Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 113:10

Όχι σε εμάς, Κύριε, όχι σε εμάς, αλλά στο όνομά σου δώσε δόξα για το έλεός σου και για την αλήθεια σου, για να μην πουν ποτέ τα έθνη: Πού είναι ο Θεός τους; Ο δε Θεός μας, στον ουρανό και στη γη, έπραξε τα πάντα, όσα θέλησε. Τα είδωλα των εθνών είναι άργυρος και χρυσός, έργα ανθρώπινων χεριών. Εδώ μου φαίνεται ότι το Άγιο Πνεύμα υπαινίσσεται την αποβολή του λαού της περιτομής, και τους παραδίδει μια προσευχή προς εξομολόγηση, και εκ μέρους τους αναφέρει τα παρόντα λόγια, μέσα από τα οποία εμφανίζονται να μην έχουν πλέον τη θεία δύναμη που τους επέβλεπε. Μέσω αυτών διδάσκονται να δέονται και να παρακαλούν λέγοντας: Εμείς μεν είμαστε ανάξιοι της χάριτος, της οποίας αξιώθηκαν όλα τα έθνη. Όμως, μην το πράξεις για εμάς, Δέσποτα· αλλά για το όνομά σου που από την αρχή έχει επικληθεί επάνω μας, και όχι εξαιτίας της δικής μας δικαιοσύνης, αλλά δώρισε τη χάρη σου για το δικό σου έλεος και για τη δική σου αλήθεια. Διότι, εάν δεν μας ελεήσεις, θα πουν τα έθνη: Πού είναι ο Θεός τους;

Αλλά, για να μην πουν ποτέ αυτόν τον λόγο, χάρισέ μας και δώρησέ μας το έλεός σου. Διότι, έστω κι αν δεν μας κυβερνά πλέον η δική σου επιστασία, έχουμε πειστεί ότι βρίσκεσαι στον ουρανό και πράττεις όσα θέλησες. Όχι σε εμάς, Κύριε, όχι σε εμάς, αλλά στο όνομά σου δώσε δόξα, για το έλεός σου και την αλήθειά σου, μήπως και πουν ποτέ τα έθνη: «Πού είναι ο Θεός τους;». Ο δε Θεός μας είναι στον ουρανό και στη γη, και έκανε όλα όσα θέλησε. Τα είδωλα των εθνών είναι άργυρος και χρυσός, έργα ανθρώπινων χεριών· έχουν στόμα και δεν θα μιλήσουν, έχουν μάτια και δεν θα δουν· έχουν αυτιά και δεν θα ακούσουν, έχουν μύτες και δεν θα μυρίσουν· έχουν χέρια και δεν θα ψηλαφήσουν, έχουν πόδια και δεν θα περπατήσουν, δεν θα βγάλουν φωνή από τον λάρυγγά τους. Όμοιοι με αυτά ας γίνουν όσοι τα κατασκευάζουν, και όλοι όσοι στηρίζουν την πεποίθησή τους σε αυτά. Ο οίκος του Ισραήλ ήλπισε στον Κύριο, είναι βοηθός και υπερασπιστής τους. Ο οίκος του Ααρών ήλπισε στον Κύριο, είναι βοηθός και υπερασπιστής τους. Όσοι φοβούνται τον Κύριο ήλπισαν στον Κύριο, είναι βοηθός και υπερασπιστής τους. Ο Κύριος, επειδή μας θυμήθηκε, μας ευλόγησε. Ευλόγησε τον οίκο του Ισραήλ, ευλόγησε τον οίκο του Ααρών· ευλόγησε όσους φοβούνται τον Κύριο, τους μικρούς μαζί με τους μεγάλους. Είθε ο Κύριος να σας πληθύνει, εσάς και τους υιούς σας.

«Και την ακρότομον»: Ακρότομος ονομάζεται εκείνη από την οποία δεν ήταν δυνατό να κοπεί ούτε το ελάχιστο· διότι ούτε είναι δυνατό να αγγίξει κανείς τη θεότητα του Χριστού. Από εκεί όμως εξήλθε η πηγή της ζωής, όταν λογχίστηκε η σωτήρια πλευρά Του. «Μη ημίν»: Μιλούν τα κτίσματα, λέγοντας· μήπως θα μας αφήσεις το μυστήριο ατελές; Αλλά όταν ολοκληρώσεις το μυστήριο, το οποίο προέθεσες, το όνομά σου δοξάζεται. «Εν τω ελέει»: Με το να ελεήσεις, λέει, τον άνθρωπο με αλήθεια. «Μή ποτε»: Διότι εάν καθυστερήσει η σωτηρία μας, πρόκειται οι εχθροί μας, οι δαίμονες, να χαρούν εις βάρος μας. «Ο δε Θεός»: Διότι έχει τον ουρανό ως θρόνο και τη γη ως υποπόδιο, ώστε ο ουρανός και η γη είναι πλήρεις από τη δόξα Του. Ας ντροπιαστούν, λοιπόν, εκείνοι που μας συκοφαντούν. «Πάντα όσα»: Διότι με το θέλημά Του έγιναν τα πάντα. «Τα είδωλα»: Επειδή είναι χυτά και σφυρήλατα και από παντού μάταια. «Έργα»: Ο δε αληθινός Θεός δεν έχει δημιουργηθεί από ανθρώπους, διότι είναι αχειροποίητος και ανεκδιήγητος, ενώ οι ψευδώνυμοι θεοί κατασκευάζονται από ανθρώπους. «Στόμα»: Διότι πώς είναι δυνατόν τα άψυχα και αναίσθητα να μιλούν; Το ίδιο ισχύει και για τους δαίμονες που τα επινόησαν. «Οφθαλμούς»: Διότι όσα στερούνται ενέργειας πνεύματος, πώς μπορούν να βλέπουν ή να κατανοούν; «Ώτα»: Διότι είναι ανενέργητα τα αυτιά και σαν αναίσθητα. «Ρίνας»: Διότι πώς εκείνος που δεν έχει πνοή είναι ικανός να εισπνεύσει αέρα; «Χείρας»: Διότι πώς ένας νεκρός μπορεί να κινήσει το χέρι του για να ενεργήσει;

γ΄. Βλέπεις δε ότι αυτά αναφέρονται στον Χριστό. Διότι αυτός όχι μόνο ονομάστηκε ξεκάθαρα Θεός, αλλά και Σωτήρας· αυτός είναι και η δόξα του ονόματος του Θεού, δηλαδή του Πατέρα· γι' αυτό και ο Παύλος τον ονόμασε απαύγασμα της δόξας του Πατέρα. Τα δε επόμενα δηλώνουν σαφώς ότι και αυτά λέγονται για τον Κύριο: Και γίνε ίλεως για τις αμαρτίες μας ένεκα του ονόματός σου· για να μην πουν ποτέ τα έθνη, πού είναι ο Θεός τους;

Δες πώς εδώ υπονόησε τρία πρόσωπα, δηλαδή του Πατρός, προς τον οποίο και απευθύνεται, έπειτα τον Υιό και το Πνεύμα, τα οποία εύλογα ονόμασε έλεος και αλήθεια. «Για να μην πουν ποτέ τα έθνη: Πού είναι ο Θεός τους;» Τα έθνη έλαβαν πείρα της δυνάμεώς σου, από τα θαυμαστά έργα που έπραξες σε εμάς. Και τώρα, εάν μας παραβλέψεις, θα μπορούν να πουν: «Πού είναι ο Θεός τους;», αν και εσύ γεμίζεις τον ουρανό και τη γη και «όλα όσα θέλησες τα έφτιαξες», όχι απλώς όσα μπορούσες. Διότι είναι δυνατό σε εσένα να κατασκευάσεις αμέτρητους κόσμους μόνο με τη θέλησή σου· αλλά έφτιαξες «όσα θέλησες στον ουρανό και στη γη» και ήταν «όλα πάρα πολύ καλά». «Τα είδωλα όμως των εθνών» δεν είναι έτσι, αλλά είναι φτιαγμένα «από άργυρο και χρυσό» και διάφορες ύλες «από χέρια ανθρώπων», και «έχουν μεν στόμα» και τις υπόλοιπες αισθήσεις του σώματος, όμως αυτές είναι εντελώς ανενεργές, νεκρές και κουφές. «Όμοιοι με αυτά ας γίνουν αυτοί που τα κατασκευάζουν και όλοι όσοι έχουν εμπιστοσύνη σε αυτά», δηλαδή, εκείνοι που ελπίζουν στα είδωλα δεν διαφέρουν σε τίποτα από την αλογιστία και την κενότητά τους. Ενώ ο «οίκος του Ισραήλ και του Ααρών» και του Λευί, επειδή «ήλπισε στον Κύριο», Αυτός «είναι βοηθός και υπερασπιστής τους».

«Όχι σε εμάς, Κύριε, όχι σε εμάς», λέει ο θείος Δαβίδ, «αλλά στο έλεός σου και στην αλήθειά σου». Για να μην πουν, όσο εμείς βρισκόμαστε σε αυτές τις καταστάσεις, εκείνοι που πρωτύτερα μας μακάριζαν, ή και μας μακαρίζουν ακόμη: «Πού είναι ο Θεός τους;». Αυτά όμως, τέκνα, δεν συμβαίνουν όλα μαζί μονομιάς, αλλά δίκην σχοινιού, μόλις πιάσουμε την αρχή, θα πλεχτεί και θα περιπλακεί αυτή η πονηρή αλυσίδα εντελώς και ολοκληρωτικά, απαγχονίζοντάς μας όπως τον Ιούδα, τον μισόφωτο και φιλόσκοτο.