Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:138

«Ρεύματα υδάτων κατέβασαν τα μάτια μου». Έχυνα πλήθος δακρύων, θρηνώντας αυτούς που παραβαίνουν τον νόμο σου. «Δίκαιος είσαι, Κύριε, και ευθεία είναι η κρίση σου». Εξηγεί την αιτία για την οποία θρηνούσε εκείνους που παραβαίνουν τον νόμο του Θεού: διότι απείλησε με τιμωρία στο θείο δικαστήριο όσους τον παραβαίνουν, και την τιμωρία αυτή την έχει διακηρύξει ρητώς ήδη από τώρα. «Έδωσες ως εντολή τα μαρτύριά σου να είναι δικαιοσύνη, κ.τ.λ.» Τα μαρτύρια που έδωσες ως εντολή, έχοντας ως μάρτυρες τον ουρανό, τη γη και κάποιους άλλους, είναι άραγε δικαιοσύνη και τρανότατη αλήθεια; Αλλά δεν τα κατέστησες ασαφή· δηλαδή, οι ορθότατοι κανόνες των κριμάτων σου φανερώνουν τη δικαιοσύνη σου. Τα μαρτύριά σου, λοιπόν, είναι οι θείες Γραφές· οι οποίες αποτελούν δικαιοσύνη ως προς τα ηθικά παραγγέλματα, και αλήθεια ως προς τη θεωρία των λόγων.

Διότι ο ίδιος λέει για τον εαυτό του: «Εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα». Ποταμούς υδάτων έχυσαν τα μάτια μου, επειδή δεν τήρησαν τον νόμο σου. Δίκαιος είσαι, Κύριε, και ευθείες είναι οι κρίσεις σου. Με δικαιοσύνη όρισες τα μαρτύριά σου, και με πάρα πολλή αλήθεια. Με έλιωσε ο ζήλος μου για εσένα, διότι οι εχθροί μου ξέχασαν τους λόγους σου. Ο λόγος σου είναι απόλυτα δοκιμασμένος στη φωτιά, και ο δούλος σου τον αγάπησε. Εγώ είμαι μικρότερος και περιφρονημένος, όμως δεν ξέχασα τα δικαιώματά σου. Η δικαιοσύνη σου είναι δικαιοσύνη αιώνια, και ο νόμος σου είναι αλήθεια. Θλίψεις και στενοχώριες με βρήκαν· οι εντολές σου είναι η μελέτη μου. Ο Σύμμαχος παρουσίασε διαφορετικό νόημα λέγοντας: «Θλίψεις και αποκαρδιώσεις με κατέλαβαν· οι εντολές σου όμως με έτερπαν», εννοώντας ότι κάθε θεοσεβής άνθρωπος καταπιέζεται και δυσανασχετεί με τις υποθέσεις της ζωής, και απογοητεύεται από την κακία των ανθρώπων, έχοντας ως μοναδική παρηγοριά, αναζωογόνηση και τέρψη τη μελέτη των εντολών του Θεού.

«Δίκαιος» Διότι όλα όσα έπραξες στον άνθρωπο, με αληθινή κρίση τα έπραξες ως Θεός. «Ενετείλω» Όσα μέσω του νόμου και των προφητών μίλησες για τον άνθρωπο, είναι όλα αληθινά και δεν υπάρχει ψεύδος σε αυτά. «Εξέτηξέν με» Διότι πρέπει να θεωρούμε εχθρούς όλους όσους λησμονούν τον Θεό. «Πεπυρωμένον» Διότι σε αυτούς που ζουν κατά Θεόν, ο λόγος του Θεού ανάβει σαν φωτιά από τον πόθο. «Νεώτερος» Διότι και πολλοί νέοι στην ηλικία απέκτησαν φρόνημα πρεσβυτέρων ως προς τις εντολές του Θεού. «Η δικαιοσύνη» Διότι αμφότερα είναι αιώνια ως έργα του Θεού. «Θλίψεις» Διότι σε πολλή θλίψη βρέθηκε ο άνθρωπος, αν δεν τον είχε λυτρώσει η εντολή του Θεού. «Δικαιοσύνη» Ο νόμος και η χάρις· διότι διαμένουν στον αιώνα. «Συνέτισον» Δηλαδή, δώσε μου σύνεση μέσω αυτών. «Εκέκραξα» Διότι όσοι φωνάζουν από καρδιάς προς τον Θεό δεν παραβλέπονται ποτέ. «Τα δικαιώματα» Νύχτα και μέρα οι πιστοί δεν παύουν να εκζητούν τον Θεό. «Εκέκραξα» Διότι υπήρχε ανάγκη ισχυρής κραυγής στην προσευχή προς τον Θεό, ώστε να μπορέσει κάποιος να φυλάξει τον νόμο. «Προέφθασαν» Διότι η προσευχή δεν περιορίζεται από τον καιρό, αλλά πρέπει κανείς πάντοτε να προσεύχεται. «Προέφθασαν οι οφθαλμοί» Ο προφήτης σημαίνει την ανάσταση κατά τα χαράματα· προτρέπει τους πιστούς να σχολάζουν πάντοτε στις προσευχές. «Της φωνής» Αυτή είναι η φωνή του Αδάμ. Ποια φωνή; Τα δάκρυα της μετανοίας. «Προσήγγισαν» Διότι οι δαίμονες προσκολλούνται παράνομα στους πιστούς, όπως και στον Αδάμ.

Από τέτοια λύπη διακατέχονται οι άγιοι για τους παραβάτες. Διότι θρηνούσε και ο Μωυσής, όταν ο ισραηλιτικός λαός απομακρύνθηκε από τον Θεό κατασκευάζοντας τον μόσχο, λέγοντας προς τον Θεό: Εάν μεν τους συγχωρήσεις την αμαρτία, συγχώρησέ την· εάν όμως όχι, εξάλειψε και εμένα από το βιβλίο των ζώντων. Και πάλι ο Απόστολος, βλέποντας τους Ιουδαίους να αποξενώνονται από το Ευαγγέλιο, είπε: Θα ευχόμουν να γίνω εγώ ο ίδιος ανάθεμα από τον Θεό για χάρη των αδελφών μου, των συγγενών μου κατά σάρκα. Δίκαιος είσαι, Κύριε, και ευθείες είναι οι κρίσεις σου. Ενέτειλες τη δικαιοσύνη, τα μαρτύριά σου και την απόλυτη αλήθεια. Με δικαιοσύνη κυβερνάς τα πάντα, Δέσποτα, και επειδή φροντίζεις τους ανθρώπους, και επειδή επιθυμείς να τους αναδείξεις εργάτες της δικαιοσύνης.

Και νόμο έδωσες, και προειδοποιείς τους παραβάτες για το τι είδους τιμωρίες θα υποστούν, και υπόσχεσαι σε όσους τον τηρούν τις αγαθές ανταποδόσεις, και επιβεβαιώνεις τις υποσχέσεις με τα έργα. Διότι αυτό δηλώνει η φράση «Αλήθειαν σφόδρα». Διότι όρισε ημέρα κατά την οποία πρόκειται να κρίνει την οικουμένη και να αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του· σε εκείνους μεν που με την υπομονή στο αγαθό έργο ζητούν δόξα, τιμή και αφθαρσία, θα δώσει ζωή αιώνια, ενώ σε εκείνους που υπακούουν στην αδικία και απειθούν στην αλήθεια, θα επιπέσει θυμός και οργή, θλίψη και στενοχώρια σε κάθε ψυχή ανθρώπου που κατεργάζεται το κακό. Με τη φράση δε «Αλήθειαν σφόδρα», φανέρωσε τη βεβαιότητα και την τελική έκβαση των πραγμάτων. «Με έλιωσε ο ζήλος για εσένα, διότι οι εχθροί μου λησμόνησαν τους λόγους σου».

Οι 22 Κανόνες της αγίας και Οικουμενικής Ζ΄ Συνόδου, ερμηνευμένοι. ΚΑΝΟΝΑΣ Α΄. Για εκείνους που έλαβαν το ιερατικό αξίωμα, οι διατυπώσεις των κανονικών διατάξεων αποτελούν μαρτυρίες και κατορθώματα, τις οποίες αποδεχόμενοι με χαρά, ψάλλουμε μαζί με τον θεοφάντορα Δαβίδ προς τον Δεσπότη Θεό, λέγοντας: «στην οδό των μαρτυρίων σου ευφράνθηκα σαν να είχα κάθε πλούτο, και διέταξες να είναι τα μαρτύριά σου αιώνια δικαιοσύνη· συνέτισέ με και θα ζήσω». Και αν αιώνια η προφητική φωνή μάς δίνει την εντολή να φυλάττουμε τα μαρτύρια του Θεού και να ζούμε σύμφωνα με αυτά, είναι φανερό ότι αυτά παραμένουν ακράδαντα και ασάλευτα.