Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 117:3

ΑΛΛΗΛΟΥΙΑ. 117. Εξομολογείσθε στον Κύριο, διότι είναι αγαθός, διότι το έλεός Του μένει στον αιώνα. Ας πει τώρα ο οίκος Ισραήλ, ότι είναι αγαθός, διότι το έλεός Του μένει στον αιώνα· ας πει τώρα ο οίκος Ααρών, ότι είναι αγαθός, διότι το έλεός Του μένει στον αιώνα. Ας πουν τώρα όλοι όσοι φοβούνται τον Κύριο, ότι είναι αγαθός, διότι το έλεός Του μένει στον αιώνα. Και στα προκείμενα, καθώς η ευαγγελική χάρη εκχύθηκε σε όλα τα έθνη, των οποίων εθνών ένα μέρος ήταν και ο λαός της περιτομής, και μάλιστα το πρώτιστο, εύλογα ο λόγος καλεί πρώτους αυτούς στην ευχαριστήρια δοξολογία· έπειτα όσους προσήλθαν στο Ευαγγέλιο από τα έθνη, σύμφωνα με το: «πρώτα στον Ιουδαίο και έπειτα στον Έλληνα». Εάν δε κάποιος εξετάσει τα πράγματα με ακρίβεια, ιδίως οι Ιουδαίοι οφείλουν να ευχαριστούν για την ίδια την παρουσία του Χριστού. Διότι, αν και υπέστησαν τα αντίθετα, αυτό δεν συνέβη εξαιτίας Εκείνου που ήλθε, αλλά εξαιτίας της δικής τους αγνωμοσύνης.

Εσύ είσαι ο Θεός μου και θα σε δοξολογήσω· Εσύ είσαι ο Θεός μου και θα σε υψώσω. Παραγγέλλεται, λοιπόν, ο λαός που συγκροτήθηκε εν Χριστώ, τόσο από τον Ισραήλ όσο και από τον οίκο του Ααρών και από εκείνους που φοβούνται τον Κύριο, να δοξολογεί και να λέει κατά τη δοξολογία το: «Εσύ είσαι ο Θεός μου και θα σε δοξολογήσω· Εσύ είσαι ο Θεός μου και θα σε υψώσω. Θα σε δοξολογήσω, διότι με εισάκουσες και έγινες για μένα σωτηρία».

Αλληλούια: Εννοεί τον θεϊκό αίνο, την προκοπή και τη νίκη όσων προκόπτουν εν Χριστώ. Εξομολογείσθε: Δηλαδή, εφόσον υπάρχει τόσο μεγάλη αγαθότητα, εξομολογηθείτε άφοβα οι αμαρτωλοί. ότι εις τον αιώνα: Διότι το έλεος του Κυρίου είναι άφατο και ανεξιχνίαστο και παραμένει στους αιώνες των αιώνων. ειπάτω δη: Η εκκλησία, λέγει, ας υμνήσει την αγαθότητα του Θεού. ότι εις τον αιώνα: Διότι είναι αδύνατον να εκλείψει το έλεος του Θεού, αφού και εδώ ελεεί και στον μέλλοντα αιώνα. ειπάτω: Όσοι συγκαταλέγονται στην ιεροσύνη και η εκκλησία ας εξαγγείλουν την αγαθότητα του Θεού. ότι εις τον αιώνα: Επειδή είναι αιώνιος, ελεεί αιωνίως. ειπάτωσαν δη: Οι δίκαιοι και όλοι όσοι δουλεύουν εν αληθεία τον Θεό, ας εξαγγείλουν την αγαθότητα του Θεού. ότι εις τον αιώνα: Διότι παραμένει εις τον αιώνα και δεν θα εκλείψει. εκ θλίψεως: Ο πιστός λαός που προέρχεται από τα έθνη· διότι βρισκόταν σε μεγάλη θλίψη, όντας υπόδουλος στους δαίμονες και την ειδωλολατρία. και επήκουσεν: Καθώς διευρύνθηκε η πίστη, ο άνθρωπος βρέθηκε σε κατάσταση αίνου <βρέθηκε σε ανάπαυση>. κύριος: Εννοεί τον λαό των εθνών· διότι, αφότου σφραγίστηκαν με την πίστη, δεν πτοούνται πλέον από το φρύαγμα των ειδωλολατρικών λαών και των εθνικών. κύριος: Διότι, αφού σώθηκε ο άνθρωπος, δεν υπολογίζει πια τους δαίμονες, αλλά του είναι βδελυροί.

Διότι τα πάντα έπραττε και τα πάντα μεριμνούσε υπέρ της δικής τους σωτηρίας. Εάν όμως φάνηκαν ανάξιοι της ευεργεσίας, ας το καταλογίσουν στις δικές τους παρανομίες και στην υπερβολή της αγνωμοσύνης τους. Ας πει λοιπόν ο οίκος του Ααρών ότι είναι αγαθός, ότι το έλεός Του μένει στον αιώνα. Εδώ καλεί ξεχωριστά τους ιερείς στην υμνωδία, δείχνοντας πόσο υπερέχουσα είναι η ιεροσύνη. Διότι όσο ανώτεροι ήταν αυτοί από τους άλλους, τόσο μεγαλύτερη τιμή απολάμβαναν από τον Θεό, όχι μόνο ως προς το αξίωμα της ιεροσύνης, αλλά και σε όλα τα υπόλοιπα. Αφού και όταν κατήλθε πυρ, εξαιτίας τους κατήλθε, και η γη άνοιξε, και το ραβδί βλάστησε, και αμέτρητα άλλα θαύματα έγιναν δι' αυτούς, ή μάλλον υπέρ αυτών.

Ψαλμός 117. Αλληλούια. «Δοξολογείτε τον Κύριο διότι είναι αγαθός, διότι το έλεός του παραμένει στον αιώνα». Διότι, έστω κι αν ακούτε για οργή και θυμό του Κυρίου, εντούτοις ως προς την ουσία του είναι απαθής και πρέπει να τον δοξολογούμε και να τον ευχαριστούμε, ως εκ φύσεως αγαθό. Και το «στον αιώνα», σημαίνει ότι είναι απέραντο «το έλεός του». Δεν οργίζεται από τη φύση του, εφόσον είναι αγαθός, αλλά οι πονηρές πράξεις των ανθρώπων υφίστανται αμερόληπτα όσα αξίζουν την οργή. Έπειτα διδάσκει: Κηρύσσει στον «οίκο του Ισραήλ και στον οίκο του Ααρών» και σε «κάθε άνθρωπο που φοβάται τον Κύριο», «ότι ο Θεός είναι αγαθός και το έλεός του δεν τελειώνει ποτέ, αλλά παραμένει στον αιώνα». Και ότι αρμόζει «στη θλίψη να καλούμε σε βοήθεια τον Κύριο και ότι εισακούει όσους είναι άξιοι βοηθείας». Και ότι «είναι αγαθό να στηρίζουμε την ελπίδα μας στον Κύριο» και, με απλά λόγια, πώς έπρεπε να αναπέμπουμε ευχαριστίες στον Θεό· και το πώς έπρεπε ο λαός που είχε απαλλαγεί από τη δουλεία της Αιγύπτου να ανακηρύσσει τα θαυμαστά έργα και τις δυνάμεις της ένσαρκης θείας επιφάνειας του Χριστού, λέγοντας «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου», δηλαδή, δεδοξασμένος και «ερχόμενος» σύμφωνα με την ευδοκία του Πατέρα, όχι ως αντίθεος κατά την κρίση εκείνων που τον συκοφαντούν, αλλά ότι «ο Κύριος είναι Θεός και φανερώθηκε σε εμάς». Είναι «Θεός μεν και Κύριος», ως ομοούσιος του Πατέρα και του Πνεύματος· «εμφανίστηκε δε σε εμάς» μέσω της άρρητης και υπερβαίνουσας τον ανθρώπινο νου σαρκώσεως.