Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 108:28

Αυτοί θα καταραστούν, και εσύ θα ευλογήσεις· όσοι εγείρονται εναντίον μου ας καταισχυνθούν. Διότι όλοι τους καταισχύνθηκαν, επειδή δεν υπάρχει γι' αυτούς ιερέας, ούτε υφίσταται θυσία, ούτε ιερατείο, ούτε θείο λόγιο, σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη. Ο δε δούλος σου θα ευφρανθεί.

Αυτοί θα καταραστούν, και εσύ θα ευλογήσεις. Εκείνοι που επαναστατούν εναντίον μου ας ντροπιαστούν· ο δούλος σου όμως θα ευφρανθεί. Μέχρι και σήμερα οι Ιουδαίοι εξακολούθησαν να μεταχειρίζονται βλασφημίες κατά του Σωτήρος· αλλά, ενώ εκείνοι βλασφημούν, το κήρυγμα γίνεται καθημερινά πιο λαμπρό. Ας ντυθούν με ντροπή εκείνοι που με διαβάλλουν, και ας τυλιχτούν με την αισχύνη τους σαν με μανδύα. Διότι οι Ιουδαίοι, μετά την επιβουλή τους κατά του Χριστού, αφού έμειναν στερημένοι από την επισκοπή του Θεού, περιβλήθηκαν με αισχύνη· ενώ ο Σωτήρας και Κύριός μας μέχρι και τώρα πληρούται από ευφροσύνη, μέσω της Εκκλησίας που έχει εγκαθιδρυθεί σε όλη την οικουμένη στο όνομά Του.

Ο δε δούλος σου θα ευφρανθεί. Ούτε αυτός ο λόγος θα μας αναγκάσει να τον εκλάβουμε σε σχέση με άλλη υπόθεση· διότι ακούμε και τον θεσπέσιο Παύλο να λέει ότι «κένωσε τον εαυτό του, λαμβάνοντας μορφή δούλου»· και ο ίδιος επίσης αναφωνεί μέσω του Ησαΐα: «Έτσι λέγει ο Κύριος, ο οποίος με έπλασε από την κοιλιά ως δούλο του. Ας ενδυθούν με ντροπή εκείνοι που με διαβάλλουν, και ας περιβληθούν την αισχύνη τους σαν μανδύα».

Σε αυτά, μετά από άλλα, προσθέτει: «τα γόνατά μου εξασθένησαν από τη νηστεία, και η σάρκα μου αλλοιώθηκε στερούμενη το έλαιο. Και εγώ έγινα όνειδος σε αυτούς· με είδαν, κούνησαν τα κεφάλια τους», τα οποία και αυτά εκπληρώθηκαν, όταν «οι διερχόμενοι τον βλασφημούσαν, κουνώντας τα κεφάλια τους και λέγοντας: άλλους έσωσε, τον εαυτό του δεν μπορεί να σώσει». Επειδή δε ακόμη και τώρα οι εκ περιτομής, επισύροντας στους εαυτούς τους την κατάρα των πατέρων τους, συνηθίζουν να αναθεματίζουν με βλάσφημα και ασεβή λόγια τον Σωτήρα και Κύριό μας και όλους όσοι έχουν πιστέψει σε αυτόν, για τον λόγο αυτόν στη συνέχεια προσθέτει: «αυτοί θα καταραστούν, αλλά εσύ θα ευλογήσεις· αυτοί που επαναστατούν εναντίον μου ας καταντροπιαστούν, ο δε δούλος σου θα ευφρανθεί. Ας ντυθούν με ντροπή αυτοί που με διαβάλλουν, και ας περιβληθούν την αισχύνη τους σαν διπλό πανωφόρι. Εγώ δε θα δοξολογήσω τον Κύριο με το στόμα μου, και ανάμεσα σε πολλούς θα τον αινέσω. Διότι στάθηκε στα δεξιά του πένητα, για να σώσει την ψυχή μου από αυτούς που την καταδιώκουν». Και είναι βεβαίως ολοφάνερο με πόσα δεινά παλεύουν ακόμη και τώρα όσοι εξαπολύουν κατάρες εναντίον του στις συναγωγές τους, μη μπορώντας διόλου να ανακύψουν από εκείνα τα χρόνια, καθώς και το πώς ο ίδιος ετοιμάζει αίνο προς τον Πατέρα ανάμεσα σε πολλά έθνη μέσω της Καινής Διαθήκης του, έχοντας τον Πατέρα συνεργό και συμπαραστάτη στα δεξιά του.

«ότι πτωχός»: Ο Χριστός τα κραυγάζει αυτά εκ προσώπου του Αδάμ. «καί ἡ καρδία»: Διότι εσωτερικά η καρδιά του Αδάμ είχε σαπίσει από την αμαρτία και βίωνε όχι μικρό χειμώνα και ταραχή. «ὡσεὶ σκιά»: Διότι σαν σκιά κειτόταν (έπεσε) ο Αδάμ εξαιτίας της παραβάσεως. «ἐξετινάχθην»: Διότι, όπως κάποιος τινάζει ακρίδες από έναν φράχτη, έτσι οι δαίμονες αποτίναξαν (εκτίναξαν) τον άνθρωπο από την αλήθεια. «τὰ γόνατα»: Διότι νήστευε από τον μυστικό άρτο για πολύ χρόνο και έτσι ασθενούσε, μην έχοντας δύναμη. «καὶ ἡ σάρξ»: Διότι δεν είχε ακόμη αλειφθεί με το χρίσμα του βαπτίσματος και η σάρκα του ανθρώπου ήταν εντελώς αφανισμένη (είχε δυσσωδήσει). «καὶ ἐγώ»: Ο Αδάμ απέναντι στους δαίμονες, ο Χριστός απέναντι στους Ιουδαίους· διότι τον είχαν ως περίγελο. «εἴδοσάν με»: Όταν οι Ιουδαίοι έβλεπαν [τον Χριστό] κρεμασμένο πάνω στον σταυρό, κουνούσαν τα κεφάλια τους χλευάζοντας και απειλώντας. «βοήθησόν μοι»: Αυτά τα κραυγάζει ο Χριστός εκ προσώπου του Αδάμ, βεβαιώνοντας την ενανθρώπηση. «καὶ γνώτωσαν»: Ας μάθουν, λέει, οι δαίμονες, ότι ο άνθρωπος σώθηκε με τη δεξιά του Θεού. «καὶ σύ»: Ας μάθουν όλα τα έθνη, ότι ενανθρώπησες με το θέλημά σου, για να σώσεις τον άνθρωπο. «καταράσονται»: Οι δαίμονες, λέει, περιφρονούν τον άνθρωπο, ενώ ο Θεός τον ευλόγησε. «οἱ ἐπανιστανόμενοι»: Όσοι Ιουδαίοι ξεσηκώθηκαν εναντίον του Χριστού, όταν είδαν τη δύναμή Του, καταντροπιάστηκαν σφόδρα. «ὁ δὲ δοῦλός σου»: Ο άνθρωπος· διότι ευφράνθηκε για τη σωτηρία που του δωρήθηκε.

Και αυτοί που περνούσαν από εκεί τον βλασφημούσαν, κουνώντας τα κεφάλια τους και λέγοντας: Ουά, εσύ που γκρεμίζεις τον ναό του Θεού και σε τρεις ημέρες τον οικοδομείς, σώσε τον εαυτό σου. Αν είσαι Υιός του Θεού, κατέβα από τον σταυρό, για να δούμε και να πιστέψουμε. «Βοήθησέ με, Κύριε, ο Θεός μου». Θεωρεί δική του βοήθεια και σωτηρία τη δική μας, καθώς έγινε μεσίτης μας και αρχιερέας προς τον Πατέρα· γι' αυτό αποκαλεί τον Πατέρα και δικό του Κύριο και Θεό, πράγμα που αρμόζει στα δικά μας πρόσωπα. Αυτό άλλωστε είναι ίδιον του μεσίτη και του αρχιερέα, να αναλαμβάνει τα πρόσωπα εκείνων υπέρ των οποίων ιερουργεί και μεσιτεύει. «Και ας γνωρίσουν ότι αυτή είναι η δική σου χείρα». Και για ποια χείρα μιλάει; Είναι φανερό ότι με τη λέξη χείρα εννοεί εδώ την οικονομία του σταυρού και της ανάστασης. Επειδή δηλαδή τα μεγάλα από τα θαύματα συνηθίζεται να ονομάζονται δάχτυλο του Θεού, αναγκαστικά, σε σύγκριση με τα προειπωθέντα, επειδή το θαύμα του σταυρού και της ανάστασης υπήρξε το μέγιστο, το ονομάζει χείρα. Αυτό ακριβώς θέλει να γνωρίσουν οι άνθρωποι, και ότι αυτός την έκανε· τουτέστιν, ότι με τη δική του γνώμη και ευδοκία έχει πραχθεί, ώστε, μαθαίνοντας τη συμφωνία Πατρός και Υιού, να εκπαιδευτούν στο μυστήριο της θεογνωσίας. «Αυτοί θα καταραστούν». Κατάρα εδώ ονομάζει τον σταυρό, επειδή στον νόμο ήταν γραμμένο: Επικατάρατος είναι καθένας που κρεμιέται πάνω σε ξύλο.

Διότι με κανέναν άλλον τρόπο δεν καταδέχεται να προσκυνείται ή γενικώς να γίνεται πιστευτός, παρά μόνο διά του σταυρού. «Ας ντροπιαστούν εκείνοι που ξεσηκώνονται εναντίον μου». Ας ντροπιαστούν, λέει, οι Ιουδαίοι, βλέποντας εκείνον που σταυρώθηκε από αυτούς να προσκυνείται από όλους.

Τι σημαίνει το «Ότι η χείρα σου είναι αυτή»; Ότι δική σου είναι η συμμαχία. Ότι δική σου, λέγει, είναι η βοήθεια. Διότι πράγματι δεν επιθυμώ μόνο να σωθώ, αλλά και να μάθουν εκείνοι από ποιον σώθηκα, ώστε να γίνει για εμένα διπλό το τρόπαιο, διπλός ο στέφανος, και επαυξημένη η δόξα. Αυτοί θα καταραστούν, και εσύ θα ευλογήσεις.

Αυτοί που εγείρονται εναντίον μου ας καταισχυνθούν, ο δούλος σου όμως θα ευφρανθεί. Από εδώ διδάσκει στον ακροατή κάποια φιλοσοφία. Διότι αποδεικνύει ότι, ακόμη κι αν τον πλήττουν με μύριες κατάρες, εφόσον ο Θεός ευλογεί, δεν πρόκειται να επέλθει καμία βλάβη από αυτούς, αλλά θα στραφούν εναντίον τους η αισχύνη και οι ονειδισμοί. «Ο δούλος σου όμως θα ευφρανθεί χάρη σε σένα». Πολύ σωστά είπε «χάρη σε σένα», δηλώνοντας ότι από εκεί προέρχεται η ευφροσύνη, από όπου πηγάζει και η χορηγία των αγαθών. Επομένως, κανένα από τα δεινά δεν θα μπορέσει να με ταράξει, εφόσον η ευφροσύνη που προέρχεται από εσένα παραμένει σε εμένα ακέραιη. Ας ντυθούν με ντροπή εκείνοι που με συκοφαντούν, και ας περιβληθούν τη δική τους αισχύνη σαν μανδύα. Πρόσεξε πάλι πώς ζητά να μην παραδοθούν αυτοί μόνο σε τιμωρία, αλλά σε αισχύνη και σε ντροπή, ώστε αυτό να γίνει για αυτούς δίδαγμα διόρθωσης και αφορμή για μεταβολή προς το καλύτερο. Θα δοξολογήσω θερμά τον Κύριο με το στόμα μου, και ανάμεσα σε πολλούς θα τον αινέσω. Διότι στάθηκε στα δεξιά του πένητα, για να σώσει την ψυχή μου από εκείνους που την καταδιώκουν.