Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:24

ΕΡΩΤΗΣΗ ΣΛ΄. Τι είναι η λατρεία και ποια είναι η λογική λατρεία; ΑΠΟΚΡΙΣΗ Λατρεία, όπως νομίζω, είναι η εντατική, συνεχής και απερίσπαστη υπηρεσία προς το λατρευόμενο. Τη διαφορά μεταξύ της λογικής και της άλογης λατρείας μας την παρουσιάζει ο Απόστολος λέγοντας, από τη μια πλευρά: «Γνωρίζετε ότι, όταν ήσασταν εθνικοί, παρασυρόσασταν προς τα άφωνα είδωλα, όπως κι αν σας οδηγούσαν»· και από την άλλη: «Να παραστήσετε τα σώματά σας ως θυσία ζωντανή, άγια, ευάρεστη στον Θεό, η οποία είναι η λογική σας λατρεία». Διότι εκείνος που παρασύρεται με όποιον τρόπο κι αν τον οδηγούν, προσφέρει άλογη λατρεία, επειδή δεν κινείται με δική του παρόρμηση και πρόθεση υπό την καθοδήγηση του λογικού, αλλά παρασύρεται από την εξουσία εκείνου που τον οδηγεί, προς οτιδήποτε τον κατευθύνει, φερόμενος ακόμη και παρά τη θέλησή του. Αντίθετα, εκείνος που με υγιή λογική και αγαθή βούληση, με πολλή φροντίδα, πάντοτε και παντού έχει ως σκοπό του και κατορθώνει αυτό που είναι αρεστό στον Θεό, αυτός εκπληρώνει την εντολή της λογικής λατρείας, σύμφωνα με εκείνον που λέει: «Λύχνος για τα πόδια μου είναι ο νόμος σου, και φως στα μονοπάτια μου»· και πάλι: «Και οι σύμβουλοί μου είναι τα δικαιώματά σου».

Γι' αυτόν τον λόγο, είναι αναγκαίο και ασφαλές να τηρούμε πάντοτε και παντού εκείνο που ειπώθηκε από τον Δαβίδ: «Και η συμβουλή μου είναι τα δικαιώματά σου».

Ανταπόδωσε στον δούλο σου· θα ζήσω και θα φυλάξω τους λόγους σου. Αποκάλυψε τους οφθαλμούς μου, και θα κατανοήσω τα θαυμάσιά σου μέσα από τον νόμο σου. Πάροικος είμαι εγώ επί της γης, μην αποκρύψεις από εμένα τις εντολές σου. Πόθησε η ψυχή μου το να επιθυμεί τις κρίσεις σου σε κάθε καιρό. Επιτίμησες τους υπερηφάνους· καταραμένοι είναι όσοι εκτρέπονται από τις εντολές σου. Αφαίρεσε από εμένα τον ονειδισμό και την εξουθένωση, διότι αναζήτησα τα μαρτύριά σου. Διότι πράγματι κάθισαν άρχοντες και με συκοφαντούσαν, ο δούλος σου όμως καταγινόταν με τα δικαιώματά σου. Διότι τα μαρτύριά σου είναι η μελέτη μου, και τα δικαιώματά σου οι σύμβουλοί μου. Άλλοτε μεν με ονείδιζαν, λέγει, για παλαιά τυχόν αμαρτήματα· άλλοτε δε με εξουθένωναν εξευτελίζοντάς με, ως ανάξιο λόγου.

«Και θα κατανοήσω»: Διότι τότε αντικρίζει ο άνθρωπος τα θαυμάσια του Θεού, όταν μέσα από τη μελέτη του νόμου τα μάτια της καρδιάς μπορούν να βλέπουν καθαρά. «Πάροικος»: Επειδή προσδοκούμε μετάσταση. «Μην αποκρύψεις»: Λέει δηλαδή, επειδή βρίσκομαι προς το παρόν στη γη, μην αποκρύψεις από εμένα το μυστήριο της παρουσίας σου. «Επιπόθησε»: Διότι ο πιστός άνθρωπος σε όλη του τη ζωή επιποθεί και αναζητά τα λόγια του Θεού· διότι κρίματα του Θεού είναι τα λόγια του και τα προστάγματά του. «Επετίμησας»: Βδελύχθηκες, απέρριψας, κατήργησας. «Επικατάρατοι»: Όσοι αθετούν τον νόμο του Θεού και τις εντολές του, αυτοί είναι αληθινά καταραμένοι. «Αφαίρεσε»: Εδώ ο λόγος αινίσσεται τον Χριστό, ότι οι Ιουδαίοι τον ονείδιζαν και τον εξουθένωναν διαρκώς. «Ότι τα μαρτύρια»: Διότι έλεγε ο Χριστός ότι, από τον εαυτό μου δεν πράττω τίποτα, αν δεν βλέπω τον Πατέρα να το πράττει· έτσι λοιπόν πρέπει να πράττουν και όλοι οι πιστοί. «Διότι κάθισαν»: Οι άρχοντες των Ιουδαίων συγκεντρώνονταν και διαρκώς συνωμοτούσαν κατά του Χριστού. «Ο δε δούλος»: Εκείνοι μεν καταλαλούσαν, εγώ δε, λέει ο Κύριος, φρόντιζα για το δικαίωμα που αφορά τον άνθρωπο. «Διότι τα μαρτύρια»: Οι Γραφές δεν απομακρύνονται από τη γλώσσα του ανθρώπου του Θεού· διότι μαρτυρία του Θεού είναι οι θείες Γραφές. «Και οι συμβουλές»: Διότι, αφού βουλεύτηκε μαζί με τον Πατέρα, κατήλθε προς αναζήτηση του ανθρώπου.

Διότι τα μαρτύριά σου είναι η μελέτη μου, και σύμβουλοί μου τα δικαιώματά σου. Επειδή, έχοντας απορρίψει κάθε ανθρώπινη εισήγηση, ακολουθώ τις δικές σου υποθήκες, και τίποτε άλλο δεν λαλώ, ούτε μελετώ άλλα πράγματα, παρά μόνο τα μαρτύριά σου και τα δικαιώματά σου. Διότι αυτό είναι γνώρισμα του τέλειου άνδρα. Η ψυχή μου προσκολλήθηκε στο έδαφος. Την υπερβολή της ταπείνωσης δήλωσε μέσα από αυτά τα λόγια. Διότι έτσι είπε και στον τεσσαρακοστό τρίτο ψαλμό: Επειδή η ψυχή μας ταπεινώθηκε στο χώμα· η κοιλιά μας κολλήθηκε στη γη. Δηλαδή, δεν υψώθηκα, δεν έγινα υπερήφανος, αλλά παρέμεινα ταπεινόφρων. Διότι αυτό σημαίνει το: Η ψυχή μου προσκολλήθηκε στο έδαφος. Γι' αυτό και παρακαλώ: Ζωοποίησέ με σύμφωνα με τον λόγο σου. Δηλαδή, κατεύθυνε τη ζωή μου σύμφωνα με τον νόμο σου. Αυτό δε φανερώνει, πρώτον, την κοινωνία της ψυχής με το σώμα το οποίο προέρχεται από το χώμα του εδάφους, και έπειτα την εκούσια ταπείνωσή του (του ανθρώπου), την οποία επέδειξε για όσα αμάρτησε, προσδοκώντας να λάβει ζωή μέσω αυτής χάρη στον λόγο του Θεού, ο οποίος ανυψώνει εκείνον που ταπεινώνει τον εαυτό του.