Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:168

Η ψυχή μου φύλαξε τα μαρτύριά σου και τα αγάπησε σφόδρα. Όχι μόνο αγάπησα τις εντολές σου, αλλά και τα μαρτύριά σου αγάπησε σφόδρα η ψυχή μου, και τα φύλαξε. Πρώτον μεν, εξετάζοντάς τα ένα προς ένα, έλεγε: «αγαπούσα», και «αγάπησα τις εντολές σου»· δεύτερον: «Η ψυχή μου φύλαξε τα μαρτύριά σου»· και κατά το τρίτο, συνενώνοντας και τα δύο σε ένα, λέει: «Φύλαξα τις εντολές σου και τα μαρτύριά σου, διότι όλες οι οδοί μου είναι ενώπιόν σου, Κύριε».

Ο αμαρτωλός δεν θα πει: Όλες οι οδοί μου είναι ενώπιόν σου· διότι οι οδοί του αμαρτωλού δεν βρίσκονται προ των οφθαλμών του Θεού, αλλά μόνο οι οδοί του δικαίου. Για να γίνουν λοιπόν και όλες οι δικές μας οδοί ενώπιον του Θεού —οι νόμοι, οι προφήτες, και η υπεράνω όλων τέλεια, αληθινή και αγαθή οδός, Εκείνος που είπε: «Εγώ είμαι η οδός», ο Χριστός Ιησούς— ας προσευχηθούμε, οδεύοντας στην οδό αυτή μέχρι τέλους, να φθάσουμε στον Θεό και Πατέρα των πάντων διά του Ιησού Χριστού.

«και εις τον αιώνα» Διότι στους αιώνες των αιώνων παραμένουν τα κρίματα του Θεού (του Χριστού). «άρχοντες» Υπονοεί τους μάρτυρες και όλους, όσοι πέθαναν (έπαθαν) για τον Χριστό. Διότι φοβούνταν τον Θεό περισσότερο από εκείνους. «θα αγαλλιάσω» Διότι όλοι οι άγιοι αγαλλιούσαν (αγαλλίασαν), ευφραινόμενοι με τα λόγια του Θεού, όπως εκείνοι που βρήκαν άφθονο πλούτο. «αδικία» Όλοι οι δίκαιοι μισούσαν (μισώντας) την αδικία, ζώντας (ζουν) στην αλήθεια. «τον δε νόμο» Διότι τη μελέτη των Γραφών την ποθούσαν [όλοι οι άγιοι] περισσότερο από τον πλούτο. «επτάκις» Διότι επτά είναι οι ενέργειες του Αγίου Πνεύματος· επτά οφθαλμούς αναφέρει ο Ζαχαρίας· επτά ημέρες όρισε στην εβδομάδα. Και σύμφωνα με την ενέργεια αυτών, επτά φορές προτρέπει το Πνεύμα να δοξάζουμε τον Θεό. «επί τα κρίματα» Σύμφωνα με την ενέργεια των θείων Γραφών (σύμφωνα με την ενέργεια του Θεού)· διότι κρίματα του Θεού είναι οι θείες Γραφές (νόμος και εντολές). «ειρήνη» Στους Αποστόλους και στους μάρτυρες και σε όλους τους αγίους [και δικαίους], οι οποίοι χωρίς δισταγμό εμμένουν στον λόγο του Κυρίου. «και δεν υπάρχει» Διότι η καρδιά των ανθρώπων αυτών δεν υφίσταται σκάνδαλο· διότι είναι αταλάντευτα προσηλωμένοι στον Θεό. «προσδοκούσα» Διότι με την προσδοκία των μελλοντικών αγαθών φυλάττει ο άνθρωπος τις εντολές του Θεού. «και φύλαξε» Διότι από πολλή αγάπη και πόθο φυλάττουν οι πιστοί τις εντολές του Θεού. «φύλαξα» Λέει ο προφήτης.

«ότι πάσαι»: Διότι γνωρίζεις, λέγει ο άνθρωπος, όλες μου τις οδούς, και τίποτε από όσα πράττουμε δεν έμεινε κρυφό από την αγαθότητά σου. «εγγισάτω»: Δηλαδή Δέσποτα, μην αποστραφείς τη δέησή μου, αλλά αποδέξου την. «κατά το λόγιον»: Έτσι, όπως ακριβώς βούλεται και θέλει ο λόγος. «εισέλθοι»: Δηλαδή, ας γίνει δεκτή η παράκλησή μου ενώπιον του Θεού. «κατά το λόγιον»: Καθώς ο λόγος σου είναι αληθινός, έτσι λύτρωσέ με από όλα τα κακά μου. «εξηρεύξαντο»: Τα χείλη του προφήτη, λέγει. «όταν διδάξης»: Όταν, λέγει, με δίδαξες τα μυστήρια που πρόκειται να τελεστούν στους έσχατους καιρούς. «φθέγξαιτο»: Διότι εσύ την κινούσες προς αυτό το έργο των λόγων σου. «ότι πάσαι»: Διότι όλες [οι εντολές του Κυρίου] είναι πλήρεις δικαιοσύνης. «γενέσθω»: Διότι για αυτόν ακριβώς τον σκοπό έχει ταχθεί να σώζει, ως δεξιά του Ποιητή και Θεού <όπως ενεργεί η δεξιά του Θεού>. «ότι τας εντολάς»: Διότι αυτές και μόνον επιλέγουν οι πιστοί. «επεπόθησα»: Διότι ποθώντας πάντοτε το σωτήριό σου, Κύριε, και μελετώντας τον νόμο σου, αξιώθηκα τα αιώνια αγαθά σου, λέγει ο άνθρωπος. «ζήσεται»: Θα ζήσει την αιώνια ζωή· διότι τότε δύναται να αινεί τον Θεό αιωνίως. «και τα κρίματα»: Όσα, λέγει, έκρινες για τους πιστούς· διότι μέσω αυτών σωζόμαστε <σώζονται> (σώζομαι). «επλανήθην»: Ο προφήτης αινίσσεται τον Αδάμ. «ζήσον»: Διότι ακόμη και αν ο άνθρωπος είχε παραπέσει, εντούτοις η καρδιά <με την καρδιά του> σκεφτόταν πάντοτε τον Θεό.

Τήρησα τις εντολές σου και τα μαρτύριά σου, διότι όλες οι οδοί μου βρίσκονται ενώπιόν σου, Κύριε. Επειδή, γνωρίζοντας ότι επιβλέπεις τα πάντα και διάγοντας τον βίο μου με εσένα ως θεατή, όχι μόνο εκπλήρωσα τις εντολές σου, αλλά το έπραξα αυτό και με θερμή διάθεση. Αυτά δε τα αναφέρει ο προφήτης προς δική μας νουθεσία και προτροπή, ώστε να τηρούμε τις εντολές του Θεού και τα μαρτύριά του. Όσοι, λοιπόν, πράττουν τα αγαθά όχι με σκοπό τη συναλλαγή και την αισχροκέρδεια, ούτε για να θεαθούν και να επαινεθούν από τους ανθρώπους, αυτοί είναι που λέγουν: Όλες οι οδοί μου βρίσκονται ενώπιόν σου, Κύριε. Ας φθάσει η δέησή μου ενώπιόν σου, Κύριε· σύμφωνα με τον λόγο σου συνέτισέ με.