Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:113

Ομιλία Ε' στον ίδιο (Ε') ψαλμό, άλλως. «Τα λόγια μου άκουσε, Κύριε.» Ποια λόγια, προφήτη; Διότι ο μεν Θεός τα γνωρίζει και πριν τα σκεφτείς. Δίδαξε λοιπόν εμάς ποια λόγια πρόσφερες στον Θεό για ικεσία, ώστε να τα χρησιμοποιήσουμε και εμείς. Ποια λόγια; Άκουσε αυτά που βρίσκονται στον προκείμενο ψαλμό, τα οποία, λέγοντάς τα στον Θεό, και τον ίδιο ικετεύω και τον εαυτό μου συνετίζω και αυτούς που με ακούν νουθετώ. Είπα προχωρώντας παρακάτω: «Διότι εσύ δεν είσαι Θεός που θέλει την ανομία». Και γιατί το είπες αυτό; Επειδή «την ανομία μίσησα και βδελύχθηκα». Διότι δεν έλεγε απλώς τα λόγια όπως οι πολλοί, αλλά πρώτα τα απέδειξε έμπρακτα και έτσι, έχοντας θάρρος, είπε στον Θεό: «Τα λόγια μου άκουσε, Κύριε». Είπα: «Δεν θα κατοικήσει μαζί σου ο πονηρός». Γιατί; Επειδή αποδείχθηκα αγαθός ενώπιον του Κυρίου· γι' αυτό και «όταν απομακρυνόταν από εμένα ο πονηρός, δεν τον γνώριζα». Είπα: «Δεν θα σταθούν οι παράνομοι μπροστά στα μάτια σου». Και γιατί πήρες το θάρρος να το πεις αυτό; Επειδή «τους παράνομους μίσησα, ενώ τον νόμο σου αγάπησα»· και αυτός που μισεί αυτούς που παρανομούν δεν θα συνεργούσε ποτέ σε παρανομίες. Είπα: «Μίσησας όλους αυτούς που εργάζονται την ανομία». Τι λοιπόν; Εσύ ο ίδιος δεν ανόμησες;

Μίσησα τους παρανόμους, τον δε νόμο σου αγάπησα. Εννοεί τους σοφούς αυτού του αιώνα και τους αρχηγούς των αιρετικών. Απομακρυνθείτε από εμένα, εσείς που πράττετε την πονηρία. Εννοεί είτε τους πονηρούς λογισμούς είτε τους προαναφερθέντες δασκάλους.

Εμίσησα τους παρανόμους, τον δε νόμο σου αγάπησα. Βοηθός μου και αντιλήπτοράς μου είσαι εσύ, στους λόγους σου ήλπισα. Απομακρυνθείτε από εμένα, εσείς που εργάζεστε την πονηρία, και θα εξερευνήσω τις εντολές του Θεού μου. Αντιλαβού μου κατά το έλεός σου και δώσε μου ζωή, και μην με καταισχύνεις ως προς την προσδοκία μου. Με το να πει, «Απομακρυνθείτε από εμένα, εσείς που εργάζεστε την πονηρία», ακολούθως επικαλείται τον Θεό και για τον εξής λόγο: προκειμένου με τη δική Του δύναμη να αποδιωχθούν από την ψυχή του αυτοί που εργάζονται την πονηρία, ώστε, απαλλαγμένος από περισπασμούς, να επιτύχει την κατά Θεόν ζωή και τη σωτηρία, και να μην διαψευστεί στην προσδοκία του· και πάλι ζητά να λάβει βοήθεια για να διασωθεί. Βοήθησέ με, και θα σωθώ, και θα μελετώ τα δικαιώματά σου διαπαντός.

Έκλινα: Στερέωσα δηλαδή <την καρδιά μου> στο να πράττω πάντοτε τα δικαιώματα του Θεού, λέει ο πιστός άνθρωπος, διότι η ανταπόδοση είναι αιώνια. Παρανόμους: Διότι ο πιστός πρέπει να μισεί όλους όσους πράττουν αντίθετα προς τον νόμο· διότι έτσι τηρείται ο νόμος. Βοηθός μου: Φρουρούμενος με τη βοήθεια του Θεού, ο άνθρωπος τηρεί με ασφάλεια τους λόγους του Θεού. Εκκλίνατε: Ο λόγος απευθύνεται προς τους δαίμονες και τους κακοποιούς ανθρώπους, οι οποίοι πάντοτε αντιτίθενται στον πιστό. Αυτοί, λέει, ας απομακρυνθούν από εμένα. Και τότε θα βρεθώ (βρίσκομαι) έτοιμος για την έρευνα των εντολών του Θεού. Αντιλαβού: Διότι, εάν εσύ <ο ίδιος> με βοηθήσεις ως Θεός, τότε μπορώ να ζήσω κατά Θεόν. Και μη με καταισχύνεις: Τότε, όταν θα αποδίδεις στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του. Βοήθησόν μοι: Δηλαδή, αυτός που έχει αδιάλειπτα τη βοήθεια του Θεού, αυτός ασφαλώς έχει σωθεί. Και μελετήσω: Διότι, αναντίρρητα, εκείνος που αφιερώνεται στη μελέτη των δικαιωμάτων, ευαρεστεί τον Θεό. Εξουδένωσας: Διότι ο Θεός μισεί όλους όσους αποστατούν από αυτόν. Ότι άδικον: Διότι από την αδικία και την παρανομία γεννούν τέτοιοι άνθρωποι τους λογισμούς τους. Παραβαίνοντας: Διότι οι ασεβείς παρέρχονται σαν σκιά ή καπνός· επειδή δεν έχουν πραγματική υπόσταση. Διά τούτο: Για να μην περιπέσω και εγώ στα ίδια κακά, λέει ο [άνθρωπος] που ζει κατά Θεόν.

ΣΤ΄. Αγαλλιώνται οι άγιοι και όσοι ζουν με ευσέβεια, και χαίρονται για την τήρηση των εντολών του Θεού, και, έχοντας τον Θεό ως Πατέρα, έγιναν και οι ίδιοι κληρονόμοι των μαρτυρίων του, και τα κατέχουν αυτά με αγαλλίαση ως πατρική κληρονομιά· διότι είναι γλυκιά η κληρονομιά των γονέων. Γι' αυτό ακριβώς και ο προφήτης λέει προσευχόμενος, ότι, πιστεύοντας πως τα μαρτύριά σου είναι κλήρος αιώνιος και απαραβίαστος, με τη μνήμη αυτών αγάλλομαι και ευφραίνομαι. «Έκλινα την καρδιά μου στο να πράττω τα δικαιώματά σου εις τον αιώνα προς ανταμοιβή». Με ζυγαριά μοιάζει το βουλευτήριο της ψυχής· και τη ζυγαριά την κρατάει ο νους, στον οποίο έλαχε να ηγεμονεύει. Εάν, λοιπόν, προσκολληθεί στους ευσεβείς λογισμούς, αναγκαστικά θα γείρει προς το καλύτερο τη ζυγαριά. Αυτό δηλώνει ο προφήτης ότι έχει πράξει. Και όχι άλλοτε μεν «Έκλινα», και άλλοτε όχι· αλλά «Εις τον αιώνα», δηλαδή, όλες τις ημέρες της ζωής μου. Διότι σε αυτά αγάλλομαι, βρίσκοντας ως ανταπόδοση, «εκείνα που μάτι δεν είδε, και αυτί δεν άκουσε, και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν». Διότι αυτά αποτελούν την ανταμοιβή. Επειδή τα αγαθά έχουν δημιουργηθεί για τους αγαθούς. «Παρανόμους μίσησα, τον δε νόμο σου αγάπησα». Διότι, αποτινάσσοντας τους λογισμούς που υποβάλλουν την παρανομία, προτίμησα τον δικό σου νόμο.