Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 117:21

Σε όλα αυτά βέβαια, δεν κάνουμε λόγο για δύο, για Θεό χωριστά και άνθρωπο χωριστά (διότι ήταν ένας), αλλά αναλογιζόμαστε κατά νοερή διάκριση (κατ’ επίνοιαν) τη φύση του καθενός. Διότι ούτε ο Πέτρος εννόησε δύο, όταν είπε: «Εφόσον λοιπόν ο Χριστός έπαθε για εμάς κατά σάρκα». Αν ο Υιός είναι γέννημα, ισχυρίζονται, και όχι ποίημα (δημιούργημα), πώς η Γραφή λέει: «Ας γνωρίζει λοιπόν με βεβαιότητα όλος ο οίκος του Ισραήλ, ότι ο Θεός τον έκανε (εποίησε) και Κύριο και Χριστό»; Πρέπει λοιπόν και εδώ να πούμε ότι τούτο ειπώθηκε σχετικά με την κατά σάρκα γέννησή Του από τη Μαρία· όπως εξάλλου και ο άγγελος που φέρνει το χαρμόσυνο άγγελμα στους ποιμένες λέει ότι: «Σας γεννήθηκε σήμερα Σωτήρας, ο οποίος είναι ο Χριστός ο Κύριος». Διότι το «Σήμερα» δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι αναφέρεται στην προαιώνια ύπαρξή Του. Αυτό το αποδεικνύει σαφέστερα η συνέχεια, που λέει: «Αυτόν τον Ιησού, τον οποίο εσείς σταυρώσατε». Αν, όταν γεννήθηκε ο Υιός, τότε έγινε σοφία, τότε είναι ψευδές το χωρίο: «Ο Χριστός είναι η δύναμη του Θεού και η σοφία του Θεού». Διότι η σοφία Του δεν δημιουργήθηκε (οὐκ ἐγένετο), αλλά υπήρχε πάντοτε. Και αυτό λοιπόν λέγεται όπως ακριβώς και για τον Πατέρα από τον Δαβίδ: «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής»· και: «Έγινες για μένα σωτηρία»· και ο Παύλος: «Ο Θεός ας αναδειχθεί αληθινός, και κάθε άνθρωπος ψεύτης»· έτσι και ο Κύριος: «Έγινε για εμάς από τον Θεό σοφία, αγιασμός και απολύτρωση». Αν λοιπόν ο Πατέρας, αφού έγινε υπερασπιστής και αληθινός, δεν είναι ποίημα· έτσι και ο Υιός, αφού έγινε σοφία και αγιασμός, δεν είναι ποίημα. Αν είναι αληθές το: «Ένας Θεός, ο Πατέρας»· προφανώς είναι αληθές και το: «Ένας Κύριος Ιησούς Χριστός, ο Σωτήρας».

Ανοίξτε μου πύλες δικαιοσύνης· αφού εισέλθω από αυτές, θα δοξολογήσω τον Κύριο. Αυτή είναι η πύλη του Κυρίου· οι δίκαιοι θα εισέλθουν από αυτήν. Θα σε δοξολογήσω, διότι με εισάκουσες και έγινες για εμένα σωτηρία. Το γενικό, λοιπόν, όνομα όλων των αρετών αποδίδεται πρωτίστως στη δικαιοσύνη. Εάν, όμως, τις διαιρέσει κανείς κατά είδος, θα μπορούσε να πει αναλόγως: «Ανοίξτε μου πύλες δικαιοσύνης», και πύλες φρονήσεως, και των υπόλοιπων κατά Θεόν πράξεων.

Εσύ είσαι ο Θεός μου και θα σε δοξολογήσω· Εσύ είσαι ο Θεός μου και θα σε υψώσω. Παραγγέλλεται, λοιπόν, ο λαός που συγκροτήθηκε εν Χριστώ, τόσο από τον Ισραήλ όσο και από τον οίκο του Ααρών και από εκείνους που φοβούνται τον Κύριο, να δοξολογεί και να λέει κατά τη δοξολογία το: «Εσύ είσαι ο Θεός μου και θα σε δοξολογήσω· Εσύ είσαι ο Θεός μου και θα σε υψώσω. Θα σε δοξολογήσω, διότι με εισάκουσες και έγινες για μένα σωτηρία».

«Θα σε δοξολογήσω, διότι με εισάκουσες, και έγινες η σωτηρία μου». Δεν είπε απλώς «Εισάκουσες», αλλά αφού προηγουμένως τον παιδαγώγησε και τον έκανε καλύτερο. Γι' αυτό και ευχαριστεί, όχι για όσα εισακούστηκε, αλλά για όσα παιδαγωγήθηκε. Διότι γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο εισακούστηκε, και είναι παντού πολύ συχνό σε αυτόν αυτό το είδος της ευχαριστίας.

Είσαι ο Θεός μου, και θα σε δοξολογήσω· είσαι ο Θεός μου, και θα σε υψώσω. Θα σε δοξολογήσω, επειδή με εισάκουσες, και έγινες σωτηρία για μένα. Εδώ δείχνει ότι και ανεξάρτητα από τις ευεργεσίες πρέπει να ευχαριστούμε τον Θεό, και για αυτόν τον λόγο να τον δοξάζουμε, για τη μεγαλωσύνη του, για την άρρητη δόξα του. Διότι αυτό υπονοεί αφού ανέφερε τις ευεργεσίες, με τις οποίες ευεργετήθηκε, προσθέτοντας στη συνέχεια τα εξής. Διότι λέει: Και χωρίς αυτές θα ευχαριστήσω, και θα δοξολογήσω, επειδή έχω τέτοιον Δεσπότη, τόσο υψηλό, τόσο μεγάλο, τόσο αόρατο, τόσο ακατάληπτο· διότι το «θα υψώσω», σημαίνει «θα δοξάσω». Δοξολογείτε τον Κύριο, επειδή είναι αγαθός, επειδή το έλεός του μένει στον αιώνα. Δεν αρκείται να προσφέρει μόνο ο ίδιος αυτή τη θυσία, αλλά προσκαλεί και πολλούς άλλους ως κοινωνούς στην αίνεση και την ευχαριστία, και διακηρύσσει τη φιλανθρωπία του Θεού, υμνώντας παντού τη διάρκειά της και το μέγεθός της. Γνωρίζοντας λοιπόν αυτά και εμείς, ας παραμένουμε πάντοτε ευχαριστώντας τον φιλάνθρωπο Θεό, και ας προσφέρουμε αυτή τη θυσία, ώστε να απολαύσουμε και τα μελλοντικά αγαθά, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μαζί με τον οποίο η δόξα ανήκει στον Πατέρα, συγχρόνως με το Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντοτε, και στους αιώνες των αιώνων.

Προς Αυτόν εγώ, και όποιος άλλος είναι φιλόχριστος, μαζί με τον Δαβίδ κραυγάζω δυνατά: «Θα σε δοξολογήσω», θα σε ευχαριστήσω, «διότι με εισάκουσες και έγινες η σωτηρία μου», είτε από ορατούς είτε από αόρατους κινδύνους και πειρασμούς. «Δοξολογείτε τον Θεό, διότι είναι αγαθός, διότι το έλεός του παραμένει στον αιώνα». Ενώνοντας την αρχή και το τέλος του ψαλμού κυκλικά σαν στεφάνι, τον ολοκλήρωσε, προτρέποντάς μας να δοξολογούμε και να ευχαριστούμε το αιώνιο έλεος του Θεού.

Δόξα σε σένα, Χριστέ παμβασιλιά της δόξας, Κύριε του ελέους, διά του οποίου, αφού απαλλαχθήκαμε από την τυραννία του Άδη και τη μοχθηρή δουλεία του αντιδίκου, αποκτήσαμε την ελευθερία, λυτρωνόμενοι θαυμαστά από αόρατους και ορατούς κινδύνους. Δόξα σε σένα, Μονογενή Υιέ, ομοφυή και αγαπητέ Λόγε του Θεού και Πατρός, το έλεος του Θεού και η αλήθεια που κατήλθε από τον ουρανό και μας έσωσε, για την οποία και ο Δαβίδ μιλώντας προανήγγειλε τρανά: «Έστειλε από τον ουρανό και με έσωσε». «Εξαπέστειλε ο Θεός το έλεός Του και την αλήθειά Του και ελευθέρωσε την ψυχή μου». Δόξα σε σένα, μόνε αναμάρτητε Ιησού Εμμανουήλ και αυτόκλητε βοηθέ του γένους των ανθρώπων. Θεός μου είσαι εσύ, και θα σε δοξολογήσω, Θεός μου είσαι εσύ, και θα σε υψώσω· θα σε δοξολογήσω, διότι με εισάκουσες και έγινες για μένα σωτηρία.