Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
7 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
ἐξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ σφόδρα ἐν τῷ στόματί μου καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν,Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–7 από 7
Ἐξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ σφόδρα ἐν τῷ στόματί μου. Ἡ ἐξομολόγησις τὴν εὐχαριστίαν σημαίνει, ἣν ποιεῖται διὰ τῶν ἐθνῶν ὁ Υἱός. Καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν. Διὰ γὰρ τῆς Ἐκκλησίας αἰνεῖ τὸν Πατέρα.
Θα εξομολογηθώ στον Κύριο θερμά με το στόμα μου. Η εξομολόγηση σημαίνει την ευχαριστία, την οποία προσφέρει ο Υιός μέσω των εθνών. Και ανάμεσα σε πολλούς θα τον αινέσω. Διότι μέσω της Εκκλησίας αινεί τον Πατέρα.
Λεπτομέρειες
Ἐξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ σφόδρα ἐν τῷ στόματί μου, καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν· ὅτι παρέστη ἐκ δεξιῶν πένητος, τοῦ σῶσαι ἐκ τῶν καταδιωκόντων τὴν ψυχήν μου. Πολλῶν· τίνων ἢ πάντων τῶν εἰς αὐτὸν πεπιστευκότων ἐθνῶν, καὶ τῶν καθ᾽ ὅλης τῆς οἰκουμένης Ἐκκλησιῶν; Αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ εἰπών· Ὅπου δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι ἐν τῷ ὀνόματί μου, ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν. Διὸ καθ᾽ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐν μέσῳ τῶν Ἐκκλησιῶν παρὰ τοῦ Κυρίου τῷ Πατρὶ μεγίστη πρόεισιν εὐχαριστία.
Θα δοξολογήσω τον Κύριο θερμά με το στόμα μου, και εν μέσω πολλών θα τον αινέσω· διότι στάθηκε εκ δεξιών του πένητα, για να σώσει την ψυχή μου από εκείνους που την καταδιώκουν. «Πολλών»· ποιων άραγε, εάν όχι όλων των εθνών που πίστεψαν σε αυτόν, και των Εκκλησιών σε όλη την οικουμένη; Διότι αυτός είναι που είπε: Όπου είναι δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί βρίσκομαι ανάμεσά τους. Γι' αυτό, σε όλη την οικουμένη, εν μέσω των Εκκλησιών, αναπέμπεται από τον Κύριο προς τον Πατέρα η μέγιστη ευχαριστία.
Λεπτομέρειες
διό φησιν· «ἐν μέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν, ὅτι παρέστη ἐκ δεξιῶν πένητος». καὶ τὴν μετὰ τὸν θάνατον αὐτοῦ σωτηρίαν διδάσκει λέγων· «τοῦ σῶσαι ἐκ τῶν καταδιωκόντων τὴν ψυχήν μου». ἀνωτέρω γοῦν φήσας τὸ «κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχὸν καὶ κατανενυγμένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατῶσαι», καὶ σαφῶς δηλώσας ἑαυτοῦ τὸν θάνατον, περιγράφων τὴν προφητείαν, τὴν μετὰ τὸν θάνατον αὐτοῦ σωτηρίαν ᾐνίξατο, εἰπών· «ὅτι παρέστη ἐκ δεξιῶν πένητος, τοῦ σῶσαι ἐκ τῶν καταδιωκόντων τὴν ψυχήν μου». 〈Ἀπὸ τοῦ Ζαχαρίου〉. «Καὶ λήψομαι ἐμαυτῷ δύο ῥάβδους, τὴν μίαν ἐκάλεσα κάλλος, καὶ τὴν ἑτέραν ἐκάλεσα σχοίνισμα, καὶ ποιμανῶ τὰ πρόβατά μου. καὶ ἐξαρῶ τοὺς τρεῖς ποιμένας ἐν μηνὶ ἑνί, καὶ βαρυνθήσεται ἡ ψυχή μου ἐπ᾽ αὐτούς, καὶ γὰρ αἱ ψυχαὶ αὐτῶν ἐπωρύοντο ἐπ᾽ ἐμέ. καὶ εἶπα, οὐ ποιμανῶ ὑμᾶς· τὸ ἀποθνῆσκον ἀποθνησκέτω, καὶ τὸ ἐκλεῖπον ἐκλειπέτω, καὶ τὰ κατάλοιπα ἐσθιέτωσαν, ἕκαστος τὰς σάρκας τοῦ πλησίον αὐτοῦ. καὶ λήψομαι τὴν ῥάβδον τὴν καλήν, καὶ ἀπορρίψω αὐτὴν τοῦ διασκεδάσαι τὴν διαθήκην μου ἣν διεθέμην πρὸς πάντας τοὺς λαούς· καὶ διασκεδασθήσεται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, καὶ γνώσονται οἱ Χαναναῖοι τὰ πρόβατα τὰ φυλασσόμενά μοι· ὅτι λόγος κυρίου ἐστίν. καὶ ἐρῶ πρὸς αὐτούς, εἰ καλὸν ἐνώπιον ὑμῶν ἐστιν, δότε τὸν μισθόν μου ἢ ἀπείπασθε· καὶ ἔστησαν τὸν μισθόν μου τριάκοντα ἀργυροῦς.
Γι' αυτό λέει: «Ανάμεσα σε πολλούς θα τον αινέσω, διότι στάθηκε στα δεξιά του πένητα». Και διδάσκει τη σωτηρία του μετά τον θάνατό του, λέγοντας: «για να σώσει την ψυχή μου από αυτούς που την καταδιώκουν». Αφού λοιπόν πρωτύτερα είπε το «κατεδίωξε άνθρωπο πένητα και φτωχό και συντετριμμένο στην καρδιά για να τον θανατώσει», και έχοντας δηλώσει σαφώς τον δικό του θάνατο, ολοκληρώνοντας την προφητεία, υπαινίχθηκε τη σωτηρία του μετά τον θάνατό του, λέγοντας: «διότι στάθηκε στα δεξιά του πένητα, για να σώσει την ψυχή μου από αυτούς που την καταδιώκουν». 〈Από τον Ζαχαρία〉. «Και θα πάρω για τον εαυτό μου δύο ράβδους, την πρώτη την ονόμασα Κάλλος, και τη δεύτερη την ονόμασα Σχοίνισμα, και θα ποιμάνω τα πρόβατά μου. Και θα εξολοθρεύσω τους τρεις ποιμένες σε έναν μήνα, και η ψυχή μου θα αγανακτήσει εναντίον τους, διότι και οι ψυχές τους ορύονταν εναντίον μου. Και είπα, δεν θα σας ποιμάνω· αυτό που πεθαίνει, ας πεθάνει, και αυτό που χάνεται, ας εκλείψει, και τα υπόλοιπα ας καταφάγουν, το καθένα τις σάρκες του πλησίον του. Και θα πάρω την καλή ράβδο και θα την απορρίψω, για να διαλύσω τη διαθήκη μου την οποία συνήψα με όλους τους λαούς· και θα διαλυθεί εκείνη την ημέρα, και θα γνωρίσουν οι Χαναναίοι, τα πρόβατα που φυλάσσονται για εμένα, ότι είναι λόγος Κυρίου. Και θα τους πω: αν είναι καλό ενώπιόν σας, δώστε τον μισθό μου ή αρνηθείτε τον· και όρισαν τον μισθό μου σε τριάντα αργύρια».
Λεπτομέρειες
ἐνδυσάσθωσαν Ἐνεδύσαντο γὰρ αἰσχύνην καὶ ἐντροπὴν οἱ Ἰουδαῖοι οἱ λέγοντες· οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ θεοῦ. καὶ περιβαλλέσθωσαν Ὡς γὰρ διπλοΐδα, ὅ ἐστι παλλίον, ἡ αἰσχύνη, λέγω δὴ Ἰουδαίους, ἐκάλυψεν ἐν καιρῷ τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. ἐξομολογήσομαι Ὁ ἄνθρωπος σωθεὶς καὶ καταξιωθεὶς τῆς χάριτος ἐξομολογεῖται μετ’ εὐχαριστίας τῷ θεῷ. καὶ ἐν μέσῳ Ἐν μέσῳ γὰρ πάσης τῆς κτίσεως δοξάζων ὁ ἄνθρωπος τὸν θεὸν οὐ παύεται. ὅτι παρέστη Παρέστη γὰρ ἐκ δεξιῶν τοῦ ἀνθρώπου ὁ Χριστὸς καὶ ἔσωσεν αὐτὸν ἐκ τῶν δαιμόνων, ὅτι αὐτοὶ ᾐχμαλώτευσαν αὐτόν.
Ας ντυθούν. Διότι ντύθηκαν με αισχύνη και ντροπή οι Ιουδαίοι οι οποίοι έλεγαν: Αυτός ο άνθρωπος δεν είναι από τον Θεό. Και ας περιβληθούν. Διότι σαν διπλοΐδα, δηλαδή σαν πανωφόρι, η αισχύνη κάλυψε, εννοώ δηλαδή τους Ιουδαίους, κατά τον καιρό της αναστάσεως του Χριστού. Θα δοξολογήσω. Ο άνθρωπος, έχοντας σωθεί και καταξιωθεί της χάριτος, δοξολογεί με ευχαριστία τον Θεό. Και εν μέσω. Διότι εν μέσω όλης της κτίσεως ο άνθρωπος δεν παύει να δοξάζει τον Θεό. Διότι παρέστη. Διότι ο Χριστός στάθηκε εκ δεξιών του ανθρώπου και τον έσωσε από τους δαίμονες, επειδή αυτοί τον είχαν αιχμαλωτίσει.
Λεπτομέρειες
Ἀλλ’ ὅμως ταύτην τὴν ἐντροπὴν ἐνδύονται· οὐδὲ γὰρ ἀρνοῦνται τὸ γεγονός, ἀλλὰ καὶ σφόδρα οἰκειοῦνται τοῦ σταυροῦ τὸ τόλμημα. Τὴν γοῦν εἰρημένην αἰσχύνην ὡς διπλοΐδα περιβάλλονται· ἐπὶ γὰρ τῷ τολμήματι τοῦ σταυροῦ, ὅπερ ἱμάτιον κέκληται, ἀρνοῦνται τὸν διὰ τῆς οἰκείας ἐγέρσεως τὴν οἰκουμένην ἐγείραντα. Τοῦτο δὲ αὐτοῖς ὡς αἰσχύνη διπλῆ διπλοΐδος αὐτοῖς εἰκότως περιβόλαιον γίνεται. «Ἐξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ σφόδρα ἐν τῷ στόματί μου.» Στόμα τοῦ Χριστοῦ ἡ Ἐκκλησία· ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς αὐτῆς κεφαλὴ ἀναγκαίως καθέστηκε· διὰ ταύτης τοίνυν ἐξομολογήσασθαι τῷ Πατρὶ ἐπαγγέλλεται.
Αλλ' όμως, αυτήν την ντροπή ντύνονται· διότι δεν αρνούνται το γεγονός, αλλά και οικειοποιούνται σφόδρα το τόλμημα του σταυρού. Την προειρημένη αισχύνη, λοιπόν, την περιβάλλονται ως διπλοΐδα· διότι πάνω στο τόλμημα του σταυρού, το οποίο έχει ονομαστεί ιμάτιο, αρνούνται Εκείνον που με τη δική του έγερση ανέστησε την οικουμένη. Και αυτό, ως διπλή αισχύνη, εύλογα γίνεται γι' αυτούς περίβλημα διπλοΐδας. «Θα δοξολογήσω τον Κύριο σφόδρα με το στόμα μου». Στόμα του Χριστού είναι η Εκκλησία· επειδή και ο Ίδιος έχει αναγκαίως καταστεί κεφαλή της· μέσω αυτής, λοιπόν, υπόσχεται να δοξολογήσει τον Πατέρα.
Λεπτομέρειες
Τοῦτο γὰρ εἰς σαφήνειαν ἐπήγαγε τὸ ἑπόμενον. «Ἐν μέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν.» Οὐκοῦν τὴν ἡμετέραν δοξολογίαν, οἰκείαν ἐξομολόγησιν, τουτέστιν εὐχαριστίαν, ἀναγκαίως κατὰ λόγον ὡς ποιμὴν ποίμνης, καὶ ὡς ἀπαρχὴ φυράματος τίθεται. «Ὅτι παρέστη ἐκ δεξιῶν πένητος.» Ἐν γὰρ τοῖς Ἰουδαίοις αὐτὸν διὰ τὴν ἐκείνων ἀπιστίαν πενόμενον πλουτεῖν πεποίηκεν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ παραστάς· ὅπερ σὺ μὲν δοκεῖς εἶναι ταπεινόν, ἔστι δὲ σφόδρα ὑψηλόν, καὶ περὶ μόνου Υἱοῦ ὡς Θεοῦ καὶ ὁμοουσίου δυνάμενον λέγεσθαι. Ὥσπερ γὰρ Υἱὸς οὐ μόνον ἐκ δεξιῶν κάθηται τοῦ Πατρός, ἀλλὰ καὶ ἐκ δεξιῶν ἵσταται. (φησὶ γὰρ ὁ Στέφανος· Ἰδοὺ θεωρῶ τοὺς οὐρανοὺς ἀνεῳγμένους, καὶ Ἰησοῦν ἐστῶτα ἐκ δεξιῶν τῆς δυνάμεως)· οὕτω καὶ ὁ Πατὴρ ἐκ δεξιῶν ἵστασθαι λέγεται τοῦ Υἱοῦ, ἵνα μίαν ἡμεῖς ἀξίαν Υἱοῦ καὶ Πατρὸς μάθωμεν.
Διότι προς αποσαφήνιση αυτού πρόσθεσε το εξής: «Εν μέσω πολλών θα τον αινέσω». Επομένως, τη δική μας δοξολογία, ως δική του εξομολόγηση, δηλαδή ευχαριστία, την προσφέρει αναγκαίως και ευλόγως ως ποιμένας του ποιμνίου και ως απαρχή του φυράματος. «Διότι στάθηκε εκ δεξιών του πένητος.» Επειδή, ενώ αυτός βρισκόταν σε πενία ανάμεσα στους Ιουδαίους εξαιτίας της δικής τους απιστίας, τον έκανε να πλουτήσει ανάμεσα στα έθνη, παραστεκόμενος εκ δεξιών του. Αυτό, ενώ εσύ νομίζεις ότι είναι ταπεινό, είναι εξαιρετικά υψηλό, και μπορεί να ειπωθεί μόνο για τον Υιό, ως Θεό και ομοούσιο. Διότι, όπως ο Υιός όχι μόνο κάθεται εκ δεξιών του Πατρός, αλλά και στέκεται εκ δεξιών (επειδή λέει ο Στέφανος: «Ιδού, βλέπω τους ουρανούς ανοιγμένους και τον Ιησού να στέκεται εκ δεξιών της δυνάμεως»), έτσι και ο Πατέρας λέγεται ότι στέκεται εκ δεξιών του Υιού, ώστε να μάθουμε εμείς ότι είναι μία η αξία του Υιού και του Πατρός.
Λεπτομέρειες
Οἱ ἐπανιστάμενοί μοι αἰσχυνθήτωσαν, ὁ δὲ δοῦλός σου εὐφρανθήσεται. Ἐντεῦθεν φιλοσοφίαν τινὰ παιδεύει τὸν ἀκροατήν. Δείκνυσι γὰρ ὅτι κἂν μυρίαις βάλλωσι ταῖς ἀραῖς, εὐλογοῦντος τοῦ Θεοῦ, οὐδὲν ἔσται βλάβος ἀπ᾽ ἐκείνων, ἀλλ᾽ εἰς αὐτοὺς περιτραπήσεται τὰ τῆς αἰσχύνης, τὰ τῶν ὀνειδῶν. Ὁ δὲ δοῦλός σου εὐφρανθήσεται ἐπὶ σοί. Καλῶς εἶπεν, Ἐπὶ σοὶ, δηλῶν ὅτι ἐκεῖθεν ἡ εὐφροσύνη, ὅθεν ἡ χορηγία τῶν ἀγαθῶν. Λοιπὸν οὐδέν με τῶν μοχθηρῶν θορυβῆσαι δυνήσεται, τῆς εὐφροσύνης μοι τῆς παρὰ σοῦ μενούσης ἀκεραίου. Ἐνδυσάσθωσαν οἱ ἐνδιαβάλλοντές με ἐντροπὴν, καὶ περιβαλλέσθωσαν ὡς διπλοΐδα αἰσχύνην αὐτῶν. Ὅρα πάλιν πῶς ἀξιοῖ μὴ κολάσει παραδοθῆναι αὐτοὺς μόνον, ἀλλ᾽ αἰσχύνῃ, ἀλλ᾽ ἐντροπῇ, ὥστε διδασκαλίαν αὐτοῖς γενέσθαι διορθώσεως, καὶ ὑπόθεσιν τῆς ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταβολῆς. Ἐξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ σφόδρα ἐν τῷ στόματί μου, καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν. Ὅτι παρέστη ἐκ δεξιῶν πένητος, τοῦ σῶσαι ἐκ τῶν καταδιωκόντων τὴν ψυχήν μου.
Αυτοί που εγείρονται εναντίον μου ας καταισχυνθούν, ο δούλος σου όμως θα ευφρανθεί. Από εδώ διδάσκει στον ακροατή κάποια φιλοσοφία. Διότι αποδεικνύει ότι, ακόμη κι αν τον πλήττουν με μύριες κατάρες, εφόσον ο Θεός ευλογεί, δεν πρόκειται να επέλθει καμία βλάβη από αυτούς, αλλά θα στραφούν εναντίον τους η αισχύνη και οι ονειδισμοί. «Ο δούλος σου όμως θα ευφρανθεί χάρη σε σένα». Πολύ σωστά είπε «χάρη σε σένα», δηλώνοντας ότι από εκεί προέρχεται η ευφροσύνη, από όπου πηγάζει και η χορηγία των αγαθών. Επομένως, κανένα από τα δεινά δεν θα μπορέσει να με ταράξει, εφόσον η ευφροσύνη που προέρχεται από εσένα παραμένει σε εμένα ακέραιη. Ας ντυθούν με ντροπή εκείνοι που με συκοφαντούν, και ας περιβληθούν τη δική τους αισχύνη σαν μανδύα. Πρόσεξε πάλι πώς ζητά να μην παραδοθούν αυτοί μόνο σε τιμωρία, αλλά σε αισχύνη και σε ντροπή, ώστε αυτό να γίνει για αυτούς δίδαγμα διόρθωσης και αφορμή για μεταβολή προς το καλύτερο. Θα δοξολογήσω θερμά τον Κύριο με το στόμα μου, και ανάμεσα σε πολλούς θα τον αινέσω. Διότι στάθηκε στα δεξιά του πένητα, για να σώσει την ψυχή μου από εκείνους που την καταδιώκουν.
Λεπτομέρειες