Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:30

Απομάκρυνε από εμένα την οδό της αδικίας, και με τον νόμο σου ελέησέ με. Την οδό της αλήθειας επέλεξα. Το μεν το ζητά από τον Θεό, το δε ομολογεί ότι το συνεισφέρει ο ίδιος. Απόστρεψε τους οφθαλμούς μου από το να βλέπουν ματαιότητα. Ματαιότητα είναι η μανία για τα θεάματα, η ενατένιση όσων δεν πρέπει να βλέπει κανείς, καθώς και η άτοπη φαντασία της διάνοιας, την οποία διασαφηνίζει και ο Παύλος όταν λέει: «ζώντας στη ματαιότητα του νου τους, σκοτισμένοι στη διάνοια, αποξενωμένοι από τη ζωή του Θεού». Πρόσεξε ότι ονομάζεται ματαιότητα του νου, όταν κάποιος διαθέτει νου, και δεν τον χρησιμοποιεί για τη θεώρηση της αλήθειας, αλλά τον παραδίδει στον Σατανά που τον αιχμαλωτίζει. Αυτό, επομένως, λέει προσευχόμενος: Απόστρεψε τους οφθαλμούς μου από το να βλέπουν ματαιότητες. Διότι και αυτό αποτελεί χάρη του Θεού.

Στους Ψαλμούς. «Αρχή των λόγων σου είναι η αλήθεια.» Διότι ο πρώτος και έμφυτος και ουσιώδης Λόγος στον Θεό και Πατέρα είναι η αλήθεια, δηλαδή ο Υιός. Δυνατός είσαι, Κύριε, και η αλήθειά σου είναι γύρω σου. «Αυτός που κατοικεί υπό τη βοήθεια του Υψίστου», και τα εξής, έως το, «Ως όπλο θα σε περικυκλώσει η αλήθειά του.» Λέγοντας για τον δίκαιο: «Και εκείνους που τον μισούν θα τους κατατροπώσω, διότι το έλεός μου και η αλήθειά μου είναι μαζί του.» «Οδό αληθείας επέλεξα.» Διότι ο κατά Θεόν σοφός αγαπά την ευαγγελική πολιτεία, ως πολύ ανώτερη της νομικής.

Διότι ο καθένας εύχεται να μείνει μακριά από κάθε ψευδή δοξασία και από την εσφαλμένη αντίληψη σχετικά με τις θείες Γραφές. «Την οδό της αληθείας επέλεξα, τα κρίματά σου δεν τα λησμόνησα». Τον στίχο αυτόν θα τον πει μόνο εκείνος που περιφρονεί μεν τα ορατά ως πρόσκαιρα, ενώ αποβλέπει στα αόρατα ως αιώνια και ως τα μόνα που είναι κυρίως αληθινά, και προς αυτά σπεύδει. Διότι δεν είναι οδός αληθείας αυτή που επιλέγει εκείνος που μεριμνά για τον επίγειο πλούτο και τις επί της γης δόξες. Επομένως, εκείνος που επέλεξε να βαδίσει, όπως εξηγήσαμε, την οδό της αληθείας, πράττει κατ' αυτόν τον τρόπο επειδή δεν λησμονεί τα κρίματα του Θεού και τις ανταποδόσεις Του. Ο φιλαλήθης και εκείνος που ποτέ δεν προφέρει ψευδή λόγο από το στόμα του, θα μπορούσε να πει: «Την οδό της αληθείας επέλεξα». Αλλά και εκείνος που θέτει διαρκώς προ των οφθαλμών του τα κρίματα του Θεού και τα ενθυμείται σε κάθε του πράξη θα πει: «Τα κρίματά σου δεν τα λησμόνησα».

«Εκολλήθη»: Λέει για τη συγκατάβαση που έκανε πάνω στη γη για τον άνθρωπο. «Ζήσομαι»: Διότι όπως ακριβώς το θέλησε ο Θεός, έτσι και ζωοποίησε τον άνθρωπο. «Τας οδούς»: Ο προφήτης τώρα βοά, έχοντας προαναγγείλει την παρουσία του Χριστού και Θεού. «Και οδόν»: Και αυτή είναι φωνή του προφήτη. «Και αδολεσχήσω»: Θα μεριμνήσω, λέει, πότε θα ολοκληρωθούν τα θαυμάσιά σου, τα οποία αποφάσισες για τον άνθρωπο. «Ενύσταξεν»: Ο Πέτρος και εκείνοι που ήταν μαζί του, καθώς καταβαρύνθηκαν από τη λύπη την ώρα της προδοσίας. «Βεβαίωσον»: Ο προφήτης λέει: βεβαίωσε τα λόγια μου, τα οποία προανήγγειλα. «Οδόν»: Ο πιστός άνθρωπος παρακαλεί τον Θεό να μην επιτρέψει στον πονηρό να τον υποσκελίσει. «Και τω νόμω»: Διότι δεν ήταν δυνατόν να σωθεί κανείς διαφορετικά, παρά μόνο με τη μελέτη του νόμου. «Οδόν αληθείας»: Διότι όσοι ποθούν και φυλάττουν την αλήθεια είναι μακάριοι. «Τα κρίματα»: Διότι εκείνος που προσκολλάται στον Θεό, ατενίζει διαρκώς τα κρίματά Του. «Εκολλήθην»: Εκείνος που προσκολλάται στη μελέτη των Γραφών δεν καταισχύνεται. «Οδόν»: Διότι, όταν η καρδιά βρίσκεται σε άνεση, σαν σε ευρυχωρία, τότε ο άνθρωπος βαδίζει ανεμπόδιστα την οδό του Θεού. «Νομοθέτησον»: Δίδαξέ με, λέει, να βαδίζω την οδό σου, αυτό αναφέρει εκείνος που αγωνίζεται κατά Θεόν. «Και εκζητήσω»: Διότι είναι φανερό πως, όταν ο πιστός άνθρωπος μάθει την οδό του Κυρίου, τη βαδίζει αμέριμνα. «Συνέτισόν με»: Διότι εάν διδαχθώ, δεν θα παύσω να ερευνώ. «Και φυλάξω»: Διότι είναι φανερό ότι εκείνοι που έχουν μάθει με ακρίβεια, τα φυλάττουν κιόλας.

Διότι λέγει: «Την οδό της αληθείας διάλεξα»· δηλαδή, την αγάπησα, την εξέλεξα· και για τον λόγο αυτόν δεν λησμόνησα τα κρίματά σου, ούτε έπαψα να διατηρώ τη μνήμη των μαρτυρίων σου. «Προσκολλήθηκα στα μαρτύριά σου, Κύριε· μη με καταισχύνεις». Δεν ακολούθησα απλώς, λέγει, τα μαρτύριά σου, ούτε παρεμπιπτόντως, αλλά «προσκολλήθηκα»· δηλαδή, ούτε για λίγο δεν απομάκρυνα τον λογισμό μου από αυτά, αλλά διαρκώς ανατρεφόμουν μέσα σε αυτά χωρίς να αποσπώμαι από αυτά. Γι' αυτό, λοιπόν, μη με καταισχύνεις, όταν θα ανταποδώσεις στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του. Ζητώ δε να τρυγήσω ως καρπό αυτής της διαθέσεως το να μη δοκιμάσω καμία αισχύνη. «Την οδό των εντολών σου έδραμα, όταν επλάτυνες την καρδιά μου». Υπάρχει ανάγκη και των δύο: και της δικής μας προθυμίας και της πρόνοιας του Θεού.

Και το ακόμη μεγαλύτερο από αυτό είναι ότι ζητά να λάβει από το έλεος και τη φιλανθρωπία του Θεού το να μην τιμωρηθεί πολύ αυστηρά, καθώς έχει πλέον εξασθενήσει· διότι λέει: «Ελέησέ με, επειδή είμαι ασθενής». Τι είναι αυτό; Εκείνος που απήλαυσε τέτοια μαρτυρία και που δεν λησμονεί τα κρίματα του Θεού (διότι λέει: «Τα κρίματά σου δεν τα λησμόνησα»), εκείνος που λάμπει πιο φωτεινά και από τον ήλιο, αυτός προφέρει τέτοια λόγια; Ναι· διότι αυτό είναι το θαυμαστό, ότι ενώ κατόρθωνε τόσο μεγάλα έργα, ποτέ δεν είπε ούτε πίστεψε κάτι σπουδαίο για τον εαυτό του, αλλά θεωρούσε τον εαυτό του ως τον έσχατο όλων, και ζητούσε να σωθεί μόνο από τη φιλανθρωπία του Θεού, σαν να έλεγε: «Είμαι βέβαια άξιος αμείλικτης τιμωρίας και αιώνιας κολάσεως· αλλά επειδή δεν μπορώ πλέον να αντέξω, παρακαλώ να λυτρωθώ από τα παρόντα δεινά. Όπως ακριβώς οι δούλοι που έχουν διαπράξει μύρια φοβερά αδικήματα, αφενός δεν θα μπορούσαν να πουν ότι δεν αμάρτησαν, αφετέρου, επειδή ο πόνος από τα μαστιγώματα είναι αφόρητος, παρακαλούν να απαλλαγούν επιτέλους από τα χτυπήματα». Εγώ, όμως, νομίζω ότι τώρα εκείνος υπαινίσσεται και μία άλλη ασθένεια. Ποια είναι αυτή; Αυτήν που του προκαλείται από την αθυμία και τους οδυρμούς. Διότι η υπερβολική λύπη, όταν μας πλήξει πολύ σφοδρά, συνηθίζει να κατατρώει όλη τη δύναμη της ψυχής.