Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:174

Αν πάλι η λογική ψυχή μας στερηθεί και αφαιρεθεί από αυτήν η θελητική και επιθυμητική της δύναμη, σε τίποτε δεν διαφέρει από την άλογη και αδιάνοητη ψυχή του ίππου. Πώς, λοιπόν, θα μπορούσα και να ευαρεστήσω τον Θεό, αν όχι διά της θελητικής και ενεργητικής της κινήσεως και δυνάμεως; Και πώς θα επιτελέσω το θέλημα του Θεού, αν όχι διά του εμφύτου και ουσιώδους θελήματός της; Αυτό ακριβώς βρίσκουμε πολλές φορές στην Γραφή να ονομάζεται με διάφορα ονόματα, δηλαδή αγαθό θέλημα, πόθος, επιθυμία, αγάπη, έρως. Και αν πρέπει να παραθέσουμε και λίγες μαρτυρίες, δεν πρέπει να διστάσουμε. Πράγματι έχει ειπωθεί ότι «το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται θα το εκπληρώσει ο Κύριος», και «στον νόμο του Κυρίου είναι το θέλημα του μακαρίου ανδρός», και «όπως επιποθεί η έλαφος τις πηγές των υδάτων, έτσι σε επιποθεί η ψυχή μου, Θεέ», και «ποθεί και εκλείπει η ψυχή μου για τις αυλές του Κυρίου», και «επεπόθησα το σωτήριό σου, Κύριε». Για την αγάπη πάλι: «θα σε αγαπήσω, Κύριε, δύναμή μου», και «αγάπησα, γιατί ο Κύριος θα εισακούσει», και «πώς αγάπησα τον νόμο σου, Κύριε», και «θα αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου με όλη την καρδιά σου και με όλη την ψυχή σου». Πώς, λοιπόν, θα μπορέσει να αγαπήσει τον Θεό η ψυχή, αν δεν έχει ουσιωδώς μέσα της τη θελητική και επιθυμητική και αγαπητική και ερωτική δύναμη, φυσική και αγαθή; Αυτήν έχοντας ο Ιγνάτιος έλεγε ότι «ο δικός μου έρως έχει σταυρωθεί». Εφόσον, λοιπόν, αυτοί δεν έχουν έρωτα Θεού και αγάπη Θεού και πόθο και επιθυμία Θεού και θελητική όρεξη προς τον Θεό, αλλά έχουν το διαβολικό θέλημα και πράττουν τα θελήματα της σαρκός τους, αρνούνται, θεωρώντας το πονηρό, να ομολογήσουν εν Χριστώ το θεόδοτο και θεόκτιστο και θεόμοιο στοιχείο της νοερής και θεοχάρακτης ψυχής μας, καθώς και τη ζωοποιό και συστατική της θεήπνευστη ενέργεια· χωρίς αυτά η νοερά ψυχή μας, δοσμένη από τον Θεό και προερχόμενη από το θείο εμφύσημα, δεν μπορεί ούτε να θελήσει ούτε να ενεργήσει κάτι από τις θείες εντολές.

«Ας έλθει το χέρι σου για να με σώσει». Διότι αυτό δεν δηλώνει τη δημιουργία του κατά την ουσία του, αλλά τη σχέση του προς τους σωζόμενους. Παρόμοιο είναι και το: «Γίνε για εμένα Θεός υπερασπιστής». «Πόθησα διακαώς το σωτήριό σου, Κύριε». Εάν θέλεις να ανέλθεις σε υψηλότερο νόημα, το σωτήριό Του είναι ο Χριστός. Διότι το όνομα Ιησούς ερμηνεύεται ως σωτηρία του Θεού. Αυτός εστάλη σε εμάς. Είναι σπουδαίο έργο το να επιποθεί κανείς διακαώς το σωτήριο του Θεού. Διότι οι περισσότεροι ποθούν τα σαρκικά.

Επιθύμησα διακαώς το σωτήριόν σου, και ο νόμος σου είναι η μελέτη μου. Οι περισσότεροι άνθρωποι επιθυμούν διακαώς τη σωτηρία, αλλά όχι εκείνην του Θεού, παρά τη σωτηρία της σάρκας μέσα στον κόσμο. Αληθινό έργο όμως είναι να επιθυμήσει κανείς διακαώς το Σωτήριο του Θεού, ώστε να σωθεί εν Θεώ, να αναπαυθεί σε Αυτόν, να κληρονομήσει τα άγια· διότι το Σωτήριο του Θεού είναι ακριβώς αυτό: η αιώνια ζωή. Εάν θέλεις να ανέλθεις υψηλότερα στην κατανόηση του λόγου, το Σωτήριο του Θεού είναι ο Χριστός· διότι το όνομα Ιησούς ερμηνεύεται ως σωτηρία του Θεού.

Αυτός εστάλη σε εμάς. Η οδός εκείνου που επιποθεί το Σωτήριο του Θεού είναι το να αποτελεί ο νόμος μελέτη για αυτόν που επιποθεί, καθώς προαναγγέλλει την άφιξή Του εδώ. Νόμο δε εδώ αποκαλεί ολόκληρη την παλαιά και θεία Γραφή.

«ότι πάσαι»: Διότι γνωρίζεις, λέγει ο άνθρωπος, όλες μου τις οδούς, και τίποτε από όσα πράττουμε δεν έμεινε κρυφό από την αγαθότητά σου. «εγγισάτω»: Δηλαδή Δέσποτα, μην αποστραφείς τη δέησή μου, αλλά αποδέξου την. «κατά το λόγιον»: Έτσι, όπως ακριβώς βούλεται και θέλει ο λόγος. «εισέλθοι»: Δηλαδή, ας γίνει δεκτή η παράκλησή μου ενώπιον του Θεού. «κατά το λόγιον»: Καθώς ο λόγος σου είναι αληθινός, έτσι λύτρωσέ με από όλα τα κακά μου. «εξηρεύξαντο»: Τα χείλη του προφήτη, λέγει. «όταν διδάξης»: Όταν, λέγει, με δίδαξες τα μυστήρια που πρόκειται να τελεστούν στους έσχατους καιρούς. «φθέγξαιτο»: Διότι εσύ την κινούσες προς αυτό το έργο των λόγων σου. «ότι πάσαι»: Διότι όλες [οι εντολές του Κυρίου] είναι πλήρεις δικαιοσύνης. «γενέσθω»: Διότι για αυτόν ακριβώς τον σκοπό έχει ταχθεί να σώζει, ως δεξιά του Ποιητή και Θεού <όπως ενεργεί η δεξιά του Θεού>. «ότι τας εντολάς»: Διότι αυτές και μόνον επιλέγουν οι πιστοί. «επεπόθησα»: Διότι ποθώντας πάντοτε το σωτήριό σου, Κύριε, και μελετώντας τον νόμο σου, αξιώθηκα τα αιώνια αγαθά σου, λέγει ο άνθρωπος. «ζήσεται»: Θα ζήσει την αιώνια ζωή· διότι τότε δύναται να αινεί τον Θεό αιωνίως. «και τα κρίματα»: Όσα, λέγει, έκρινες για τους πιστούς· διότι μέσω αυτών σωζόμαστε <σώζονται> (σώζομαι). «επλανήθην»: Ο προφήτης αινίσσεται τον Αδάμ. «ζήσον»: Διότι ακόμη και αν ο άνθρωπος είχε παραπέσει, εντούτοις η καρδιά <με την καρδιά του> σκεφτόταν πάντοτε τον Θεό.

Εξαιτίας αυτού και προσθέτει λέγοντας: «Επειδή όλες οι εντολές σου είναι δικαιοσύνη. Ας έλθει το χέρι σου για να με σώσει, διότι τις εντολές σου επέλεξα». Το «ᾐρετισάμην» (επέλεξα), ο μεν Σύμμαχος το απέδωσε ως «εἱλόμην» (προτίμησα), ενώ ο Ακύλας και ο Θεοδοτίων το απέδωσαν ως «ἐξελεξάμην» (εξέλεξα). «Χέρι» ονομάζει τη θεία ενέργεια, μέσω της οποίας ικετεύει να επιτύχει τη θεία σωτηρία. Διότι αυτό είναι το χέρι του Θεού. Επειδή εκείνοι που επιλέγουν τις εντολές του Θεού, οπωσδήποτε λαμβάνουν και τη σωτηρία από Αυτόν. «Πόθησα τη σωτηρία σου, Κύριε, και ο νόμος σου είναι η μελέτη μου». Λαχταρώ, λέει, να επιτύχω τη σωτηρία από εσένα, έχοντας τον νόμο σου ως συνεχή μου μελέτη. Και ποια σωτηρία; Εκείνη που συντελέστηκε, όταν ενανθρώπησε ο Ένας της Αγίας Τριάδος, ο Χριστός ο Θεός μας. Διότι τότε σωθήκαμε από την κυριαρχία του εχθρού και μάθαμε να μελετούμε τα ευαγγελικά προστάγματα. «Θα ζήσει η ψυχή μου και θα σε αινέσει· σύμφωνα με τα κρίματά σου βοήθησέ με». Εδώ, ως ζωή εννοεί την ένθεη ζωή, η οποία πραγματοποιείται με την αίνεση του Θεού· και ζητά να τον συνοδεύουν προς βοήθειά του τα κρίματα του Θεού.

Αναλογιζόμενος τις δίκαιες κρίσεις σου, όχι μία και δύο, αλλά επτά φορές σε αίνεσα και σε μεγάλυνα, παρακινώντας προς αυτό και εκείνους που σε αγαπούν. «Ας πλησιάσει η δέησή μου ενώπιόν σου, Κύριε», και «ας εισέλθει το αίτημά μου ενώπιόν σου», προς εσένα, και ελευθέρωσέ με από τους εχθρούς μου. «Ας έλθει η χείρα σου», δηλαδή, ας έλθει ο Υιός σου προς εμένα, την εκκλησία του, «και σώσε με, διότι επέλεξα τις εντολές σου. Πόθησα το σωτήριό σου», μέσω του οποίου έχω σωθεί, «και ο νόμος σου είναι η μελέτη μου». «Θα ζήσει η ψυχή μου», διά του Υιού σου, «και θα σε αινέσει» αφού ανασυρθεί από τα ταμεία του άδη, «και τα κρίματά σου θα με βοηθήσουν» και δεν θα με παραβλέψεις να βασανίζομαι στα αναπόδραστα δεσμά του άδη. «Πλανήθηκα σαν χαμένο πρόβατο» από τη συμβουλή του φιδιού και παραδόθηκα στη φθορά. Αλλά ο μαζί με εμένα συγκατάδικος χορός των δικαίων σου αναβοά: «Αναζήτησε τον δούλο σου, διότι δεν λησμόνησα τις εντολές σου». Αυτά δεν τα έλεγε ο Δαβίδ μόνο για τον εαυτό του, αλλά και στο πρόσωπο της εκκλησίας και του Αδάμ και του χορού των δικαίων. Διότι τέτοια είναι η χάρη της προφητείας, με σύντομα λόγια να περικλείει πολλά.