Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:139

Με έλιωσε ο ζήλος για εσένα, επειδή οι εχθροί μου λησμόνησαν τους λόγους σου. Τέτοιον ζήλο αισθανόμουν, εάν ποτέ έβλεπα κάποιον να έχει λησμονήσει τους λόγους σου. Και όχι απλώς ζήλο, αλλά τέτοιον που μου επέβαλλε να λιώνω από τον προς εσένα ζήλο, εάν έβλεπα κάποιους να λησμονούν τους λόγους σου. Αυτόν τον ζήλο θυμήθηκαν οι μαθητές, όπως έχει ειπωθεί εκ προσώπου του Κυρίου σε ψαλμό: Ότι ο ζήλος για τον οίκο σου με κατέφαγε.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΡΞΕʹ. Πώς θα γνωρίσει κάποιος εάν κινείται από ζήλο Θεού εναντίον του αμαρτάνοντος αδελφού ή εάν απλώς οργίζεται; ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Εάν απέναντι σε κάθε αμάρτημα βιώνει αυτό που είναι γεγραμμένο: «Με κατέτηξε ο ζήλος σου, επειδή οι εχθροί μου λησμόνησαν τους λόγους σου», τότε είναι φανερό ότι ο ζήλος είναι του Θεού. Απαιτείται όμως και εδώ οικονομία με επίγνωση, για την οικοδομή της πίστεως. Εάν δε αυτή η διάθεση δεν προϋπάρχει στην ψυχή και δεν είναι αυτή που την κινεί, τότε η μεν παρόρμηση γίνεται άτακτη, και σε καμία περίπτωση δεν διασώζεται ο σκοπός της θεοσεβείας.

Διότι ο ίδιος λέει για τον εαυτό του: «Εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα». Ποταμούς υδάτων έχυσαν τα μάτια μου, επειδή δεν τήρησαν τον νόμο σου. Δίκαιος είσαι, Κύριε, και ευθείες είναι οι κρίσεις σου. Με δικαιοσύνη όρισες τα μαρτύριά σου, και με πάρα πολλή αλήθεια. Με έλιωσε ο ζήλος μου για εσένα, διότι οι εχθροί μου ξέχασαν τους λόγους σου. Ο λόγος σου είναι απόλυτα δοκιμασμένος στη φωτιά, και ο δούλος σου τον αγάπησε. Εγώ είμαι μικρότερος και περιφρονημένος, όμως δεν ξέχασα τα δικαιώματά σου. Η δικαιοσύνη σου είναι δικαιοσύνη αιώνια, και ο νόμος σου είναι αλήθεια. Θλίψεις και στενοχώριες με βρήκαν· οι εντολές σου είναι η μελέτη μου. Ο Σύμμαχος παρουσίασε διαφορετικό νόημα λέγοντας: «Θλίψεις και αποκαρδιώσεις με κατέλαβαν· οι εντολές σου όμως με έτερπαν», εννοώντας ότι κάθε θεοσεβής άνθρωπος καταπιέζεται και δυσανασχετεί με τις υποθέσεις της ζωής, και απογοητεύεται από την κακία των ανθρώπων, έχοντας ως μοναδική παρηγοριά, αναζωογόνηση και τέρψη τη μελέτη των εντολών του Θεού.

«Δίκαιος» Διότι όλα όσα έπραξες στον άνθρωπο, με αληθινή κρίση τα έπραξες ως Θεός. «Ενετείλω» Όσα μέσω του νόμου και των προφητών μίλησες για τον άνθρωπο, είναι όλα αληθινά και δεν υπάρχει ψεύδος σε αυτά. «Εξέτηξέν με» Διότι πρέπει να θεωρούμε εχθρούς όλους όσους λησμονούν τον Θεό. «Πεπυρωμένον» Διότι σε αυτούς που ζουν κατά Θεόν, ο λόγος του Θεού ανάβει σαν φωτιά από τον πόθο. «Νεώτερος» Διότι και πολλοί νέοι στην ηλικία απέκτησαν φρόνημα πρεσβυτέρων ως προς τις εντολές του Θεού. «Η δικαιοσύνη» Διότι αμφότερα είναι αιώνια ως έργα του Θεού. «Θλίψεις» Διότι σε πολλή θλίψη βρέθηκε ο άνθρωπος, αν δεν τον είχε λυτρώσει η εντολή του Θεού. «Δικαιοσύνη» Ο νόμος και η χάρις· διότι διαμένουν στον αιώνα. «Συνέτισον» Δηλαδή, δώσε μου σύνεση μέσω αυτών. «Εκέκραξα» Διότι όσοι φωνάζουν από καρδιάς προς τον Θεό δεν παραβλέπονται ποτέ. «Τα δικαιώματα» Νύχτα και μέρα οι πιστοί δεν παύουν να εκζητούν τον Θεό. «Εκέκραξα» Διότι υπήρχε ανάγκη ισχυρής κραυγής στην προσευχή προς τον Θεό, ώστε να μπορέσει κάποιος να φυλάξει τον νόμο. «Προέφθασαν» Διότι η προσευχή δεν περιορίζεται από τον καιρό, αλλά πρέπει κανείς πάντοτε να προσεύχεται. «Προέφθασαν οι οφθαλμοί» Ο προφήτης σημαίνει την ανάσταση κατά τα χαράματα· προτρέπει τους πιστούς να σχολάζουν πάντοτε στις προσευχές. «Της φωνής» Αυτή είναι η φωνή του Αδάμ. Ποια φωνή; Τα δάκρυα της μετανοίας. «Προσήγγισαν» Διότι οι δαίμονες προσκολλούνται παράνομα στους πιστούς, όπως και στον Αδάμ.

Και νόμο έδωσες, και προειδοποιείς τους παραβάτες για το τι είδους τιμωρίες θα υποστούν, και υπόσχεσαι σε όσους τον τηρούν τις αγαθές ανταποδόσεις, και επιβεβαιώνεις τις υποσχέσεις με τα έργα. Διότι αυτό δηλώνει η φράση «Αλήθειαν σφόδρα». Διότι όρισε ημέρα κατά την οποία πρόκειται να κρίνει την οικουμένη και να αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του· σε εκείνους μεν που με την υπομονή στο αγαθό έργο ζητούν δόξα, τιμή και αφθαρσία, θα δώσει ζωή αιώνια, ενώ σε εκείνους που υπακούουν στην αδικία και απειθούν στην αλήθεια, θα επιπέσει θυμός και οργή, θλίψη και στενοχώρια σε κάθε ψυχή ανθρώπου που κατεργάζεται το κακό. Με τη φράση δε «Αλήθειαν σφόδρα», φανέρωσε τη βεβαιότητα και την τελική έκβαση των πραγμάτων. «Με έλιωσε ο ζήλος για εσένα, διότι οι εχθροί μου λησμόνησαν τους λόγους σου».

Έχει δε την έννοια του προηγούμενου στίχου· διότι αυτό που έλεγε εκεί, «Ρυάκια δακρύων κατέβασαν τα μάτια μου», εδώ το λέει ως εξής: «Με έλιωσε ο ζήλος σου, επειδή οι εχθροί μου λησμόνησαν τα λόγια σου». Τέτοιος ήταν, όπως ανέφερα, ο Φινεές, ο οποίος διαπέρασε με το δόρυ αυτόν που πόρνευσε· «Και του λογίστηκε ως δικαιοσύνη». Τέτοιος ήταν ο θεσπέσιος Παύλος, ο οποίος περιέφερε μέσα του ολόκληρο τον Χριστό· γι' αυτό και έλεγε: «Ποιος ασθενεί, και δεν ασθενώ κι εγώ; Ποιος σκανδαλίζεται, και εγώ δεν φλέγομαι;» Αλλά και ο μακάριος Λουκάς αναφέρει γι' αυτόν ότι στην Αθήνα συνειχόταν από θλίψη το πνεύμα του μέσα του, βλέποντας την πόλη να είναι γεμάτη είδωλα.

Άλλη ευχή του ιδίου. Είμαι πληγωμένος στην καρδιά· με έλιωσε ο ζήλος σου, με αλλοίωσε η αγάπη σου, Δέσποτα· είμαι δέσμιος του έρωτά σου. Είθε να χορτάσω από τις σάρκες σου· να κορεστώ από το ζωηφόρο και θεοποιό αίμα σου· να απολαύσω τα αγαθά· να εντρυφήσω στη θεότητά σου· είθε να γίνω άξιος να σε προϋπαντήσω όταν έρχεσαι με δόξα, αρπαγμένος στον αέρα μέσα σε νεφέλες μαζί με όλους τους εκλεκτούς σου, ώστε να υμνώ, να προσκυνώ και να σε δοξάζω με ευχαριστία και ομολογία, μαζί με τον άναρχο Πατέρα σου και το πανάγιο, και αγαθό, και ζωοποιό σου Πνεύμα, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Οι 22 Κανόνες της αγίας και Οικουμενικής Ζ΄ Συνόδου, ερμηνευμένοι. ΚΑΝΟΝΑΣ Α΄. Για εκείνους που έλαβαν το ιερατικό αξίωμα, οι διατυπώσεις των κανονικών διατάξεων αποτελούν μαρτυρίες και κατορθώματα, τις οποίες αποδεχόμενοι με χαρά, ψάλλουμε μαζί με τον θεοφάντορα Δαβίδ προς τον Δεσπότη Θεό, λέγοντας: «στην οδό των μαρτυρίων σου ευφράνθηκα σαν να είχα κάθε πλούτο, και διέταξες να είναι τα μαρτύριά σου αιώνια δικαιοσύνη· συνέτισέ με και θα ζήσω». Και αν αιώνια η προφητική φωνή μάς δίνει την εντολή να φυλάττουμε τα μαρτύρια του Θεού και να ζούμε σύμφωνα με αυτά, είναι φανερό ότι αυτά παραμένουν ακράδαντα και ασάλευτα.