Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:170

Ας πλησιάσει η δέησή μου... Ας εισέλθει το αίτημά μου ενώπιόν σου, Κύριε. Πρόσεξε την ευταξία των θείων ρημάτων. Διότι πρώτα αναφέρεται το «ας πλησιάσει»· έπειτα, το ανώτερο, το «ας εισέλθει το αίτημά μου»· διότι πριν από το να εισέλθει, προηγείται το να πλησιάσει. Επειδή, αφού πλησιάσει κάποιος σε μια οικία, εάν είναι φίλος του οικοδεσπότη, εισέρχεται.

Ας πλησιάσει η δέησή μου ενώπιόν σου, Κύριε· σύμφωνα με τον λόγο σου συνέτισέ με. Ας εισέλθει η ικεσία μου ενώπιόν σου, Κύριε· σύμφωνα με τον λόγο σου λύτρωσέ με. Ας αναβλύσουν τα χείλη μου ύμνο, όταν με διδάξεις τα δικαιώματά σου· ας αναγγείλει η γλώσσα μου τα λόγια σου, διότι όλες οι εντολές σου είναι δικαιοσύνη. Πολύ λογικά ακολουθούν αυτά, αφού προηγουμένως προσευχήθηκε για τη διάνοια· διότι η κατανόηση των λογίων του Θεού δεν ήταν έργο των χειλέων ούτε της γλώσσας, αλλά του διανοητικού μέρους της ψυχής. Έχοντας λοιπόν ζητήσει τα πρωτεύοντα, μεταβαίνει στα δευτερεύοντα, και ζητά να αφιερωθούν τα όργανα του λόγου μέσα του, δηλαδή τα χείλη και η γλώσσα, ώστε τα μεν χείλη να αναβλύζουν διαπαντός ύμνο, καθώς ο νους διδάσκεται από τον ίδιο τον Θεό τα δικαιώματά Του· η δε γλώσσα να μη φθέγγεται τίποτε άλλο παρά τα λόγια του Θεού, και να το πράττει αυτό, επειδή όλες οι οδοί Του είναι δικαιοσύνη.

Εσύ προστάζεις να τα αφήσουμε όλα κατά μέρος και να αφήσουμε αζήμιους ανθρώπους που έχουν σφάλει τόσο πολύ· εγώ δεν υποστηρίζω κάτι τέτοιο, ούτε είμαι υπερβολικός στην επιείκεια· αλλά προτείνω να αναμειχθεί και κάποιο έλεος στην τιμωρία. Δηλαδή, ένα μέρος να εισπραχθεί και το άλλο να συγχωρηθεί, ώστε, αφενός, χάρη στην επιείκεια, να έχουν τα αναγκαία για τον μετέπειτα βίο τους, και αφετέρου, εξαιτίας της ποινής, να μην περιπέσουν πάλι για δεύτερη φορά στα ίδια σφάλματα από αμέλεια. Αρκούν, νομίζω, τρεις εκατοντάδες που θα καταβληθούν, για να πείσουν τους απόρους των Προυσαέων να στενάζουν για καιρό και να θυμούνται να βρίσκονται σε εγρήγορση· αρκούν αυτά, μαζί με την απειλή των φρικτών βασιλικών ποινών, η οποία είναι ικανή να προκαλέσει φόβο όχι λιγότερο από οποιαδήποτε αφαίρεση χρημάτων, εφόσον βέβαια ο σκοπός είναι –όπως άλλωστε και είναι– να γίνουν καλύτεροι, και όχι να αφανιστούν ολοσχερώς μέσω αυτής της ευτελούς είσπραξης. Αυτή είναι η σημερινή μου ικεσία προς τον βασιλέα· αυτή είναι η παράκλησή μου, η οποία δεν απεστάλη υπέρ των ανθρώπων κάποιου άλλου, αλλά υπέρ των ανθρώπων του Θεού και του ίδιου του βασιλέα. Ας φθάσει το αίτημά μου ενώπιόν του μέσω εσού, και συμπράξε μαζί μου σε τούτο, όπως ακριβώς έχεις συμπράξει πολλές φορές σε πολλά άλλα. Και είθε ο Κύριος να αγγίξει την ψυχή σου, κατευθύνοντάς σε πάντοτε στην ευθύτατη οδό των δικαιωμάτων Του, στην οποία, όπως λέγει ο μέγας Δαβίδ, δείχνει το σωτήριό Του σε όσους πορεύονται σε αυτήν.

«ότι πάσαι»: Διότι γνωρίζεις, λέγει ο άνθρωπος, όλες μου τις οδούς, και τίποτε από όσα πράττουμε δεν έμεινε κρυφό από την αγαθότητά σου. «εγγισάτω»: Δηλαδή Δέσποτα, μην αποστραφείς τη δέησή μου, αλλά αποδέξου την. «κατά το λόγιον»: Έτσι, όπως ακριβώς βούλεται και θέλει ο λόγος. «εισέλθοι»: Δηλαδή, ας γίνει δεκτή η παράκλησή μου ενώπιον του Θεού. «κατά το λόγιον»: Καθώς ο λόγος σου είναι αληθινός, έτσι λύτρωσέ με από όλα τα κακά μου. «εξηρεύξαντο»: Τα χείλη του προφήτη, λέγει. «όταν διδάξης»: Όταν, λέγει, με δίδαξες τα μυστήρια που πρόκειται να τελεστούν στους έσχατους καιρούς. «φθέγξαιτο»: Διότι εσύ την κινούσες προς αυτό το έργο των λόγων σου. «ότι πάσαι»: Διότι όλες [οι εντολές του Κυρίου] είναι πλήρεις δικαιοσύνης. «γενέσθω»: Διότι για αυτόν ακριβώς τον σκοπό έχει ταχθεί να σώζει, ως δεξιά του Ποιητή και Θεού <όπως ενεργεί η δεξιά του Θεού>. «ότι τας εντολάς»: Διότι αυτές και μόνον επιλέγουν οι πιστοί. «επεπόθησα»: Διότι ποθώντας πάντοτε το σωτήριό σου, Κύριε, και μελετώντας τον νόμο σου, αξιώθηκα τα αιώνια αγαθά σου, λέγει ο άνθρωπος. «ζήσεται»: Θα ζήσει την αιώνια ζωή· διότι τότε δύναται να αινεί τον Θεό αιωνίως. «και τα κρίματα»: Όσα, λέγει, έκρινες για τους πιστούς· διότι μέσω αυτών σωζόμαστε <σώζονται> (σώζομαι). «επλανήθην»: Ο προφήτης αινίσσεται τον Αδάμ. «ζήσον»: Διότι ακόμη και αν ο άνθρωπος είχε παραπέσει, εντούτοις η καρδιά <με την καρδιά του> σκεφτόταν πάντοτε τον Θεό.

ε΄. Αφού προσέφερε κάθε ικεσία, παρακαλεί θερμά να γίνει δεκτή και να μην απορριφθεί η δέησή του. Και παρακαλεί να λάβει σύνεση, όχι ανθρώπινη, αλλά τη γνώση των θείων λόγων. Εκείνος λοιπόν που ζει και αναστρέφεται μέσα στις αμαρτίες δεν μπορεί να πει: «Ας πλησιάσει η δέησή μου ενώπιόν σου, Κύριε». Διότι ο Θεός είπε μέσω του προφήτη: «Οι αμαρτίες σας δημιουργούν χάσμα ανάμεσα σε εμένα και σε εσάς». Ώστε πρέπει πρώτα να αποστραφεί κανείς τα αμαρτήματα, και τότε να πει: «Ας πλησιάσει η δέησή μου ενώπιόν σου, Κύριε». Επειδή ούτε να ψάλλει επιτρέπεται στον αμαρτωλό, διότι έχει γραφτεί: «Δεν είναι ωραίος ο αίνος στο στόμα του αμαρτωλού». Και: «Στον αμαρτωλό είπε ο Θεός: Γιατί εσύ διηγείσαι τα δικαιώματά μου, και παίρνεις τη διαθήκη μου στο στόμα σου; Εσύ όμως μίσησες την παιδεία, και πέταξες τους λόγους μου πίσω σου». Και πάλι: «Ψάλατε στον Κύριο, οι όσιοί του», όχι οι ανόσιοι. «Ας εισέλθει το αξίωμά μου ενώπιόν σου, Κύριε· σύμφωνα με τον λόγο σου λύτρωσέ με». Αξίωμα ονομάζει την ικεσία. Διότι αυτό βρήκα και στους άλλους ερμηνευτές, ώστε το νόημα να είναι το εξής: ας εισέλθει η ικεσία και η δέησή μου ενώπιόν σου, Κύριε. Και επειδή αποδέχεσαι τη δέησή μου σύμφωνα με τον λόγο σου, τον οποίο υποσχέθηκες στους αμαρτωλούς που μετανοούν, απάλλαξέ με από τις αμαρτίες μου. Χρησιμοποιώντας, βεβαίως, ποικίλους λόγους ο προφήτης, εξευμενίζει τον Δεσπότη. «Θα αναβλύσουν τα χείλη μου ύμνο, όταν με διδάξεις τα δικαιώματά σου».

Αναλογιζόμενος τις δίκαιες κρίσεις σου, όχι μία και δύο, αλλά επτά φορές σε αίνεσα και σε μεγάλυνα, παρακινώντας προς αυτό και εκείνους που σε αγαπούν. «Ας πλησιάσει η δέησή μου ενώπιόν σου, Κύριε», και «ας εισέλθει το αίτημά μου ενώπιόν σου», προς εσένα, και ελευθέρωσέ με από τους εχθρούς μου. «Ας έλθει η χείρα σου», δηλαδή, ας έλθει ο Υιός σου προς εμένα, την εκκλησία του, «και σώσε με, διότι επέλεξα τις εντολές σου. Πόθησα το σωτήριό σου», μέσω του οποίου έχω σωθεί, «και ο νόμος σου είναι η μελέτη μου». «Θα ζήσει η ψυχή μου», διά του Υιού σου, «και θα σε αινέσει» αφού ανασυρθεί από τα ταμεία του άδη, «και τα κρίματά σου θα με βοηθήσουν» και δεν θα με παραβλέψεις να βασανίζομαι στα αναπόδραστα δεσμά του άδη. «Πλανήθηκα σαν χαμένο πρόβατο» από τη συμβουλή του φιδιού και παραδόθηκα στη φθορά. Αλλά ο μαζί με εμένα συγκατάδικος χορός των δικαίων σου αναβοά: «Αναζήτησε τον δούλο σου, διότι δεν λησμόνησα τις εντολές σου». Αυτά δεν τα έλεγε ο Δαβίδ μόνο για τον εαυτό του, αλλά και στο πρόσωπο της εκκλησίας και του Αδάμ και του χορού των δικαίων. Διότι τέτοια είναι η χάρη της προφητείας, με σύντομα λόγια να περικλείει πολλά.