Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 115:9

Τις ευχές μου στον Κύριο θα αποδώσω. Με τη λέξη «ευχές» εννοεί τις υποσχέσεις. Και τι υποσχέθηκε, παρά ότι, λαμβάνοντας το ποτήριο του Κυρίου, θα επικαλεστεί το όνομά του; Το οποίο και θα πράξω, λέγει, όταν θα βρεθώ στις θείες αυλές· δηλαδή στην Εκκλησία του Χριστού ή στην επουράνια Ιερουσαλήμ.

Και θα ιερουργήσω σε σένα τη θυσία της αινέσεως, που είναι προτιμότερη από μύρια ολοκαυτώματα για σένα, τον απροσδεή και τέλειο Θεό, ο οποίος δεν απαιτείς υλικές θυσίες, στις οποίες πλεονεκτούν οι ευπορότεροι, αλλά την εξομολόγηση από αληθινή διάθεση και καρδιά, στην οποία έχουν εξίσου μερίδιο όλοι όσοι το επιθυμούν. Τις ευχές μου θα αποδώσω στον Κύριο ενώπιον όλου του λαού του. Προσφέροντάς σου δε ως θυσία την αίνεση, δεν θα θυσιάσω κρυφά κάπου και σε απόμερο μέρος, σαν να ντρέπομαι, αποφεύγοντας τις κατακρίσεις των ασεβών· αλλά θα επιτελέσω μια πάνδημη θυσία, λαμβάνοντας όλο τον λαό ως κοινωνό της λατρείας. Ως τόπος δε της θυσίας μας θα οριστεί το κέντρο και τα πιο επιφανή μέρη της Ιερουσαλήμ. Ακούστε, εσείς που εγκαταλείπετε την Εκκλησία και συναθροίζεστε σε κοινά σπίτια, εσείς τα άθλια αποκόμματα του τιμίου σώματος, ότι πρέπει οι ευχές να αποδίδονται στο μέσον της Ιερουσαλήμ· δηλαδή, της Εκκλησίας του Θεού. Διότι ούτε κατά την παλαιά λατρεία επιτρεπόταν στον καθένα να εγκαθιδρύει δικό του θυσιαστήριο, αλλά ένα είχε οριστεί για όσους προαιρούνταν να προσφέρουν θυσίες. Εσύ όμως ανεγείρεις βωμό απέναντι στο θυσιαστήριο των πατέρων και ανάβεις αλλότριο πυρ πάνω του, χωρίς να συνετίζεσαι ούτε από το παλαιό παράδειγμα, προσελκύοντας ανθρώπους με διεφθαρμένο νου και μολύνοντας τον εαυτό σου μαζί με αυτούς.

Τι να ανταποδώσω στον Κύριο για όλα όσα μου ανταπέδωσε; Θα λάβω το ποτήριο της σωτηρίας και θα επικαλεστώ το όνομα του Κυρίου. Τις ευχές μου θα εκπληρώσω στον Κύριο ενώπιον όλου του λαού του· τίμιος είναι ενώπιον του Κυρίου ο θάνατος των οσίων του. Ω Κύριε, εγώ είμαι δούλος σου, εγώ δούλος σου και γιος της δούλης σου. Έσπασες τα δεσμά μου. Αποκαλεί τον εαυτό του γιο της δούλης, εννοώντας την Εκκλησία. Ως δεσμά δε αναφέρει τις αλυσίδες των ίδιων του των αμαρτημάτων, με τις οποίες ήταν σφιχτά δεμένος. Και αφού ελευθερώθηκα από την αμαρτία και έγινα γιος της δούλης σου, της Εκκλησίας, απαλλάχθηκα από τα προηγούμενα αμαρτήματα μέσω της δικής σου χάριτος. Σε σένα θα προσφέρω θυσία αινέσεως και θα επικαλεστώ το όνομα του Κυρίου.

Θα εκπληρώσω τις ευχές μου στον Κύριο ενώπιον όλου του λαού του, στις αυλές του οίκου του Κυρίου, στο μέσον σου, Ιερουσαλήμ. Αυτό φανερώνει προκοπή για εκείνον που τα λέει αυτά, εννοώ δηλαδή για τον λαό που προέρχεται από τα έθνη. Διότι με το «Σε εσένα θα προσφέρω θυσία αινέσεως», εννοεί, θα μεταλάβω το σώμα και το αίμα, και κατά τη μετάληψη αυτών θα επικαλεστώ το όνομά σου, και θα αποδώσω σε εσένα τον Κύριο τις ευχαριστήριες ευχές μέσα στο κέντρο της αληθινής Ιερουσαλήμ, και ενώπιον όλου του λαού, καθώς και τις υποσχέσεις που κάποτε έδωσα.

Διότι κατά το παρελθόν υπήρχαν διάφορες θυσίες· υπήρχε δηλαδή η θυσία αινέσεως, η θυσία υπέρ των αμαρτημάτων, καθώς και τα ολοκαυτώματα, η θυσία υπέρ της σωτηρίας, οι ειρηνικές θυσίες και πολλές άλλες. Αυτό λοιπόν που λέει είναι το εξής: Δεν έχω βέβαια κάτι άξιο να καταθέσω, αλλά ό,τι έχω, αυτό προσφέρω. Διότι θα προσφέρω στον Θεό ευχαριστήρια θυσία και θα τον μνημονεύσω υπέρ της σωτηρίας. Τις ευχές μου θα αποδώσω στον Κύριο ενώπιον όλου του λαού του. Εδώ, ως ευχές ονομάζει τις επαγγελίες, τις υποσχέσεις.

Διότι και μέσα σε αυτά τα δεινά κατέφευγε στον Θεό, και καθιστούσε τον εαυτό του οφειλέτη, υποσχόμενος ότι, εάν διέφευγε τα δεινά, θα προσέφερε αυτές τις θυσίες. Επειδή, λοιπόν, τερματίστηκε η συμφορά, λέει: «Τις ευχές μου στον Κύριο θα αποδώσω ενώπιον όλου του λαού του». «Τίμιος ενώπιον του Κυρίου είναι ο θάνατος των οσίων του». Κάποιος άλλος λέει: «Έντιμος».

Είδες πώς είναι η θυσία της αινέσεως; «Τις ευχές μου θα αποδώσω στον Κύριο ενώπιον όλου του λαού του, στις αυλές του οίκου του Κυρίου, στο μέσο σου, Ιερουσαλήμ». Αυτό δε το έκανε, όχι για να κάνει επίδειξη, ούτε αποβλέποντας σε ανθρώπινη δόξα, αλλά για να οδηγήσει τους πάντες στον δικό του ζήλο και επειδή ήθελε να τους καταστήσει κοινωνούς της ευχαριστίας. Αυτό ακριβώς κάνουν όλοι οι άγιοι, οι οποίοι, όταν λάβουν κάποια ευεργεσία, προσκαλούν όχι μόνο τους ανθρώπους, αλλά και σύμπασα την κτίση σε κοινωνία δοξολογίας. Διότι τίποτα δεν είναι τόσο σπουδαίο για τον Θεό όσο το να είμαστε ευγνώμονες, και όχι μόνο κατά την ευημερία, αλλά και όταν τα πράγματα είναι αντίξοα. Αυτό προπάντων είναι θυσία· αυτό είναι η μεγαλύτερη προσφορά. Έτσι δοξάστηκε ο Ιώβ, έτσι ο Παύλος, έτσι ο Ιακώβ· έτσι αναδείχθηκε ο καθένας από τους δικαίους, επιδεικνύοντας την ευγνωμοσύνη και την ευχαριστία του προς τον Θεό, προπάντων κατά τη δυσκολία των καιρών. Αυτό ακριβώς ας κάνουμε και εμείς, και ας παραμένουμε πάντοτε ευγνώμονες, ώστε να επιτύχουμε και τα αιώνια αγαθά. Τα οποία είθε όλοι μας να αξιωθούμε να τα επιτύχουμε, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, τώρα και πάντοτε, και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Αν είσαι καθαρός και αληθινός, θα εισακούσει τη δέησή σου.» «Πρόσφερε στον Θεό θυσία αινέσεως, και εκπλήρωσε στον Ύψιστο τις ευχές σου.» «Τις ευχές μου θα εκπληρώσω στον Κύριο ενώπιον όλου του λαού του.» «Προσευχηθείτε σε εμένα, και θα σας εισακούσω, και αναζητήστε με με όλη σας την καρδιά, και θα φανερωθώ σε εσάς.» «Κύριε παντοκράτορα, Θεέ του Ισραήλ· ψυχή με στεναγμούς και πνεύμα που βαρυθυμεί έκραξε προς εσένα.

Ψαλμός 115ος Αλληλούια. «Πίστεψα, γι' αυτό και μίλησα· εγώ όμως ταπεινώθηκα πάρα πολύ». Διότι, αν δεν είχα πιστέψει, δεν θα μιλούσα για τη χώρα των ζώντων και των νεκρών. Και ταπεινώθηκα, για να μην υπερηφανευθώ, οικειοποιούμενος πράγματα πάνω από την αξία μου. Γι' αυτό και: «Είπα στην έκστασή μου», δηλαδή στην ύψωσή μου, «κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης». Ας μη σε ξεγελάει, λέει, η χάρη της προφητείας και το ύψος της βασιλείας και φρονήσεις υπεροπτικά, διότι «κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης». Φανταζόμενος ψευδώς την αθανασία, πεθαίνει μετά από λίγο. Ενώ η ευγνώμων ψυχή, κατανοώντας τις θείες ευεργεσίες και καθιστώντας τον εαυτό της οφειλέτη του Θεού, λέει: «Τι θα ανταποδώσουμε στον Κύριο για όλα όσα μου δώρισε;» Επειδή, λοιπόν, δεν βρίσκω αντάξια αμοιβή, γι' αυτό: «Ποτήριο σωτηρίας θα λάβω», δηλαδή θα αποδεχτώ το ποτήριο του θανάτου, «και το όνομα του Κυρίου θα επικαλεστώ». Και ήπιε αυτό το ποτήριο ο χορός των προφητών, των αποστόλων και των μαρτύρων, επικαλούμενος το όνομα του Χριστού. Και λέει καθένας από αυτούς, καθώς και καθένας που το προαιρείται: «Τις τάματά μου θα αποδώσω στον Κύριο μπροστά σε όλο τον λαό του». Όχι κρυφά, αλλά με παρρησία μπροστά σε δήμους και τυράννους θα ομολογήσω τον Χριστό, Θεό αληθινό εκ Θεού αληθινού, και σαν νύφη που διαλέγει τον νυμφίο, ως Εκκλησία Του θα αποδεχτώ τον θάνατο, διότι: «Πολύτιμος ενώπιον του Κυρίου είναι ο θάνατος των οσίων του». Διότι σε όσους οι πράξεις είναι τίμιες, και ο θάνατος είναι τίμιος και όσιος.

Διότι αυτό έχουμε ακούσει και για τον Μέγα Σισώη: ότι μετά την έλευση εκείνων των πολλών ταγμάτων, «Ιδού», είπε, «ήλθε και ο Χριστός λέγοντας: Φέρτε μου το μεγάλο σκεύος της ερήμου». Και αφού ο όσιος είπε αυτά, εκοιμήθη τιμίως, ως όντως τίμιο εργαστήριο αρετών. «Ω Κύριε, εγώ είμαι δούλος σου και υιός της δούλης σου» και συνεπώς «διέρρηξες τους δεσμούς μου», της τυραννίας του σώματος, ώστε «σε εσένα να προσφέρω θυσία αινέσεως» και, αφού επικαλεστώ το όνομά σου, «να αποδώσω τις ευχές μου προς εσένα, τον Κύριό μου, στις αυλές» της εκκλησίας, «του οίκου του Κυρίου στο μέσον σου, Ιερουσαλήμ», μητέρα των πρωτοτόκων. Διότι έτσι γνωρίζει ο Κύριος να τιμά τον «θάνατο των οσίων του».