Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:36

Και άκουσα μία φωνή από τον ουρανό να μου λέει: «Γράψε: μακάριοι οι νεκροί που πεθαίνουν εν Κυρίω από εδώ και στο εξής. Ναι, λέει το Πνεύμα, για να αναπαυθούν από τους κόπους τους. Και τα έργα τους ακολουθούν μαζί τους». Η φωνή από τον ουρανό δεν μακαρίζει όλους τους νεκρούς, αλλά εκείνους που πεθαίνουν εν Κυρίω, εκείνους που νεκρώθηκαν για τον κόσμο και περιφέρουν στο σώμα τους τη νέκρωση του Ιησού και συμπάσχουν με τον Χριστό. Διότι γι' αυτούς η έξοδος από το σώμα είναι πράγματι ανάπαυση από τους κόπους, και η συνοδεία των έργων τους αποτελεί αφορμή για αμάραντα στεφάνια και βραβεία δόξας, καθώς τα έπαθλα υπερβαίνουν κατά πολύ σε μέγεθος τους άθλους, τους οποίους διεξήγαγαν ενάντια στις αόρατες δυνάμεις οι αγωνιστές του Χριστού και Θεού μας. «Διότι τα παθήματα του παρόντος καιρού δεν είναι άξια να συγκριθούν με τη δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί» σε αυτούς που ευαρεστούν τον Θεό, όπως λέει ο απόστολος. Αυτήν (τη δόξα) επιθυμώντας κι εμείς, πρέπει ακατάπαυστα να προσευχόμαστε στον Θεό λέγοντας: «Κλίνε τις καρδιές μας, Κύριε, στα μαρτύριά σου και απόστρεψε τα μάτια μας από κάθε ματαιότητα», «και μην έλθεις σε κρίση με τους δούλους σου, διότι κανένας ζωντανός δεν θα δικαιωθεί ενώπιόν σου», αλλά με τους πλούσιους οικτιρμούς σου επίσκεψέ μας. Διότι δικό σου είναι το κράτος και η βασιλεία και η δύναμη και η δόξα, του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων· αμήν.

Οδήγησέ με στην τρίβο των εντολών σου, διότι αυτήν επιθύμησα. Με αυτό εννοεί τον νόμο, δηλαδή την τρίβο· διότι υπάρχει τρίβος των εντολών. Τρίβος δε ονομάζεται η πολυπατημένη οδός, την οποία πορεύθηκαν πολλοί δίκαιοι πριν από εμάς. Εάν δε κάποιος δεν χρησιμοποιήσει ως οδηγό τον δίκαιο, δεν μπορεί να πορευθεί σύμφωνα με τις εντολές του Θεού· διότι πρέπει να γίνουμε μιμητές του Χριστού, να σηκώσουμε τον σταυρό και να τον ακολουθήσουμε. Στρέψε την καρδιά μου στα μαρτύριά σου και όχι στην πλεονεξία. Απόστρεψε τους οφθαλμούς μου ώστε να μη βλέπουν ματαιότητα· ζωοποίησέ με στην οδό σου. Στερέωσε στον δούλο σου τον λόγο σου προς τον φόβο σου. Αφαίρεσε τον ονειδισμό μου, τον οποίο φοβήθηκα, διότι τα κρίματά σου είναι χρηστά.

Οδήγησε: Δηλαδή καθοδήγησέ με στην οδό της αλήθειας, διότι το θέλημά μου έγκειται σε αυτήν, στο να τηρήσω τις εντολές σου. Κλίνον: Ανώτερη είναι η μελέτη του Θεού από τον πολύ πλούτο. Απόστρεψον: Διότι χάρισμα του Θεού είναι το να μισεί κανείς τη ματαιότητα του κόσμου. Εν τη οδώ: Διότι αιώνια ζωή είναι η οδός του Θεού και όλοι όσοι πορεύονται σε αυτήν θα ζήσουν αιώνια. Στήσον: Διότι είναι αξιέπαινος από τον Θεό αυτός που τον φοβάται και εμμένει στα λόγια του. Περίελε: Διότι ο προφήτης Δαβίδ φοβόταν εξαιτίας της μοιχείας και του φόνου, μήπως τυχόν κατηγορηθεί.

Κλίνε την καρδιά μου στα μαρτύριά σου, και όχι στην πλεονεξία. Η φύση των υδάτων έχει την ιδιότητα να ρέει προς τα κάτω, και εάν βρει κάποια διέξοδο, προς τα εκεί κατευθύνεται εξ ολοκλήρου· έτσι, όταν ο διάβολος διήνοιξε την οδό προς την αμαρτία, η φύση των ανθρώπων έρρεψε προς το χειρότερο. Επομένως, πολύ εύστοχα ικετεύει ο προφήτης να κλίνει η καρδιά του προς τα θεία μαρτύρια, και να αποφύγει τη δοκιμασία της ροπής προς την αντίθετη κατεύθυνση. Διότι η διάνοια του ανθρώπου είναι σταθερά προσηλωμένη στα πονηρά από τη νεότητά του, όπως είναι γεγραμμένο. Προσευχόμαστε λοιπόν, διδασκόμενοι από τον προφήτη, να κλίνουν οι καρδιές μας στα δικά Του μαρτύρια, και όχι στην πλεονεξία, στις αρπαγές και στις αδικίες, ούτε στους περισπασμούς τούτου του κόσμου. Διότι όλος ο βίος των ασεβών βρίσκεται σε διαρκή μέριμνα, σύμφωνα με τον πολύαθλο Ιώβ. Από αυτά, άλλωστε, συγκεντρώνεται και ο πλούτος, ο οποίος ονομάζεται και μαμωνάς.

Και μάρτυρές μου σε αυτό είναι οι μαθητές του Χριστού. «Τότε», λέει, «τους άνοιξε τον νου, για να καταλαβαίνουν τις Γραφές». «Έτρεξα στον δρόμο των εντολών σου, όταν πλάτυνες την καρδιά μου», δηλαδή είναι δύσκολο και ακατόρθωτο για μια καρδιά που στενεύεται από τα πάθη να τρέξει στον δρόμο των εντολών του Θεού. Γι' αυτό: «Δίδαξέ με, Κύριε, τον δρόμο των δικαιωμάτων σου», ώστε, αν περιπλανώμαι έξω από αυτά, να μην πέσω σε αδιέξοδα των σαρκικών θελημάτων. «Δώσε μου σύνεση και θα εξερευνήσω τον νόμο σου, και θα τον φυλάξω με όλη μου την καρδιά». Διότι, αν εσύ ο ίδιος δεν μου δώσεις σύνεση, δεν είμαι ικανός ούτε να τον εξερευνήσω ούτε να τον φυλάξω. «Οδήγησέ με στο μονοπάτι των εντολών σου, διότι αυτό θέλησα». Αυτό θέλησα μεν, αλλά δεν μπορώ να το βρω, αν εσύ ο ίδιος δεν με οδηγήσεις. «Γείρε την καρδιά μου στα μαρτύριά σου», δηλαδή στα προστάγματά σου, «και όχι στην πλεονεξία». Διότι η καρδιά μου έχει την τάση προς την πλεονεξία και, αν εσύ δεν τη γείρεις προς τους νόμους σου, είναι αδύνατον να αποκλίνει από τους νόμους της σάρκας. «Απόστρεψε τα μάτια μου, για να μη βλέπουν ματαιότητες· στον δρόμο σου δώσε μου ζωή». Είναι μοχθηρή και άπληστη η τυραννία των ματιών, που έχουν ροπή προς τα μάταια, δηλαδή τα απατηλά, και αν κανείς δεν τα αποστρέψει, με τη θεία βοήθεια, από το να κοιτούν τα απατηλά, δεν μπορεί να ζήσει στον δρόμο του Θεού. «Στερέωσε στον δούλο σου τον λόγο σου προς τον φόβο σου».