Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:153

Δες την ταπείνωσή μου και ελευθέρωσέ με, διότι δεν λησμόνησα τον νόμο σου. Δίκασε την υπόθεσή μου και λύτρωσέ με, δια του λόγου σου δώσε μου ζωή. Ζητά να κριθεί απέναντι στους εχθρούς που τον πολεμούν αφανώς ή εμφανώς, και να λυτρωθεί· διότι μόνος ο Θεός είναι αυτός που λυτρώνει και από τους δύο, και όχι μόνο μας απαλλάσσει από τον θάνατο, τον οποίο απειλούν και προκαλούν οι δαίμονες, αλλά παρέχει και ζωή δια του ίδιου λόγου. Μακριά από τους αμαρτωλούς είναι η σωτηρία, διότι δεν αναζήτησαν τα δικαιώματά σου. Οι οικτιρμοί σου είναι πολλοί, Κύριε· σύμφωνα με την κρίση σου δώσε μου ζωή. Το έλεος του ανθρώπου απευθύνεται στον πλησίον του· το έλεος όμως του Κυρίου απλώνεται σε κάθε άνθρωπο, ακόμη και σε εκείνον που φαίνεται να είναι απολύτως δίκαιος. Διότι, κατά τη σύγκριση των ανθρώπων σε σχέση με την ακριβοδίκαιη κρίση του Θεού, ακόμη και η δικαιοσύνη έχει ανάγκη από έλεος.

Από δε τον νόμο. Μακριά από τη δική τους αξία και από τον Θεό βρέθηκαν οι δαίμονες. Είσαι κοντά. Διότι πάντοτε συμπαρίσταται στους πιστούς και είναι μαζί τους. Κατ' αρχάς. Διότι από την αρχή γνώρισα τους λόγους Σου, δηλαδή τα [μαρτύρια και τα] μυστήρια, ότι παραμένουν στον αιώνα και αυτά και εκείνοι που τα πράττουν. Δες. Διότι ο άνθρωπος περίμενε την από τον Θεό σωτηρία καθημερινά. Ότι τον νόμο. Διότι ποτέ οι πιστοί δεν λησμονούν, αλλά μέσω του νόμου τιμούν τον Θεό. Κρίνε. Διότι εάν Εσύ ο ίδιος κρίνεις την υπόθεσή μου, [και] λυτρώθηκα [και έζησα]. Μακριά. Διότι για τους Ιουδαίους δεν υπάρχει σωτηρία, επειδή δεν πρόσεξαν τον νόμο, αλλά αθέτησαν Εκείνον που μίλησε μέσα σε αυτόν. Οι οικτιρμοί. Διότι είναι πολλοί οι οικτιρμοί του Θεού και [μεγάλο] το κρίμα του Θεού έγινε για τον άνθρωπο, και έζησε. Πολλοί. Οι δαίμονες [και οι Ιουδαίοι]· διότι αυτοί πάντοτε καταδιώκουν τον άνθρωπο και τον θλίβουν. Μιλάει δε για τον Χριστό (και υπονοεί τον Χριστό κατά τον καιρό του Πάθους). Από τα μαρτύρια. Διότι, αν και εκείνοι προκαλούν θλίψεις, οι πιστοί δεν εκκλίνουν από τον νόμο. Είδα. Διότι όταν ο πιστός [άνθρωπος] βλέπει τους ασεβείς να υβρίζουν τον Θεό, λιώνει από τον ζήλο. Δες. Αυτή είναι η φωνή του προφήτη, που επιζητά τον μισθό από τον Θεό. Αρχή. Διότι αυτός που ξεκινά την αλήθεια του Θεού (για να τρέφεται με την αλήθεια του Θεού) σώζεται και δεν χάνεται.

Διότι λέει ο Δαβίδ: «Δες την ταπείνωσή μου και ελευθέρωσέ με, επειδή δεν λησμόνησα τον νόμο σου». «Εμπρός τώρα, οι πλούσιοι.» Προαναγγέλλει την τιμωρία από φιλανθρωπία, ώστε, αφού μετανοήσουν, να αποφύγουν αυτά με τα οποία απειλούνται. «Διότι όποιος θέλει να αγαπά τη ζωή.» Εδώ το «Ποιος;» δεν τίθεται από τον προφήτη ως έκφραση απορίας, αλλά ως μακαρισμός, και κυρίως ως προτροπή, ίσως όμως και ως απορία. Διότι οι πολλοί δεν θέλουν την αληθινή ζωή, καθώς δελεάζονται από τα πρόσκαιρα, ούτε αγαπούν να δουν τις αγαθές ημέρες του μέλλοντος, επειδή είναι προσηλωμένοι στην ευημερία του παρόντος βίου. «Ακόμη και τους αγγέλους που δεν διατήρησαν το αρχικό τους αξίωμα.» Σχετικά με τα προκείμενα ρητά: «Το έλεος και την αλήθειά Του ποιος θα τα εκζητήσει;» Διότι ποιος μπορεί να κατανοήσει τη φιλανθρωπία Του, ή ποιος μπορεί να αναλογιστεί την αλήθειά Του; Επειδή από τη μια, χάριν της αλήθειας, δεν λυπήθηκε τους αγγέλους που αμάρτησαν, ενώ από την άλλη, χάριν της φιλανθρωπίας, εισήγαγε στη Βασιλεία πόρνες και τελώνες.

«Δες την ταπείνωσή μου και ελευθέρωσέ με, διότι δεν λησμόνησα τον νόμο σου». «Εκείνος που ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί», σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου· και, «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών». Με αυτήν και ο θείος προφήτης στόλισε τις άλλες αρετές, και προβάλλοντάς την επικαλείται τη θεία βοήθεια. Υπάρχουν δε πολλά είδη ταπείνωσης· διότι κάποιος ταπεινώνεται και μέσα στη θλίψη, και στις συμφορές, και εξαιτίας των ανθρώπινων επιβουλών. Η αληθινή όμως ταπείνωση είναι, όταν εξαιτίας των αμαρτιών μας επιστρέφουμε στον Θεό· όπως ακριβώς ταπεινώθηκε ο ίδιος ο Δαβίδ, λέγοντας και πράττοντας: «Κάθε νύχτα θα λούζω το κρεβάτι μου, με τα δάκρυά μου θα βρέχω το στρώμα μου»· και, «Δες την ταπείνωσή μου και τον κόπο μου, και συγχώρησε όλες τις αμαρτίες μου». Ομοίως, και εάν ταπεινωθούμε κάτω από την κραταιά χείρα του Θεού, αγαπώντας και φυλάττοντας τα προστάγματά του, για τους οποίους λέει ο Κύριος: «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι».

Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι και το να μην κατακρίνουμε λυτρώνει από την αμαρτία· διότι το να μην κατακρίνουμε είναι γνώρισμα ταπεινώσεως. Τίποτα δεν προσελκύει τόσο τη βοήθεια του Θεού όσο η ταπείνωση. Διότι λέει (η Γραφή): «Δες την ταπείνωσή μου και τον κόπο του αγώνα μου και συγχώρεσε όλες τις αμαρτίες μου», και «δες την ταπείνωσή μου και λύτρωσέ με», δηλαδή από τον εχθρό που με πολεμά και από την αμαρτία και την αφροσύνη μου. Συμβάλλει δε στην αρετή και η συναναστροφή με ενάρετους ανθρώπους —διότι ο άνθρωπος είναι ον μιμητικό— καθώς και η αποχή από την αισθητή επαφή με όσα ερεθίζουν τα πάθη· διότι όσο απομακρύνεται κάτι από τα μάτια, τόσο απομακρύνεται και από την καρδιά. Επειδή μέσω αυτών δημιουργείται στην ψυχή η ανάμνηση των αισθητών. Σκοπός μας είναι να αποδεσμεύσουμε τον νου από τη μνήμη των αισθητών, ώστε με ελαφρά φτερά να πετάξει ψηλά προς τον νοητό ήλιο και να καταυγασθεί από το απρόσιτο και απερίγραπτο κάλλος του.