ ἡ σάρξ»: Διότι δεν είχε ακόμη αλειφθεί με το χρίσμα του βαπτίσματος και η σάρκα του ανθρώπου ήταν εντελώς αφανισμένη (είχε δυσσωδήσει). «καὶ ἐγώ»: Ο Αδάμ απέναντι στους δαίμονες, ο Χριστός απέναντι στους Ιουδαίους· διότι τον είχαν ως περίγελο. «εἴδοσάν με»: Όταν οι Ιουδαίοι έβλεπαν [τον Χριστό] κρεμασμένο πάνω στον σταυρό, κουνούσαν τα κεφάλια τους χλευάζοντας και απειλώντας. «βοήθησόν μοι»: Αυτά τα κραυγάζει ο Χριστός εκ προσώπου του Αδάμ, βεβαιώνοντας την ενανθρώπηση. «καὶ γνώτωσαν»: Ας μάθουν, λέει, οι δαίμονες, ότι ο άνθρωπος σώθηκε με τη δεξιά του Θεού. «καὶ σύ»: Ας μάθουν όλα τα έθνη, ότι ενανθρώπησες με το θέλημά σου, για να σώσεις τον άνθρωπο. «καταράσονται»: Οι δαίμονες, λέει, περιφρονούν τον άνθρωπο, ενώ ο Θεός τον ευλόγησε. «οἱ ἐπανιστανόμενοι»: Όσοι Ιουδαίοι ξεσηκώθηκαν εναντίον του Χριστού, όταν είδαν τη δύναμή Του, καταντροπιάστηκαν σφόδρα. «ὁ δὲ δοῦλός σου»: Ο άνθρωπος· διότι ευφράνθηκε για τη σωτηρία που του δωρήθηκε.

Και αν κατέχει τέτοια αξία, για ποιο λόγο προσεύχεται; Διότι, λέει, το έλεός σου είναι αγαθό· ονομάζοντας πάλι τον εαυτό του έλεος του Πατρός· έλεος μεν, επειδή δια της δικής του παρουσίας ελεηθήκαμε· έλεος δε του Πατρός εύλογα, διότι με τη δική του θέληση πραγματοποιήθηκε η σωτηρία μας. Επειδή λοιπόν είμαι τόσο αγαθός, ώστε να γίνω και άνθρωπος λόγω της συμπάθειας προς τους ανθρώπους, ενέργησε μαζί μου. Διότι αρμόζει σε αυτόν που σαρκώθηκε και να προσεύχεται, και να ζητά βοήθεια από τον Θεό, και να αναλαμβάνει τα ταπεινά, όσα αρμόζουν στην ανθρώπινη φύση. «Λύτρωσέ με, διότι είμαι φτωχός και πένης.» Ονομάζει φτώχεια του την εκούσια κατάστασή του, δηλαδή την ταπείνωση· πενία δική του πάλι θεωρεί την παρακοή των Ιουδαίων. Διότι, αφού ήταν δικό του πλάσμα εξαιτίας της σάρκας που προσέλαβε από αυτούς, κατ' ανάγκην λογίζεται ως δική του πενία η δική τους πλάνη. «Σαν τη σκιά, όταν γέρνει.» Η σκιά που προκαλείται από τον ήλιο, όταν αυτός πλησιάζει στη δύση του, γέρνει και απλώνεται πολύ· και όταν αυτός δύσει, χάνεται μαζί του και αυτή.

Σαν τη σκιά όταν γέρνει, εξαφανίστηκα, αποτινάχθηκα σαν τις ακρίδες. Εκφράζει τη σφοδρότητα της επιβουλής εκείνων που τον αδίκησαν, την άφατη κακουχία, και πάλι τη δική του σπουδή που επέδειξε μέσα σε τέτοιες περιστάσεις. Τα γόνατά μου εξασθένησαν από τη νηστεία, και η σάρκα μου αλλοιώθηκε από την έλλειψη ελαίου.