Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:12

Διότι υπάρχει κίνδυνος όχι μόνο όταν λέει κανείς τα ψευδή, αλλά ακόμη και όταν λέει τα αληθή, εφόσον αναγγέλλει κάποιος όσα καθόλου δεν πρέπει. Διότι δεν πρέπει να ρίχνονται τα μαργαριτάρια μπροστά στους χοίρους, ούτε να δίνονται τα άγια στους σκύλους. «Ευλογητός είσαι, Κύριε, δίδαξέ με τα δικαιώματά σου». Επειδή αισθάνεται τη δική του προκοπή, η οποία προήλθε από το ότι αναζήτησε τον Θεό με όλη του την καρδιά, τον ευλογεί, ευχαριστώντας τον ήδη για εκείνα που αξιώθηκε· και ζητά να μάθει από αυτόν ποιο νόημα έχουν τα δικαιώματά του.

Πώς θα διατηρήσει ορθή ο νέος την οδό του; Με το να φυλάττει τους λόγους σου. Με όλη μου την καρδιά σε αναζήτησα· μην με απωθήσεις από τις εντολές σου. Μέσα στην καρδιά μου έκρυψα τα λόγια σου, για να μην αμαρτήσω απέναντί σου. Ευλογητός είσαι, Κύριε, δίδαξέ με τα δικαιώματά σου. Με τα χείλη μου εξήγγειλα όλα τα κρίματα του στόματός σου. Στην οδό των μαρτυρίων σου ευφράνθηκα, περισσότερο από κάθε είδους πλούτο. Στις εντολές σου θα εντρυφώ, και θα κατανοήσω τις οδούς σου. Τα δικαιώματά σου θα μελετώ· δεν θα λησμονήσω τους λόγους σου. Φέρνοντας στη μνήμη μου, λέει, τους λόγους της δίκαιης κρίσης σου, ωφελούμαι τα μέγιστα.

«ἐν τῷ φυλάσσεσθαι»: Όταν, λέει, υπακούσετε στο κήρυγμα του ευαγγελίου και το φυλάξετε. «ἐν ὅλῃ»: Ο πιστός άνθρωπος λέει: σε αναζήτησα από τα βάθη της καρδιάς μου και όχι επιφανειακά· γι' αυτό, μην με απορρίψεις ως άχρηστο. «ἐν τῇ καρδίᾳ»: Δηλαδή δεν απομακρύνθηκαν τα λόγια σου από την καρδιά μου, επειδή φοβάμαι μήπως αμαρτήσω παρά τη θέλησή μου. «εὐλογητός»: Ως ευλογημένος, ως αγαθός, ως σπλαχνικός, θέλησε να με διδάξεις τα δικαιώματά σου· (έτσι) παρακαλεί αυτός που αγωνίζεται κατά Θεόν. «ἐν τοῖς χείλεσιν»: Με τη μελέτη των θείων Γραφών ο άνθρωπος κατόρθωσε και τα δύο. «ἐν τῇ ὁδῷ»: Διότι ούτε ο πολύς πλούτος και η περιουσία δεν είναι τόσο ευχάριστα στους πιστούς, όσο η μελέτη των θείων Γραφών, και ιδίως τότε ο κατά Θεόν πλούτος. «ἐν ταῖς ἐντολαῖς»: Διότι, όταν ο άνθρωπος μεριμνήσει για τις εντολές του Θεού, τότε επιθυμεί διακαώς τις οδούς του Θεού και τις αναζητά διαρκώς. «ἐν τοῖς δικαιώμασιν»: Διότι, όταν κάποιος ερευνά με επιμέλεια (επειδή δικαιώματα του Θεού είναι οι θείες Γραφές), είναι προφανές ότι αυτός δεν λησμονεί πλέον τα λόγια του Θεού. «ἀνταπόδος»: Διότι, όταν ο άνθρωπος αποβλέπει στην ανταπόδοση του Θεού, προθύμως φυλάσσει τα λόγια του Θεού. «ἀποκάλυψον»: Δηλαδή διάνοιξέ τα και φώτισέ τα, τόσο αυτά του σώματος όσο και αυτά της ψυχής, για να κατανοήσω το θέλημά σου, Κύριε.

Ευλογητός είσαι, Κύριε· δίδαξέ με τα δικαιώματά σου· αντί του, είσαι ήμερος και φιλάνθρωπος, και άξιος να υμνείσαι από όλους· γι' αυτό ακριβώς σε ικετεύω να μάθω από εσένα όσα έχουν τη δύναμη να δικαιώσουν. Ή ως εξής: ευλογημένος είσαι και δεδοξασμένος περισσότερο από όλους, διότι είσαι φιλάνθρωπος, οικτίρμων και ελεήμων, μακρόθυμος και πολυέλεος· ικετεύω, δίδαξέ με τα δικαιώματά σου. Δεν επιθυμώ πλούτο, δεν ζητώ χρυσό, ούτε άργυρο, ούτε αξίωμα, ούτε τίποτα από τα τερπνά αυτού του κόσμου· αλλά ζητώ να μάθω τα δικαιώματά σου, διότι στην τήρησή τους υπάρχει μεγάλη ανταπόδοση. Διότι αυτή είναι η επιδίωξη του Χριστιανού. Με τα χείλη μου εξήγγειλα όλα τα κρίματα του στόματός σου. Διότι δεν αρμόζει σε εκείνον που γνωρίζει τα κρίματα του Θεού να σιωπά μέσα του, αλλά να τα εξαγγέλλει και να διορθώνει τους άλλους· διότι το να αναγγέλλει κανείς τα έργα του Θεού είναι ένδοξο.

Διότι πλανήθηκαν σαν τυφλοί και, βαδίζοντας άνομα προς αδιάβατα μέρη και βάραθρα, θα βρουν αναλόγως και το κατάλυμα του δρόμου τους. Αλλά εγώ, εάν προσπαθήσω να αναλύσω αυτόν τον ψαλμό στίχο προς στίχο, θα περιπέσω σε άπειρη πολυλογία. Γι' αυτό, σταχυολογώντας με τη χάρη του Θεού τα δυσνοητότερα σημεία του ώστε να τα καταστήσω ευληπτότερα, το βάρος της μακρηγορίας θα φανεί ελαφρύτερο. «Ευλογητός ει, Κύριε, δίδαξόν με τα δικαιώματά σου». «Αποκάλυψον τους οφθαλμούς μου και κατανοήσω τα θαυμάσια εκ του νόμου σου». Διότι έτσι αρμόζει και σε εμάς να δεόμαστε προς τον Θεό. Επειδή, εάν δεν μας δοθεί από τον Θεό η αποκάλυψη των νοερών οφθαλμών, δεν έχουμε τη δύναμη να κατανοήσουμε τα θαυμάσια των θείων νόμων.