Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:33

Θέσε μου ως νόμο, Κύριε, την οδό των δικαιωμάτων σου, και θα την αναζητώ παντοτινά. Διότι τα μεν τα ζητά από τον Θεό, το δε υπόσχεται να το συνεισφέρει από τον εαυτό του. Διότι λέει: Εσύ μεν, ω Κύριε, θέσε μου ως νόμο την οδό των δικαιωμάτων σου· εγώ δε θα αφιερώσω ολόκληρο τον χρόνο της ζωής μου σε αυτό, για την αναζήτησή της.

Από τον Θεό είναι το: «Νομοθέτησέ με, Κύριε, την οδό των δικαιωμάτων σου»· και αυτό που εξαρτάται από εμάς είναι: «Και θα την εκζητώ διαπαντός». Από τον Θεό ζητώ πάλι: «Συνέτισέ με, και θα εξερευνήσω τον νόμο σου». Ενώ αυτό που εξαρτάται από εμένα είναι: «Και θα τον τηρήσω με όλη μου την καρδιά».

«Εκολλήθη»: Λέει για τη συγκατάβαση που έκανε πάνω στη γη για τον άνθρωπο. «Ζήσομαι»: Διότι όπως ακριβώς το θέλησε ο Θεός, έτσι και ζωοποίησε τον άνθρωπο. «Τας οδούς»: Ο προφήτης τώρα βοά, έχοντας προαναγγείλει την παρουσία του Χριστού και Θεού. «Και οδόν»: Και αυτή είναι φωνή του προφήτη. «Και αδολεσχήσω»: Θα μεριμνήσω, λέει, πότε θα ολοκληρωθούν τα θαυμάσιά σου, τα οποία αποφάσισες για τον άνθρωπο. «Ενύσταξεν»: Ο Πέτρος και εκείνοι που ήταν μαζί του, καθώς καταβαρύνθηκαν από τη λύπη την ώρα της προδοσίας. «Βεβαίωσον»: Ο προφήτης λέει: βεβαίωσε τα λόγια μου, τα οποία προανήγγειλα. «Οδόν»: Ο πιστός άνθρωπος παρακαλεί τον Θεό να μην επιτρέψει στον πονηρό να τον υποσκελίσει. «Και τω νόμω»: Διότι δεν ήταν δυνατόν να σωθεί κανείς διαφορετικά, παρά μόνο με τη μελέτη του νόμου. «Οδόν αληθείας»: Διότι όσοι ποθούν και φυλάττουν την αλήθεια είναι μακάριοι. «Τα κρίματα»: Διότι εκείνος που προσκολλάται στον Θεό, ατενίζει διαρκώς τα κρίματά Του. «Εκολλήθην»: Εκείνος που προσκολλάται στη μελέτη των Γραφών δεν καταισχύνεται. «Οδόν»: Διότι, όταν η καρδιά βρίσκεται σε άνεση, σαν σε ευρυχωρία, τότε ο άνθρωπος βαδίζει ανεμπόδιστα την οδό του Θεού. «Νομοθέτησον»: Δίδαξέ με, λέει, να βαδίζω την οδό σου, αυτό αναφέρει εκείνος που αγωνίζεται κατά Θεόν. «Και εκζητήσω»: Διότι είναι φανερό πως, όταν ο πιστός άνθρωπος μάθει την οδό του Κυρίου, τη βαδίζει αμέριμνα. «Συνέτισόν με»: Διότι εάν διδαχθώ, δεν θα παύσω να ερευνώ. «Και φυλάξω»: Διότι είναι φανερό ότι εκείνοι που έχουν μάθει με ακρίβεια, τα φυλάττουν κιόλας.

Διότι ούτε η θεία χάρη δίνεται σε όσους δεν διαθέτουν την αγαθή προθυμία, ούτε η ανθρώπινη φύση μπορεί να κατορθώσει την αρετή δίχως την άνωθεν βοήθεια. Αυτό διδάσκει και ο προφήτης, ότι δηλαδή διέτρεχα την οδό των εντολών σου ανεμπόδιστα, λαμβάνοντας από Αυτόν την ευκολία του δρόμου. Διότι ονόμασε την ευκολία «πλατύτητα»· και αλλού λέει: «Στη θλίψη μου μού έδωσες ευρυχωρία»· και πάλι: «Επλάτυνας τα βήματά μου κάτω από εμένα, και δεν εξασθένησαν τα ίχνη μου», όταν δηλαδή έκανες την πορεία μου εύκολη και ευχερή, και αποδίωξες από εμένα κάθε πνιγηρή και στρεβλή προσβολή του εχθρού. Διότι αυτό σημαίνει το: «Όταν επλάτυνας την καρδιά μου, έτρεξα την οδό των εντολών σου». Τέτοιος ήταν ο Παύλος όταν έλεγε: «Έτσι τρέχω, όχι με αβεβαιότητα· έτσι πυγμαχώ, όχι χτυπώντας τον αέρα· αλλά καταπονώ το σώμα μου και το υποδουλώνω». Παρομοίως και όλοι οι άγιοι. «Νομοθέτησέ μου, Κύριε, την οδό των δικαιωμάτων σου, και θα την εκζητώ διαπαντός». Τη λέξη «Νομοθέτησον» ο Σύμμαχος την απέδωσε ως «Υπόδειξον»· ενώ ο Ακύλας και ο Θεοδοτίων ως «Φώτισον». Διαπαντός, λέει, δέομαι για τη δική σου φωταγωγία και νομοθεσία, ώστε και να γνωρίσω την οδό των δικαιωμάτων σου, και ακολούθως να πορευθώ σε αυτήν. Επομένως, «κάθε αγαθή δόση και κάθε τέλειο δώρημα, κατεβαίνει από άνωθεν, από τον Πατέρα των φώτων». Έτσι και εμείς, όταν προαιρούμαστε να πράξουμε κάποιο αγαθό, εάν δεν λάβουμε από Εκείνον τη συνέργεια, η έφεσή μας παραμένει ατελής.

Και μάρτυρές μου σε αυτό είναι οι μαθητές του Χριστού. «Τότε», λέει, «τους άνοιξε τον νου, για να καταλαβαίνουν τις Γραφές». «Έτρεξα στον δρόμο των εντολών σου, όταν πλάτυνες την καρδιά μου», δηλαδή είναι δύσκολο και ακατόρθωτο για μια καρδιά που στενεύεται από τα πάθη να τρέξει στον δρόμο των εντολών του Θεού. Γι' αυτό: «Δίδαξέ με, Κύριε, τον δρόμο των δικαιωμάτων σου», ώστε, αν περιπλανώμαι έξω από αυτά, να μην πέσω σε αδιέξοδα των σαρκικών θελημάτων. «Δώσε μου σύνεση και θα εξερευνήσω τον νόμο σου, και θα τον φυλάξω με όλη μου την καρδιά». Διότι, αν εσύ ο ίδιος δεν μου δώσεις σύνεση, δεν είμαι ικανός ούτε να τον εξερευνήσω ούτε να τον φυλάξω. «Οδήγησέ με στο μονοπάτι των εντολών σου, διότι αυτό θέλησα». Αυτό θέλησα μεν, αλλά δεν μπορώ να το βρω, αν εσύ ο ίδιος δεν με οδηγήσεις. «Γείρε την καρδιά μου στα μαρτύριά σου», δηλαδή στα προστάγματά σου, «και όχι στην πλεονεξία». Διότι η καρδιά μου έχει την τάση προς την πλεονεξία και, αν εσύ δεν τη γείρεις προς τους νόμους σου, είναι αδύνατον να αποκλίνει από τους νόμους της σάρκας. «Απόστρεψε τα μάτια μου, για να μη βλέπουν ματαιότητες· στον δρόμο σου δώσε μου ζωή». Είναι μοχθηρή και άπληστη η τυραννία των ματιών, που έχουν ροπή προς τα μάταια, δηλαδή τα απατηλά, και αν κανείς δεν τα αποστρέψει, με τη θεία βοήθεια, από το να κοιτούν τα απατηλά, δεν μπορεί να ζήσει στον δρόμο του Θεού. «Στερέωσε στον δούλο σου τον λόγο σου προς τον φόβο σου».

Σταμάτησε την τυραννία των παθών και περικύκλωσέ με με τον φόβο σου. «Αφαίρεσε τον ονειδισμό μου, τον οποίο φοβήθηκα» από τους αντιπάλους, «διότι τα κρίματά σου είναι χρηστά». Από τα κρίματα και τα δικαιώματά σου κανένα δεν είναι άδικο, κανένα περιττό, κανένα ανώφελο. Ιδού επτά στίχοι, τους οποίους οφείλουμε να λέμε ως προσευχή προς τον Θεό ημέρα και νύχτα. «Νομοθέτησέ με, Κύριε», λέει, και τα υπόλοιπα από τα ρητά. «Και πορευόμουν με ευρυχωρία, διότι αναζήτησα τις εντολές σου». Όταν, όμως, πορευόμουν με την ευρυχωρία των σαρκικών ορέξεων, ζούσα στη στενότητα των δικών σου προσταγμάτων. «Και μιλούσα για τα μαρτύριά σου», δηλαδή, για τους νόμους σου, «μπροστά σε βασιλείς και δεν ντρεπόμουν». Αυτό είναι το έπαθλο των προφητών, των αποστόλων και των μαρτύρων, οι οποίοι αγωνίστηκαν υπέρ της αλήθειας μπροστά σε βασιλείς και τυράννους. «Τα μεσάνυχτα σηκωνόμουν για να σε δοξολογήσω για τα κρίματα της δικαιοσύνης σου». Εκείνος, αν και ήταν βασιλιάς και προφήτης και περικυκλωμένος από μύριες φροντίδες, δες πώς δεν παραμελούσε ούτε την προσευχή του μεσονυκτίου. Εμείς, αντίθετα, που διάγουμε βίο ήσυχο και ιδιωτικό, και παραμελούμε όχι μόνο τις προσευχές και τις συνάξεις του μεσονυκτίου, αλλά και τις μεσημβρινές, ποια απολογία, πες μου, θα βρούμε; «Προτού να ταπεινωθώ, εγώ αμάρτησα».