Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:34

Να μη στραφείτε πάλι προς τα πίσω και να φρονείτε ή να πράττετε ή να συζητάτε κοσμικά πράγματα· διότι οι κακές συναναστροφές φθείρουν τα καλά ήθη. Αλλά, όπως λέει ο προφήτης Δαβίδ, στον νόμο του Κυρίου να μελετάς ημέρα και νύχτα, ώστε μαζί του να λες με θάρρος: εγώ όμως μελέτησα τον νόμο σου. Και πάλι: θα εξερευνήσω τον νόμο σου, και θα τον φυλάξω με όλη μου την καρδιά. Και πάλι: θα μελετώ τον νόμο σου διαπαντός. Και πάλι: ο νόμος του στόματός σου είναι για εμένα καλύτερος από χιλιάδες νομίσματα χρυσού και αργύρου. Και πάλι: θα αγαλλιάσω εγώ για τα λόγια σου.

«Συνέτισέ με, και θα εξερευνήσω τον νόμο σου, και θα τον φυλάξω με όλη μου την καρδιά». Ο προφήτης επιθυμεί να εξερευνήσει τον νόμο του Θεού, γνωρίζοντας ότι δεν είναι άμεσα σαφής και ευκαταφρόνητος. Συνέτισέ με, λοιπόν, ώστε να τον αναζητήσω με την πρέπουσα έρευνα και επιστασία, για να λάβω από αυτόν τη χρήση και την κατανόηση των πρακτέων και των θεωρητών· διότι έτσι θα μπορέσω να τον φυλάξω με όλη μου την καρδιά, προσερχόμενος σε αυτόν χωρίς κανέναν δισταγμό. Αν όμως έχει ανάγκη από σύνεση μόνο και μόνο για να ερευνήσει τον νόμο, πόση σύνεση, χορηγούμενη από τον Θεό, χρειάζεται άραγε για να βρει την τελείωσή του;

Από τον Θεό είναι το: «Νομοθέτησέ με, Κύριε, την οδό των δικαιωμάτων σου»· και αυτό που εξαρτάται από εμάς είναι: «Και θα την εκζητώ διαπαντός». Από τον Θεό ζητώ πάλι: «Συνέτισέ με, και θα εξερευνήσω τον νόμο σου». Ενώ αυτό που εξαρτάται από εμένα είναι: «Και θα τον τηρήσω με όλη μου την καρδιά».

«Εκολλήθη»: Λέει για τη συγκατάβαση που έκανε πάνω στη γη για τον άνθρωπο. «Ζήσομαι»: Διότι όπως ακριβώς το θέλησε ο Θεός, έτσι και ζωοποίησε τον άνθρωπο. «Τας οδούς»: Ο προφήτης τώρα βοά, έχοντας προαναγγείλει την παρουσία του Χριστού και Θεού. «Και οδόν»: Και αυτή είναι φωνή του προφήτη. «Και αδολεσχήσω»: Θα μεριμνήσω, λέει, πότε θα ολοκληρωθούν τα θαυμάσιά σου, τα οποία αποφάσισες για τον άνθρωπο. «Ενύσταξεν»: Ο Πέτρος και εκείνοι που ήταν μαζί του, καθώς καταβαρύνθηκαν από τη λύπη την ώρα της προδοσίας. «Βεβαίωσον»: Ο προφήτης λέει: βεβαίωσε τα λόγια μου, τα οποία προανήγγειλα. «Οδόν»: Ο πιστός άνθρωπος παρακαλεί τον Θεό να μην επιτρέψει στον πονηρό να τον υποσκελίσει. «Και τω νόμω»: Διότι δεν ήταν δυνατόν να σωθεί κανείς διαφορετικά, παρά μόνο με τη μελέτη του νόμου. «Οδόν αληθείας»: Διότι όσοι ποθούν και φυλάττουν την αλήθεια είναι μακάριοι. «Τα κρίματα»: Διότι εκείνος που προσκολλάται στον Θεό, ατενίζει διαρκώς τα κρίματά Του. «Εκολλήθην»: Εκείνος που προσκολλάται στη μελέτη των Γραφών δεν καταισχύνεται. «Οδόν»: Διότι, όταν η καρδιά βρίσκεται σε άνεση, σαν σε ευρυχωρία, τότε ο άνθρωπος βαδίζει ανεμπόδιστα την οδό του Θεού. «Νομοθέτησον»: Δίδαξέ με, λέει, να βαδίζω την οδό σου, αυτό αναφέρει εκείνος που αγωνίζεται κατά Θεόν. «Και εκζητήσω»: Διότι είναι φανερό πως, όταν ο πιστός άνθρωπος μάθει την οδό του Κυρίου, τη βαδίζει αμέριμνα. «Συνέτισόν με»: Διότι εάν διδαχθώ, δεν θα παύσω να ερευνώ. «Και φυλάξω»: Διότι είναι φανερό ότι εκείνοι που έχουν μάθει με ακρίβεια, τα φυλάττουν κιόλας.

Προσεύχεται, λοιπόν, ο προφήτης, όπως και εμείς που ψάλλουμε (διότι όσα προεγράφησαν, για τη δική μας σωτηρία προεγράφησαν), να έχουμε τον Θεό συνεργό μας. Γι' αυτό και προσθέτει: «Συνέτισέ με, και θα εξερευνήσω τον νόμο σου, και θα τον τηρήσω με όλη μου την καρδιά». Την ίδια θεώρηση ακολουθεί και αυτός ο στίχος, και δεν έχει ανάγκη από άλλη έννοια για την ερμηνεία του.

Και μάρτυρές μου σε αυτό είναι οι μαθητές του Χριστού. «Τότε», λέει, «τους άνοιξε τον νου, για να καταλαβαίνουν τις Γραφές». «Έτρεξα στον δρόμο των εντολών σου, όταν πλάτυνες την καρδιά μου», δηλαδή είναι δύσκολο και ακατόρθωτο για μια καρδιά που στενεύεται από τα πάθη να τρέξει στον δρόμο των εντολών του Θεού. Γι' αυτό: «Δίδαξέ με, Κύριε, τον δρόμο των δικαιωμάτων σου», ώστε, αν περιπλανώμαι έξω από αυτά, να μην πέσω σε αδιέξοδα των σαρκικών θελημάτων. «Δώσε μου σύνεση και θα εξερευνήσω τον νόμο σου, και θα τον φυλάξω με όλη μου την καρδιά». Διότι, αν εσύ ο ίδιος δεν μου δώσεις σύνεση, δεν είμαι ικανός ούτε να τον εξερευνήσω ούτε να τον φυλάξω. «Οδήγησέ με στο μονοπάτι των εντολών σου, διότι αυτό θέλησα». Αυτό θέλησα μεν, αλλά δεν μπορώ να το βρω, αν εσύ ο ίδιος δεν με οδηγήσεις. «Γείρε την καρδιά μου στα μαρτύριά σου», δηλαδή στα προστάγματά σου, «και όχι στην πλεονεξία». Διότι η καρδιά μου έχει την τάση προς την πλεονεξία και, αν εσύ δεν τη γείρεις προς τους νόμους σου, είναι αδύνατον να αποκλίνει από τους νόμους της σάρκας. «Απόστρεψε τα μάτια μου, για να μη βλέπουν ματαιότητες· στον δρόμο σου δώσε μου ζωή». Είναι μοχθηρή και άπληστη η τυραννία των ματιών, που έχουν ροπή προς τα μάταια, δηλαδή τα απατηλά, και αν κανείς δεν τα αποστρέψει, με τη θεία βοήθεια, από το να κοιτούν τα απατηλά, δεν μπορεί να ζήσει στον δρόμο του Θεού. «Στερέωσε στον δούλο σου τον λόγο σου προς τον φόβο σου».