Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:130

Γι' αυτό τον λόγο κατευθυνόμουν ορθά προς όλες τις εντολές σου. Ποιο είναι το «Γι' αυτό τον λόγο»; Τι άλλο, παρά η διαρκής μελέτη του νόμου; Και συνετίζει τα νήπια. Ως νήπια θα κατανοήσεις εκείνους που διακατέχονται από άγνοια και μοιάζουν με βρέφη. Διότι αυτούς, λέει, ο λόγος σου, καθώς καταυγάζονται από το δικό σου φως, τους γεμίζει με σύνεση.

Ερώτηση υπό μορφή προσευχής του ιδίου προς τον ίδιο μέγα Γέροντα: Ζωή των απεγνωσμένων, μην με παραβλέψεις, διότι βρίσκομαι σε απόγνωση. «Η φανέρωση των λόγων σου φωτίζει και συνετίζει τους νηπίους.» Μου φανέρωσες, άγιε, λέγοντας: καθάρισε τον εαυτό σου και απομάκρυνε από πάνω σου τον παλαιό άνθρωπο. Μήπως ο πηλός μπορεί να καθαρίσει τον εαυτό του; Η οικοδομή μπορεί να στολίσει τον εαυτό της, εάν δεν την στολίσει εκείνος που την έκτισε; Ή το κεραμικό που πλάστηκε από τον κεραμέα μπορεί να ψήσει τον εαυτό του, εάν αυτός που το έπλασε δεν το βάλει στη φωτιά και δεν το δοκιμάσει εάν είναι εύχρηστο; Και εσύ, άγιε, εάν θέλεις να σώσεις το πλάσμα σου, στείλε το θείο σου πυρ, για να ψήσει το κεραμικό που πλάστηκε από εσένα, ώστε να δεχθεί το δικό σου έλαιο, και να μην διαρρεύσει. Διότι δική σου είναι η δόξα και το έλεος στους αιώνες. Αμήν.

Θαυμαστές είναι οι μαρτυρίες σου, γι' αυτό τις ερεύνησε η ψυχή μου. Η φανέρωση των λόγων σου φωτίζει, και συνετίζει τους νηπίους. Το στόμα μου άνοιξα και είλκυσα πνεύμα, διότι επιποθούσα τις εντολές σου. Η πρώτη γνώση και η διδασκαλία των λόγων σου που παραδίδεται στην αρχή φωτίζει και συνετίζει τους νηπίους. Οι δε μαρτυρίες σου είναι θαυμαστές, και προκαλούν έκπληξη. Εύλογα, αφού άνοιξα διάπλατα το δοχείο της ψυχής μου, και ανοίγοντας τρόπον τινά το στόμα, υποδεχόμουν το θείο Πνεύμα που προέρχεται από εσένα, έχοντας πιστέψει στην επαγγελία που λέει: Άνοιξε το στόμα σου και θα το γεμίσω. Και το έπραττα αυτό, ελκύοντας προς τον εαυτό μου το δικό σου πνεύμα, προκειμένου να γνωρίσω και τις θαυμαστές σου μαρτυρίες, και να αποκτήσω τον φωτισμό των λόγων σου, λαμβάνοντας μέσω του πνεύματός σου την κατανόησή τους. Το στόμα μου άνοιξα και είλκυσα πνεύμα, διότι επιποθούσα τις εντολές σου· καθώς η ίδια η υπόθεση των εντολών επισύρει και ελκύει το πνεύμα. Ομιλεί για το στόμα του κρυπτού ανθρώπου· και στόμα της ψυχής δύναται να είναι η εκφραστική της δύναμη, η οποία, καθώς διανοείται, προφέρει τον λόγο που βρίσκεται στη διάνοια. Δεν διαφέρει σε τίποτα το να πει κανείς ότι έλαβε λόγο από το ότι είλκυσε πνεύμα· διότι το πνεύμα ταυτίζεται με τον θείο λόγο. Γι' αυτό και ο Σωτήρας, αναφορικά με τον λόγο και τα ρήματα για τα οποία μιλούσε, είπε: Τα ρήματα τα οποία εγώ σας έχω λαλήσει, είναι πνεύμα και είναι ζωή.

«Γι' αυτό προς όλες» (τις εντολές): Διότι πρέπει να τις τηρούμε όλες, ώστε, αν κάποιος σφάλλει σε μία, να μην τις χάσει όλες. «Κάθε» (οδό): Ο Θεός λέγει στον άνθρωπο πώς πρέπει να προσέχει και να αποφεύγει την άδικη οδό. «Θαυμαστά»: Διότι μαρτύρια του Θεού είναι οι προφήτες και όλοι οι λόγοι των Γραφών, τους οποίους πρέπει κανείς να ερευνά διαρκώς. «Η δήλωση» (ή φανέρωση): Εννοεί το ευαγγελικό κήρυγμα· διότι συνετίζει τον λαό των εθνών, επειδή είναι νήπιος ως προς τη φρόνηση. «Το στόμα»: Ο προφήτης λέγει: διότι όταν άνοιγα το στόμα μου, το Άγιο Πνεύμα μιλούσε. «Ότι τις εντολές»: Διότι, έχοντας πόθο Θεού, μιλούσε ακατάπαυστα. «Επίβλεψον»: Όπως στους προφήτες, όπως στους αποστόλους, όπως στους μάρτυρες, έτσι παράσχε και σε εμένα, λέγει ο άνθρωπος. «Τα διαβήματα»: Όπως εσύ θέλεις και όπως διέταξες μέσα από τους λόγους σου, έτσι ρύθμισε την πορεία μου. «Και ας μην κυριεύσει»: Διότι, εάν κατευθύνω σωστά την οδό μου, η ανομία δεν με κυριεύει πλέον. «Λύτρωσέ με»: Από τους ειδωλολάτρες και τους αιρετικούς και τους κακόπιστους, οι οποίοι δεν σταματούν να συκοφαντούν την έλευση του Χριστού. «Και θα φυλάξω»: Όταν ο άνθρωπος καθαριστεί από τους συκοφάντες, τότε τηρεί καλά τον νόμο του Θεού. «Το πρόσωπο»: Έλα, λέγει, και επισκέψου τον Αδάμ. «Και δίδαξον»: Υπαινίχθηκε τα μυστήρια της χάριτος των πιστών. «Διεξόδους»: Διότι ποταμούς δακρύων έχυνε ο Αδάμ εξαιτίας της παραβάσεως. «Επειδή δεν εφύλαξαν»: Διότι παρέβην, λέγει (ο Αδάμ), την εντολή του Θεού.

Θαυμαστά είναι τα μαρτύριά σου· γι' αυτό τα εξερεύνησε η ψυχή μου. Έδειξε ότι δεν τα αγάπησε μάταια. Διότι, λέει, είναι αξιοθαύμαστα και ικανά να σαγηνεύσουν και να διεγείρουν σε έρωτα εκείνους που έχουν τη δύναμη να τα διακρίνουν. Και πώς λοιπόν δεν είναι θαυμαστά; Διότι οδηγούν προς έναν βίο κατορθωμένο και σεμνό, και σε ενάρετη πολιτεία, προς τη σωφροσύνη και την εγκράτεια, την πραότητα και τη μακροθυμία, την ελεημοσύνη, τη δικαιοσύνη και την αγαθοσύνη. Γι' αυτό και ο προφήτης καυχάται ότι τα ερεύνησε, όχι απλώς προφέροντάς τα με το στόμα, ενώ η διάνοια περιπλανάται· αλλά, όπως ακριβώς προσταχθήκαμε να αγαπάμε τον Θεό με όλη μας την ψυχή, έτσι διδαχθήκαμε να ποθούμε και να εφαρμόζουμε και τις εντολές του. Η φανέρωση των λόγων σου θα φωτίσει και θα συνετίσει τους νηπίους.

Οι μεν κρίσεις σου με ωθούν σε φόβο, τα δε φρονήματα της σάρκας με παρασύρουν σε ηδονές· τα οποία παρακαλώ να καθηλωθούν μέσω του δικού σου φόβου. «Θαυμαστά είναι τα μαρτύριά σου», τα οποία με το ίδιο σου το στόμα μαρτυρούσες μέσα από τη νεφέλη και το πυρ στον θεράποντά σου Μωυσή, για να νομοθετεί στον λαό. «Για τον λόγο αυτόν τα εξερεύνησε η ψυχή μου», διότι «η φανέρωσή τους θα φωτίσει και θα συνετίσει τα νήπια». Διότι κατ' αυτόν τον τρόπο, καθώς η φανέρωση των λόγων σου φώτιζε μέσω των πύρινων γλωσσών τους νηπιόφρονες αλιείς, τους ανέδειξες ανώτερους από τους σοφούς του κόσμου. «Το στόμα μου άνοιξα και είλκυσα πνεύμα, επειδή ποθούσα βαθιά τις εντολές σου». Διότι όποιος ανοίγει το στόμα του για τις εντολές, τους νόμους και τους λόγους του Θεού, πράγματι γεμίζει από το θείο Πνεύμα, είτε θεολογώντας, είτε ερμηνεύοντας τη φύση, είτε εξιστορώντας, είτε διδάσκοντας με ηθικό λόγο και καθοδηγώντας τους ανθρώπους προς τους δρόμους του Θεού.

Του Νικολάου, αγιωτάτου επισκόπου Μεθώνης, προς τους Λατίνους περί του Αγίου Πνεύματος, ότι εκπορεύεται εκ του Πατρός, και όχι βεβαίως και εκ του Υιού. Βασιλεύ ουράνιε, Παράκλητε, αγαθέ, προσκυνητέ, Θεέ, το Πνεύμα της αληθείας, το άγιο, το υπερούσιο, το υπέρφωτο, το υπέρζωο, το υπέρσοφο, το προαιώνιο, το ακατάληπτο, το συνάναρχο και ομοούσιο με τον Πατέρα και τον Υιό, και ομοδύναμο και ομότιμο, το θεουργό, το δημιουργό, το ζωοπάροχο, το φωτοπάροχο, το στηρικτικό, το φρουρητικό, το ευθές, το ηγεμονικό, το αγιαστικό, το φωτιστικό, το καθαρτικό, το χορηγό της σοφίας, το τελειωτικό, αυτό που ενέπνευσε τους Προφήτες, αυτό που γέμισε τους Αποστόλους και δι' αυτών κατηύγασε και φώτισε ολόκληρη την κτίση ως φως γνώσεως· εσύ το ίδιο και τώρα άκουσε την παράκλησή μας και σπλαχνίσου εμάς τους δούλους σου, και με την αόρατη και θεία σου παρουσία καθάρισέ μας από κάθε μολυσμό σάρκας και πνεύματος, και αφού μας καθαγιάσεις απολύτως ολόκληρους, έλλαμψε σε εμάς τη γνώση της αληθείας σου, και έμπνευσε τον λόγο για εσένα, και μην αφαιρέσεις από το στόμα μας τον λόγο της αληθείας· αλλά εσύ το ίδιο διάνοιξε το στόμα μας και πλήρωσέ το με αγαθοπρέπεια, ώστε, με την παρουσία σου και εκπληρώνοντας τον βαθύτατο πόθο μας, και με τη φανέρωση των θείων σου λόγων μέσω της δικής μας αναξιότητας, να φωτίζεις και να συνετίζεις τους νηπίους, εκείνους δηλαδή που έχουν ατελή και ανάξια της θεοπρέπειάς σου αντίληψη περί εσού.