Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:40

Ιδού, επιθύμησα τις εντολές σου· με τη δικαιοσύνη σου ζωογόνησέ με. Ζητεί ως αμοιβή τη δίκαιη και ενάρετη ζωή, έχοντας όχι μόνο τηρήσει τις εντολές, αλλά και διακείμενος προς αυτές με ένθεο πόθο, και εκτελώντας τες όχι για χάρη άλλων πραγμάτων, αλλά καθ' εαυτές και για τις ίδιες.

Διότι το ότι ο Υιός, ο οποίος προέρχεται από Αυτόν και είναι αληθινός Υιός, δεν είναι σε τίποτα κατώτερος από τον Πατέρα, θα το κατανοήσουμε πάλι από τις συνδεδεμένες έννοιες. Άλλο επιχείρημα. Με πολλά και διάφορα ονόματα οι θείες Γραφές ονομάζουν τον Υιό. Διότι λένε ότι αυτός είναι η σοφία και η δύναμη του Πατέρα, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε από τον Παύλο: «Ο Χριστός είναι η δύναμη του Θεού και η σοφία του Θεού». Έχει ονομαστεί πάλι και φως Του και αλήθεια, σύμφωνα με αυτό που ψάλλεται στους Ψαλμούς από τους αγίους: «Εξαπόστειλε το φως σου και την αλήθειά σου». Έχει ονομαστεί και δικαιοσύνη, σύμφωνα με το: «Μέσα στη δικαιοσύνη σου δώσε μου ζωή»· διότι ο Πατέρας ζωοποιεί εν Χριστώ αυτούς που πιστεύουν σε Αυτόν· έχει ονομαστεί και βουλή του Πατέρα, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί: «Με τη βουλή σου με οδήγησες», και πάλι: «Η δε βουλή του Κυρίου μένει στον αιώνα». Εφόσον λοιπόν ο Υιός είναι όλα αυτά για τον Θεό και Πατέρα, ας μας πουν αυτοί που ακολουθούν την πλάνη του Αρείου και είναι γεμάτοι από τη δική του παράνοια, πώς είναι κατώτερός Του. Διότι είναι ώρα να πουν, εάν έτσι έχουν τα πράγματα σύμφωνα με αυτούς, ότι ο Πατέρας δεν είναι τέλεια σοφός, δεν είναι τέλεια δυνατός, δεν είναι τέλεια φως, ούτε τέλεια αλήθεια, ούτε τέλεια δίκαιος, αλλά ούτε τέλειος στη βουλή, εάν πράγματι, εξαιτίας του ότι είναι κατώτερος, δεν φαίνεται τέλειος ο Υιός, ο οποίος είναι όλα αυτά για Αυτόν.

Αυτός, λοιπόν, κρύβει την εντολή, εκείνος που την εφαρμόζει διαρκώς· εφόσον αυτοί που την αρπάζουν εξαιτίας του ότι δεν μας επιτρέπουν να την πράξουμε, λέγεται ότι την αρπάζουν. <Στη δικαιοσύνη σου δώσε μου ζωή.> (B f. 480, H f. 609) Διότι μας ζωοποιεί μέσω της δικής του δικαιοσύνης ο Θεός και Πατέρας· και αυτή είναι ο Χριστός. <Προτού να ταπεινωθώ, εγώ αμάρτησα.> (B f. 482 b, H f. 614 b) Διότι στις προπάθειες του νου, και, για να το πω έτσι, στις προηγούμενες εξασθενίσεις μέσω των φυσικών νοημάτων, η τυραννία του πειράζοντος γίνεται πιο αφόρητη· και πριν υπομείνουμε την ταπείνωση από τον διάβολο, εμείς προαμαρτάνουμε, νοσώντας εσωτερικά με μια καταστροφή που προηγείται της επίθεσης. —Διότι, πριν πάθουμε ολοκληρωτικά, εμείς με τη συγκατάθεση των λογισμών τιμώντας την αμαρτία και αποδεχόμενοί την, δίνουμε μέσω αυτού τόπο εισόδου στον Σατανά· και τύπος και εικόνα αυτού του πράγματος θα είναι το πάθος του προδότη. <Πολύ πλατιά η εντολή σου.> (B f. 486 b, H f. 621) Διότι ο Θεός αποδέχεται την πνευματική ανδρεία, την εγκράτεια, την υπομονή, και μαζί με αυτές ακόμη και τις άλλες αρετές. <Η ψυχή μου είναι στα χέρια σου διαπαντός.> (B f. 489, H f. 625 b) Λέγοντας «χέρια» εννοεί τις πρακτικές ενέργειες μέσω των οποίων οράται ο Θεός. <Καθήλωσε από τον φόβο σου τις σάρκες μου.> (B f. 490, H f. 628.) Το «Καθήλωσε» αντί του «Στερέωσε».

Ιδού, επιθύμησα τις εντολές σου· με τη δικαιοσύνη σου χάρισέ μου ζωή. Τα πάντα οι άγιοι τα αναφέρουν στον Θεό, διδάσκοντάς μας ότι χωρίς τον Θεό δεν μπορούμε τίποτα. Διότι εάν δεν μείνετε μέσα μου, λέει, δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα. Αλλά ίσως κάποιος πει: Αν τα πάντα αναφέρονται στον Θεό, πού είναι αυτό που εξαρτάται από εμένα; Ειδάλλως, παντού έχει συμπλέξει αυτά που προέρχονται από τον Θεό με αυτά που εξαρτώνται από εμάς.

«Διότι τα κρίματα» Επειδή γνώριζε ότι η κρίση του Θεού είναι απροσωπόληπτη. «Ιδού» Γι' αυτό, λέει, με όλη μου την καρδιά προσήλθα στη μετάνοια, επιθυμώντας διακαώς να εκπληρώσω τις εντολές σου. «Εν τη δικαιοσύνη» Διότι, ως δίκαιος, δικαίωσας τη μετάνοιά μου και γι' αυτό έζησα. «Και έλθοι» Διότι αφού παρακλήθηκες, με ελέησες ως Θεός. «Το σωτήριον» Διότι υποσχέθηκες ζωή και σωτηρία σε όλους όσους φοβούνται το όνομά σου. «Και αποκριθήσομαι» Στους εχθρούς μου θα αντιτάξω τους λόγους σου, όταν θέλουν να χλευάζουν σχετικά με τον Θεό, λέει ο πιστός άνθρωπος. «Ότι ήλπισα» Διότι οι λόγοι του Θεού είναι ελπίδα και ζωή. «Και μη περιέλης» Διότι όσοι καθοδηγούνται από τον φόβο του Θεού, σπεύδουν πάντοτε να λένε την αλήθεια και να καθαρίζονται από το ψεύδος, καθώς το ψεύδος είναι μεγάλος ρύπος. «Ότι επί τα κρίματα» Διότι η ελπίδα του πιστού ανθρώπου βρίσκεται πάντοτε στο θέλημα του Θεού, το οποίο είναι η κρίση του Θεού. «Και φυλάξω» Δηλαδή, θα μελετώ πάντοτε. «Εις τον αιώνα» Διότι όσοι τήρησαν τον νόμο του Θεού, τον κατέχουν αιώνια. «Και επορευόμην» Διότι η ψυχή σεμνύνεται, πλατύνεται και αγάλλεται, όταν βλέπει να κατορθώνονται μέσα της οι εντολές του Θεού. «Και ελάλουν» Διότι εκείνοι που κατόρθωσαν να αποκτήσουν παρρησία μέσω της μελέτης του νόμου, δεν φοβούνται καμία ντροπή, ούτε από βασιλείς ούτε από ισχυρούς. «Και εμελέτων» Διότι στον άνθρωπο που ζει κατά Θεόν, η μελέτη των εντολών του Θεού υπάρχει αδιαλείπτως στο στόμα του.

Διότι το θέλημα της σαρκός είναι έχθρα προς τον Θεό, σύμφωνα με τον θείο απόστολο Παύλο. «Αφαίρεσε τον ονειδισμό μου, τον οποίο υποπτεύθηκα, διότι τα κρίματά σου είναι χρηστά». Ο δε Ακύλας, αντί του «υπώπτευσα», απέδωσε «υπεστάλην», και ομοίως έπραξε και ο Θεοδοτίων· ενώ ο Σύμμαχος απέδωσε «ον ευλαβούμαι». Ονειδισμό δε εδώ ονομάζει εκείνον που προέρχεται από την αμαρτία. Διότι απέναντι σε αυτόν και συστελλόταν και φοβόταν, και ζούσε ζωή γεμάτη υποψίες. Γι' αυτόν τον λόγο δεν πρόσθεσε, όπως συνήθως, το «διότι τα κρίματά σου εξεζήτησα» ή «εφύλαξα», αλλά, «διότι τα κρίματά σου είναι χρηστά». Κρίματα δε ονομάζει τις δίκαιες αποφάσεις του Θεού. Το δε «υπώπτευσα» σημαίνει τούτο: συνειδητοποίησα τον εαυτό μου να έχει αμαρτήσει· και αποτελεί ονειδισμό για εμένα το ότι, ενώ πλάστηκα κατ' εικόνα σου, διολίσθησα στην αμαρτία. Αφαίρεσέ την, λοιπόν, από εμένα, διότι όχι μόνο επιφέρεις τιμωρία σε όσους αμαρτάνουν, αλλά, πολύ περισσότερο, προσφέρεις σωτηρία σε εκείνους που μετανοούν. Διότι τα κρίματά σου είναι χρηστά, αποτελώντας επίταση του αγαθού· επειδή, όταν πλεονάζει η αγαθότητα, γεννάται η χρηστότητα, όπως λένε εκείνοι που είναι σοφοί περί αυτών των θεμάτων. «Ιδού, επιθύμησα τις εντολές σου· ζήωσέ με εν τη δικαιοσύνη σου». Αποτελεί τέλεια επιθυμία μου το να πορεύομαι σύμφωνα με τις εντολές σου· και σε εμένα που το λαχταρώ έντονα, παράσχε τη ζωή εν δικαιοσύνη.