Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:160

Αρχή των λόγων σου είναι η αλήθεια. Αυτή έχει δοθεί ως η πρώτη από τις εντολές σου, το να βρίσκεται κανείς στην αλήθεια στα πάντα, και με την πράξη, και με τον λόγο, και με τη διάνοια. Άρχοντες με καταδίωξαν αναίτια. Με κατέθλιβαν, λέγει, οι εκάστοτε άρχοντες, όντας εχθροί της αλήθειας. Αλλά δεν φοβήθηκα τις δικές τους θλίψεις, επειδή φοβόμουν τον δικό σου λόγο. Και ποιος είναι αυτός, αν όχι το: Μη φοβηθείτε από εκείνους που θανατώνουν το σώμα, αλλά δεν μπορούν να θανατώσουν την ψυχή· φοβηθείτε μάλλον εκείνον που δύναται να απωλέσει και την ψυχή και το σώμα στη γέεννα.

Στους Ψαλμούς. «Αρχή των λόγων σου είναι η αλήθεια.» Διότι ο πρώτος και έμφυτος και ουσιώδης Λόγος στον Θεό και Πατέρα είναι η αλήθεια, δηλαδή ο Υιός. Δυνατός είσαι, Κύριε, και η αλήθειά σου είναι γύρω σου. «Αυτός που κατοικεί υπό τη βοήθεια του Υψίστου», και τα εξής, έως το, «Ως όπλο θα σε περικυκλώσει η αλήθειά του.» Λέγοντας για τον δίκαιο: «Και εκείνους που τον μισούν θα τους κατατροπώσω, διότι το έλεός μου και η αλήθειά μου είναι μαζί του.» «Οδό αληθείας επέλεξα.» Διότι ο κατά Θεόν σοφός αγαπά την ευαγγελική πολιτεία, ως πολύ ανώτερη της νομικής.

Στο Ψαλτήριο. Η αρχή των λόγων σου είναι αλήθεια, και αιώνια είναι όλα τα κρίματα της δικαιοσύνης σου. Η δικαιοσύνη σου είναι δικαιοσύνη αιώνια, και ο λόγος σου, Κύριε, είναι αλήθεια. Έχοντας μάθει τα κρίματα της δικαιοσύνης σου, θα φυλάξω τα δικαιώματά σου.

Διότι καθετί που φαίνεται ότι έχει γίνει από έλεος, με το έλεος του Θεού γίνεται. Διότι τι άξιο της αιώνιας μακαριότητας και της βασιλείας των ουρανών έχει πράξει κανείς, χωρίς να βοηθείται από τον Θεό; —Πολλοί είναι εκείνοι που με καταδιώκουν και με θλίβουν, όμως από τα μαρτύριά σου δεν παρεξέκλινα. Είδα τους ασύνετους και έλιωνα από τη λύπη μου, διότι δεν φύλαξαν τα λόγια σου. Δες ότι αγάπησα τις εντολές σου· Κύριε, με το έλεός σου δώσε μου ζωή. Η αρχή των λόγων σου είναι η αλήθεια· και στον αιώνα παραμένουν όλα τα κρίματα της δικαιοσύνης σου.

Ποιος από όσους γνωρίζουν τα σχετικά με αυτόν τον Παλαμά, ακούγοντας αυτά, δεν θα χαρακτηρίσει αυτούς ως πατέρες του ψεύδους, τόσο εκείνον που τα γράφει όσο και εκείνον προς τον οποίο τα γράφει και τα αφιερώνει, οι οποίοι, έχοντας την εντύπωση πως αν διατυπώσουν συμφώνως το ψεύδος δεν θα καταστούν οι ίδιοι περιφανείς ψεύτες αλλά το ψεύδος θα γίνει αλήθεια; Ή, αν δεν συμβεί αυτό —καθώς είναι παντελώς αδύνατον—, θα φανεί τουλάχιστον ότι θα παραπλανήσει τους αναγνώστες εξαιτίας του κύρους εκείνων που τα λέγουν, και κατέδειξαν τους εαυτούς τους ολοφάνερα αντίθετους προς Εκείνον στον οποίο λέει ο Δαβίδ, «ότι η αρχή των λόγων σου είναι η αλήθεια» και «η αλήθεια θα προπορεύεται προ του προσώπου σου», και του οποίου «όλες οι εντολές είναι αξιόπιστες, στηριγμένες στην αλήθεια και την ευθύτητα». Διότι γι' αυτούς η αρχή των λόγων είναι το ψεύδος· και στη συνέχεια, αναμεμειγμένο με δόλο φτάνει στο τέλος του, προχωρώντας διαρκώς προς το χειρότερο και καταλήγοντας, ας πούμε, σε θεμέλιο εντελώς ασταθές.

Από δε τον νόμο. Μακριά από τη δική τους αξία και από τον Θεό βρέθηκαν οι δαίμονες. Είσαι κοντά. Διότι πάντοτε συμπαρίσταται στους πιστούς και είναι μαζί τους. Κατ' αρχάς. Διότι από την αρχή γνώρισα τους λόγους Σου, δηλαδή τα [μαρτύρια και τα] μυστήρια, ότι παραμένουν στον αιώνα και αυτά και εκείνοι που τα πράττουν. Δες. Διότι ο άνθρωπος περίμενε την από τον Θεό σωτηρία καθημερινά. Ότι τον νόμο. Διότι ποτέ οι πιστοί δεν λησμονούν, αλλά μέσω του νόμου τιμούν τον Θεό. Κρίνε. Διότι εάν Εσύ ο ίδιος κρίνεις την υπόθεσή μου, [και] λυτρώθηκα [και έζησα]. Μακριά. Διότι για τους Ιουδαίους δεν υπάρχει σωτηρία, επειδή δεν πρόσεξαν τον νόμο, αλλά αθέτησαν Εκείνον που μίλησε μέσα σε αυτόν. Οι οικτιρμοί. Διότι είναι πολλοί οι οικτιρμοί του Θεού και [μεγάλο] το κρίμα του Θεού έγινε για τον άνθρωπο, και έζησε. Πολλοί. Οι δαίμονες [και οι Ιουδαίοι]· διότι αυτοί πάντοτε καταδιώκουν τον άνθρωπο και τον θλίβουν. Μιλάει δε για τον Χριστό (και υπονοεί τον Χριστό κατά τον καιρό του Πάθους). Από τα μαρτύρια. Διότι, αν και εκείνοι προκαλούν θλίψεις, οι πιστοί δεν εκκλίνουν από τον νόμο. Είδα. Διότι όταν ο πιστός [άνθρωπος] βλέπει τους ασεβείς να υβρίζουν τον Θεό, λιώνει από τον ζήλο. Δες. Αυτή είναι η φωνή του προφήτη, που επιζητά τον μισθό από τον Θεό. Αρχή. Διότι αυτός που ξεκινά την αλήθεια του Θεού (για να τρέφεται με την αλήθεια του Θεού) σώζεται και δεν χάνεται.

«και εις τον αιώνα» Διότι στους αιώνες των αιώνων παραμένουν τα κρίματα του Θεού (του Χριστού). «άρχοντες» Υπονοεί τους μάρτυρες και όλους, όσοι πέθαναν (έπαθαν) για τον Χριστό. Διότι φοβούνταν τον Θεό περισσότερο από εκείνους. «θα αγαλλιάσω» Διότι όλοι οι άγιοι αγαλλιούσαν (αγαλλίασαν), ευφραινόμενοι με τα λόγια του Θεού, όπως εκείνοι που βρήκαν άφθονο πλούτο. «αδικία» Όλοι οι δίκαιοι μισούσαν (μισώντας) την αδικία, ζώντας (ζουν) στην αλήθεια. «τον δε νόμο» Διότι τη μελέτη των Γραφών την ποθούσαν [όλοι οι άγιοι] περισσότερο από τον πλούτο. «επτάκις» Διότι επτά είναι οι ενέργειες του Αγίου Πνεύματος· επτά οφθαλμούς αναφέρει ο Ζαχαρίας· επτά ημέρες όρισε στην εβδομάδα. Και σύμφωνα με την ενέργεια αυτών, επτά φορές προτρέπει το Πνεύμα να δοξάζουμε τον Θεό. «επί τα κρίματα» Σύμφωνα με την ενέργεια των θείων Γραφών (σύμφωνα με την ενέργεια του Θεού)· διότι κρίματα του Θεού είναι οι θείες Γραφές (νόμος και εντολές). «ειρήνη» Στους Αποστόλους και στους μάρτυρες και σε όλους τους αγίους [και δικαίους], οι οποίοι χωρίς δισταγμό εμμένουν στον λόγο του Κυρίου. «και δεν υπάρχει» Διότι η καρδιά των ανθρώπων αυτών δεν υφίσταται σκάνδαλο· διότι είναι αταλάντευτα προσηλωμένοι στον Θεό. «προσδοκούσα» Διότι με την προσδοκία των μελλοντικών αγαθών φυλάττει ο άνθρωπος τις εντολές του Θεού. «και φύλαξε» Διότι από πολλή αγάπη και πόθο φυλάττουν οι πιστοί τις εντολές του Θεού. «φύλαξα» Λέει ο προφήτης.

Μας διδάσκει δε το ρητό να αγαπούμε, σύμφωνα με τον αδελφόθεο Ιάκωβο, όχι με τα λόγια και με τη γλώσσα, αλλά με τα έργα και με την αλήθεια. Διότι έτσι θα ζήσουμε μέσα στο έλεος του Θεού. Η αρχή των λόγων σου είναι η αλήθεια, και αιώνια παραμένουν όλα τα κρίματα της δικαιοσύνης σου.

Διότι αυτό φανέρωσε λέγοντας: «Και εις τον αιώνα είναι όλα τα κρίματα της δικαιοσύνης σου». Επειδή, όντας προφήτης, έβλεπε το αιώνιο κράτος του Χριστού. Γι' αυτό και είπε ότι η αρχή των θείων λογίων είναι κοσμημένη με την αλήθεια.

ΜΑΞ. Ποια είναι η αρχή των λόγων του Θεού; ΙΩΣ. Η αλήθεια. ΜΑΞ. Γιατί; ΙΩΣ. Διότι αυτή είναι η βασίλισσα των αρετών, τόσο στους λόγους όσο και στα έργα. ΜΑΞ. Τι είναι το κενό έξω από την άναστρη σφαίρα; ΙΩΣ. Εάν με δυσκολία εικάζουμε τα επί της γης, και όσα βρίσκονται στα χέρια μας τα ανακαλύπτουμε με κόπο, πώς θα εξιχνιάσουμε άμεσα τα επουράνια; Εξάλλου είναι και αυτό κενό, το να μελετά κανείς περί του κενού.

Σε αυτούς ανήκει αληθώς η μία φύση και κίνηση του Χριστού, δικό τους γνώρισμα είναι η θεότητα που περιπαίζει τα της σαρκός κατά δόκησιν και η οποία υποπίπτει παρά φύσιν στα της σαρκός· σε αυτούς ανήκει η φανέρωση των αντιθέτων κατά μία και την αυτή ενέργεια του Χριστού, ο οποίος αφενός προβάλλει φυσικώς τα θαύματα με την έξη της δυνάμεως, αφετέρου δε υποπίπτει παρά φύσιν στα πάθη με τη στέρηση αυτής· δικό τους γνώρισμα είναι το να ορίζουν τον ίδιο τον Χριστό, κατά μία και την αυτή φύση και δύναμη, και ως απαθή και ως παθητό, και το να μη θεωρούν τίποτε πιο αξιόλογο από μια συγκεχυμένη πίστη· των οποίων η απόρριψη από τον Χριστό... [Και μετά από λίγα] ... Έχουμε ακούσει τον μέγα Δαβίδ να λέει ότι η αρχή των λόγων του Θεού είναι η αλήθεια, και έχουμε μάθει σαφώς από τον Έσδρα ότι αυτή είναι νικηφόρος επί πάντων, ως η μόνη ισχυρή.

Όταν δε αναγκάζεται κάποιος, για την απόλαυση των κατώτερων, και να κατηγορεί και να βλασφημεί, και να στερηθεί εντελώς τα ανώτερα, είναι εξάπαντος αφρονέστατος εκείνος που εκουσίως υποκύπτει σε τέτοια ανάγκη. Ας μεταφέρω τη θέση σε συγκεκριμένη υπόθεση, και τα αόριστα σε ορισμένα: οι αλήθειες των ιερών λογίων, οι περί Θεού θεωρίες, αυτές είναι οι ανώτερες, μάλλον δε και οι μέγιστες από όλες τις άλλες αλήθειες· «διότι η αρχή», λέει, «των λόγων σου είναι αλήθεια», και «η δικαιοσύνη σου είναι δικαιοσύνη αιώνια και ο λόγος σου αλήθεια»· και είναι τέτοια αυτή η αλήθεια, ώστε αν παραβληθούν με αυτήν οι αλήθειες που έχουν βρεθεί από τους ανθρώπους, είναι ψεύδος και πλάνη· «ας γίνει», είπε ο Παύλος, «ο Θεός αληθινός, και κάθε άνθρωπος ψεύτης». Οι δε αλήθειες των μαθηματικών, και των φυσικών πειραμάτων, είναι οι κατώτερες αλήθειες.