Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:3

Διότι αυτοί που πράττουν την ανομία δεν πορεύθηκαν στις οδούς Του. Επομένως, αυτός που αμαρτάνει δεν γνωρίζει τον θείο νόμο· διότι το να τον γνωρίζει κανείς σημαίνει να τον εφαρμόζει. Εσύ έδωσες εντολή να τηρούνται οι εντολές Σου με κάθε ακρίβεια.

ΑΛΛΗΛΟΥΙΑ. ΡΙΗ΄. Μακάριοι οι άμωμοι στην οδό τους, αυτοί που πορεύονται σύμφωνα με τον νόμο του Κυρίου. Μακάριοι αυτοί που εξερευνούν τα μαρτύριά του, με όλη τους την καρδιά θα τον αναζητήσουν. Διότι δεν πορεύτηκαν στις οδούς του αυτοί που εργάζονται την ανομία. Εσύ έδωσες την εντολή να φυλάσσονται με μεγάλη προσοχή οι εντολές σου. Είθε να κατευθύνονταν οι οδοί μου στο να φυλάσσω τα δικαιώματά σου. Τότε δεν θα ντροπιαστώ, όταν θα προσηλώνω την προσοχή μου σε όλες τις εντολές σου. Θα σε δοξολογήσω με ευθύτητα καρδιάς, όταν θα έχω μάθει τα κρίματα της δικαιοσύνης σου. Τα δικαιώματά σου θα τα φυλάξω, μην με εγκαταλείψεις εντελώς. Άμωμοι δε και τέλειοι στην οδό θα ήταν αυτοί, τους οποίους διδάσκεται να αποκαλεί μακάριους εκείνος που βρίσκεται στις αρχές των θείων μαθημάτων· ώστε να μην καταστραφεί ο ίδιος εφησυχάζοντας, θεωρώντας τον εαυτό του ήδη μακάριο, αλλά να γνωρίζει ότι υστερεί πολύ σε σχέση με εκείνους που μακαρίζονται. Μακάριοι αυτοί που εξερευνούν τα μαρτύριά του, με όλη τους την καρδιά θα τον αναζητήσουν. Για τα μαρτύρια έχουμε ήδη μιλήσει· οδός λοιπόν αυτών των μαρτυρίων θα ήταν το να πορεύεται κανείς σύμφωνα με το θέλημά τους, όχι από λύπη ή από ανάγκη, αλλά με κάθε ευφροσύνη, όπως λέει ο Προφήτης: Έτρεξα στην οδό των εντολών σου, όταν πλάτυνες την καρδιά μου.

Μακάριοι. Βλέπεις πώς το Άγιο Πνεύμα μακαρίζει αυτούς που πορεύονται σε οδό άμωμη, δηλαδή εκείνους των οποίων η οδός είναι αψεγάδιαστη. Οι πορευόμενοι. Είναι αυτοί που εφαρμόζουν ορθά τον νόμο με τη μελέτη των θείων Γραφών. Μακάριοι. Με τη μελέτη των Γραφών, διότι οι Γραφές τυγχάνουν να είναι μαρτυρία του Θεού. Με όλη την καρδιά. Διότι εκείνοι που αφιερώνονται με ζήλο στις θείες Γραφές, αυτοί αναζητούν τον Κύριο με όλη τους την καρδιά. Διότι δεν. Ο λόγος γίνεται για τους Ιουδαίους, επειδή εξέκλιναν από τον νόμο. Εσύ ενετείλω. Όσα προσέταξε μέσω του νόμου, λέει, αυτά πρέπει να τηρεί ο άνθρωπος (διότι έτσι ευαρεστείται ο Θεός). Μακάρι. Ζητώ, λέει ο πιστός άνθρωπος, να γίνουν ευθείες οι οδοί μου, ώστε να τις ακολουθήσω ορθά. Του φυλάξασθαι. Διότι εάν κάποιος κατευθύνει ορθά τις οδούς του, τηρεί εύκολα τις εντολές του Θεού. Τότε. Διότι κατά την ημέρα εκείνη δεν φοβάται την αισχύνη αυτός που εφάρμοσε ορθά τις εντολές του Θεού. Θα εξομολογηθώ. Όπως ο Πέτρος μετά την άρνηση εξομολογήθηκε με όλη του την καρδιά, έτσι πρέπει και ο ευθύς άνθρωπος να εξομολογείται στον Θεό. Όταν θα έχω μάθει. Διότι όταν ο άνθρωπος τηρήσει ορθά τα κρίματα του Θεού, τότε αναδεικνύεται τέλειος και σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Τα δικαιώματα. Δηλαδή, για τον λόγο αυτό τήρησα όσα προσέταξες, για να μην εγκαταλειφθώ μέχρι τέλους. Εν τίνι. Με τι και πότε θα κατευθύνει ορθά ο νέος λαός τις οδούς του Θεού; Προφανώς με την παρουσία του Χριστού και Θεού.

Δόθηκε λοιπόν νόμος από τον Θεό, διότι αυτός είναι Βασιλιάς των βασιλευόντων και Κύριος των κυριευόντων. Ο νόμος είναι ένα κοινό παράγγελμα για όλους τους ανθρώπους: για άρχοντες και αρχομένους, για δούλους και κυρίους, για πλουσίους και φτωχούς. Ονομάζεται δε έτσι από το ρήμα «νέμειν» (επειδή απονέμει το δίκαιο). Διότι για όλους τους ανθρώπους έχει νομοθετηθεί το εξής: Δεν θα μοιχεύσεις, δεν θα φονεύσεις, δεν θα κλέψεις, δεν θα ψευδομαρτυρήσεις, δεν θα επιθυμήσεις τον αγρό του πλησίον σου, τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου. Το ίδιο επίσης ονομάζεται και εντολή, διότι ο Θεός σάς δίνει την εντολή να πράττετε το αγαθό και να απέχετε από το κακό. Ονομάζονται δε δικαιώματα και κρίματα, επειδή σύμφωνα με αυτά οι δίκαιοι που τηρούν τις εντολές δικαιώνονται ενώπιον του Θεού, ενώ οι αμαρτωλοί που τις παραβαίνουν κατακρίνονται. Ονομάζονται επίσης μαρτύρια, επειδή ο Θεός παραγγέλλει μετ' επιτάσεως (διαμαρτύρεται) μέσω των θείων Του Γραφών, να τηρούμε όλες τις εντολές Του. Διότι όσοι εργάζονται την ανομία δεν πορεύθηκαν στις οδούς Του. Αυτόν τον διαχωρισμό τον έχει κάνει και στον πρώτο ψαλμό. Διότι και εκεί, αφού μακάρισε αυτόν που μελετά τον νόμο του Κυρίου ημέρα και νύχτα, και αφού κατέδειξε τον καρπό αυτής της μελέτης, πρόσθεσε: «Δεν είναι έτσι οι ασεβείς, δεν είναι έτσι».

Και εδώ, λοιπόν, αφού μακάρισε τους αμέμπτους, διδάσκει ότι οι εργάτες της ανομίας κατασκεύασαν άλλη οδό για τον εαυτό τους και εγκατέλειψαν αυτήν που καθορίστηκε από τον Θεό. Αφού, επομένως, ο προφήτης μακάρισε εκείνους που εκζητούν τον Θεό με όλη τους την καρδιά, προσθέτει λέγοντας: Διότι όσοι εργάζονται την ανομία δεν πορεύθηκαν στις οδούς του. Εσύ προσέταξες να τηρούνται αυστηρά οι εντολές σου.

Αν λοιπόν όσα έχουν φυσικό ελάττωμα είναι απαράδεκτα για θυσία, πώς θα δεχθεί ο Θεός αυτά που προσφέρονται από κλοπή και πλεονεξία; «Αυτός που προσφέρει θυσία», λέει, «από τα χρήματα των φτωχών, είναι σαν αυτόν που θυσιάζει σκύλο ή τον γιο μπροστά στον πατέρα του». Μάθαμε έως τώρα ποιοι είναι οι άμωμοι, ότι είναι όχι μόνο οι αμόλυντοι από την αμαρτία, αλλά και εκείνοι που είναι υγιείς και αρτιμελείς στο σώμα. «Μακάριοι εκείνοι που εξερευνούν τα μαρτύριά του», δηλαδή τους λόγους του Θεού· «με όλη τους την καρδιά θα τον αναζητήσουν. Διότι όσοι εργάζονται την ανομία δεν πορεύθηκαν στις οδούς του».

«Ακούστε με», λέει, «τέκνα· διότι θα πω σεμνά λόγια», δηλαδή ευχάριστα και σωτήρια και άξια της επουράνιας λαμπρότητας. Γι' αυτό ακούστε με, λέει, ω τέκνα· «διότι θα πω σεμνά λόγια» και «μακάριος ο άνθρωπος, που θα φυλάξει τις δικές μου οδούς». Ω μακάρια φωνή που ονομάζει μακάριους τους οδοιπόρους ανθρώπους που φυλάσσουν τις δικές της οδούς! «Μακάριος», λέει, «ο άνθρωπος, που θα φυλάξει τις δικές μου οδούς». Και ποιες άραγε είναι οι οδοί σου, ω παντοδύναμη και ανέκφραστη σοφία, μέσω των οποίων θεωρείς μακάριο αυτόν που τις φυλάσσει; Διότι, λέει, κάθε «στενή και τεθλιμμένη οδός που οδηγεί στη ζωή» είναι δική μου οδός, η οποία και φαίνεται τραχιά εξαιτίας της αποκοπής των σαρκικών επιθυμιών, και κάθε καθαρή και ασφαλής οδός είναι δική μου οδός, και «εκεί υπάρχει», στα δικά μου θεσπίσματα, «καθαρή οδός και θα ονομαστεί άγια οδός» και δεν «θα υπάρχει πια εκεί ακάθαρτη οδός, και δεν πρόκειται να περάσει από εκεί ακάθαρτος»· διότι αυτοί που εργάζονται την ανομία δεν πορεύτηκαν στις δικές μου οδούς· και «μακάριος ο άνθρωπος που θα φυλάξει τις δικές μου οδούς»· «διότι οι δικές μου έξοδοι είναι έξοδοι ζωής, και ετοιμάζεται η θέληση από τον Κύριο».