Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:129

Θαυμαστές είναι οι μαρτυρίες σου, γι' αυτό τις ερεύνησε η ψυχή μου. Η φανέρωση των λόγων σου φωτίζει, και συνετίζει τους νηπίους. Το στόμα μου άνοιξα και είλκυσα πνεύμα, διότι επιποθούσα τις εντολές σου. Η πρώτη γνώση και η διδασκαλία των λόγων σου που παραδίδεται στην αρχή φωτίζει και συνετίζει τους νηπίους. Οι δε μαρτυρίες σου είναι θαυμαστές, και προκαλούν έκπληξη. Εύλογα, αφού άνοιξα διάπλατα το δοχείο της ψυχής μου, και ανοίγοντας τρόπον τινά το στόμα, υποδεχόμουν το θείο Πνεύμα που προέρχεται από εσένα, έχοντας πιστέψει στην επαγγελία που λέει: Άνοιξε το στόμα σου και θα το γεμίσω. Και το έπραττα αυτό, ελκύοντας προς τον εαυτό μου το δικό σου πνεύμα, προκειμένου να γνωρίσω και τις θαυμαστές σου μαρτυρίες, και να αποκτήσω τον φωτισμό των λόγων σου, λαμβάνοντας μέσω του πνεύματός σου την κατανόησή τους. Το στόμα μου άνοιξα και είλκυσα πνεύμα, διότι επιποθούσα τις εντολές σου· καθώς η ίδια η υπόθεση των εντολών επισύρει και ελκύει το πνεύμα. Ομιλεί για το στόμα του κρυπτού ανθρώπου· και στόμα της ψυχής δύναται να είναι η εκφραστική της δύναμη, η οποία, καθώς διανοείται, προφέρει τον λόγο που βρίσκεται στη διάνοια. Δεν διαφέρει σε τίποτα το να πει κανείς ότι έλαβε λόγο από το ότι είλκυσε πνεύμα· διότι το πνεύμα ταυτίζεται με τον θείο λόγο. Γι' αυτό και ο Σωτήρας, αναφορικά με τον λόγο και τα ρήματα για τα οποία μιλούσε, είπε: Τα ρήματα τα οποία εγώ σας έχω λαλήσει, είναι πνεύμα και είναι ζωή.

«Γι' αυτό προς όλες» (τις εντολές): Διότι πρέπει να τις τηρούμε όλες, ώστε, αν κάποιος σφάλλει σε μία, να μην τις χάσει όλες. «Κάθε» (οδό): Ο Θεός λέγει στον άνθρωπο πώς πρέπει να προσέχει και να αποφεύγει την άδικη οδό. «Θαυμαστά»: Διότι μαρτύρια του Θεού είναι οι προφήτες και όλοι οι λόγοι των Γραφών, τους οποίους πρέπει κανείς να ερευνά διαρκώς. «Η δήλωση» (ή φανέρωση): Εννοεί το ευαγγελικό κήρυγμα· διότι συνετίζει τον λαό των εθνών, επειδή είναι νήπιος ως προς τη φρόνηση. «Το στόμα»: Ο προφήτης λέγει: διότι όταν άνοιγα το στόμα μου, το Άγιο Πνεύμα μιλούσε. «Ότι τις εντολές»: Διότι, έχοντας πόθο Θεού, μιλούσε ακατάπαυστα. «Επίβλεψον»: Όπως στους προφήτες, όπως στους αποστόλους, όπως στους μάρτυρες, έτσι παράσχε και σε εμένα, λέγει ο άνθρωπος. «Τα διαβήματα»: Όπως εσύ θέλεις και όπως διέταξες μέσα από τους λόγους σου, έτσι ρύθμισε την πορεία μου. «Και ας μην κυριεύσει»: Διότι, εάν κατευθύνω σωστά την οδό μου, η ανομία δεν με κυριεύει πλέον. «Λύτρωσέ με»: Από τους ειδωλολάτρες και τους αιρετικούς και τους κακόπιστους, οι οποίοι δεν σταματούν να συκοφαντούν την έλευση του Χριστού. «Και θα φυλάξω»: Όταν ο άνθρωπος καθαριστεί από τους συκοφάντες, τότε τηρεί καλά τον νόμο του Θεού. «Το πρόσωπο»: Έλα, λέγει, και επισκέψου τον Αδάμ. «Και δίδαξον»: Υπαινίχθηκε τα μυστήρια της χάριτος των πιστών. «Διεξόδους»: Διότι ποταμούς δακρύων έχυνε ο Αδάμ εξαιτίας της παραβάσεως. «Επειδή δεν εφύλαξαν»: Διότι παρέβην, λέγει (ο Αδάμ), την εντολή του Θεού.

Θαυμαστά είναι τα μαρτύριά σου· γι' αυτό τα εξερεύνησε η ψυχή μου. Έδειξε ότι δεν τα αγάπησε μάταια. Διότι, λέει, είναι αξιοθαύμαστα και ικανά να σαγηνεύσουν και να διεγείρουν σε έρωτα εκείνους που έχουν τη δύναμη να τα διακρίνουν. Και πώς λοιπόν δεν είναι θαυμαστά; Διότι οδηγούν προς έναν βίο κατορθωμένο και σεμνό, και σε ενάρετη πολιτεία, προς τη σωφροσύνη και την εγκράτεια, την πραότητα και τη μακροθυμία, την ελεημοσύνη, τη δικαιοσύνη και την αγαθοσύνη. Γι' αυτό και ο προφήτης καυχάται ότι τα ερεύνησε, όχι απλώς προφέροντάς τα με το στόμα, ενώ η διάνοια περιπλανάται· αλλά, όπως ακριβώς προσταχθήκαμε να αγαπάμε τον Θεό με όλη μας την ψυχή, έτσι διδαχθήκαμε να ποθούμε και να εφαρμόζουμε και τις εντολές του. Η φανέρωση των λόγων σου θα φωτίσει και θα συνετίσει τους νηπίους.

Οι μεν κρίσεις σου με ωθούν σε φόβο, τα δε φρονήματα της σάρκας με παρασύρουν σε ηδονές· τα οποία παρακαλώ να καθηλωθούν μέσω του δικού σου φόβου. «Θαυμαστά είναι τα μαρτύριά σου», τα οποία με το ίδιο σου το στόμα μαρτυρούσες μέσα από τη νεφέλη και το πυρ στον θεράποντά σου Μωυσή, για να νομοθετεί στον λαό. «Για τον λόγο αυτόν τα εξερεύνησε η ψυχή μου», διότι «η φανέρωσή τους θα φωτίσει και θα συνετίσει τα νήπια». Διότι κατ' αυτόν τον τρόπο, καθώς η φανέρωση των λόγων σου φώτιζε μέσω των πύρινων γλωσσών τους νηπιόφρονες αλιείς, τους ανέδειξες ανώτερους από τους σοφούς του κόσμου. «Το στόμα μου άνοιξα και είλκυσα πνεύμα, επειδή ποθούσα βαθιά τις εντολές σου». Διότι όποιος ανοίγει το στόμα του για τις εντολές, τους νόμους και τους λόγους του Θεού, πράγματι γεμίζει από το θείο Πνεύμα, είτε θεολογώντας, είτε ερμηνεύοντας τη φύση, είτε εξιστορώντας, είτε διδάσκοντας με ηθικό λόγο και καθοδηγώντας τους ανθρώπους προς τους δρόμους του Θεού.

Ως μισθίους εννοεί, για παράδειγμα, τους κατηχουμένους, οι οποίοι δεν έφθασαν ακόμη να γίνουν υιοί, επειδή δεν έχουν ακόμη φωτιστεί. Πάντως οι κατηχούμενοι έχουν αφθονία από τους λογικούς άρτους, επειδή ακούν καθημερινά τα αναγνώσματα. Και για να μάθεις τη διαφορά μεταξύ μισθίου και υιού, άκου. Τρεις είναι οι τάξεις των σωζομένων: οι μεν πράττουν το καλό ως δούλοι, φοβούμενοι την κρίση, πράγμα που υπονοεί και ο Δαβίδ λέγοντας: «Καθήλωσε από τον φόβο σου τις σάρκες μου, διότι από τις κρίσεις σου φοβήθηκα». Αυτοί που φαίνεται να είναι μίσθιοι σπεύδουν να γίνουν ευάρεστοι στον Θεό από επιθυμία για τα αγαθά, όπως λέει ο ίδιος ο Δαβίδ: «Έκλινα την καρδιά μου στο να τηρώ τα δικαιώματά σου εις τον αιώνα για ανταμοιβή». Εάν όμως είναι υιοί, τηρούν τις εντολές του από αγάπη προς τον Θεό, όπως μαρτυρεί και πάλι ο ίδιος ο Δαβίδ: «Πόσο αγάπησα τον νόμο σου, Κύριε! Όλη την ημέρα είναι μελέτη μου»· και πάλι: «Ύψωσα τα χέρια μου προς τις εντολές σου, τις οποίες αγάπησα», και όχι «τις οποίες φοβήθηκα»· και πάλι: «Θαυμαστά είναι τα μαρτύριά σου, και επειδή είναι θαυμαστά, για τον λόγο αυτό τα εξερεύνησε η ψυχή μου».